sobota, 15 sierpnia 2020.
Strona główna > Blogi > Ewa Kołodziejek > Mnie i mi

Mnie i mi

Wywietleń: 1207

– Jak mnie się taka siłka podoba! – krzyknęła z zachwytem żona. Choć mąż podzielił jej zachwyt dla nowej siłowni, to jednak tradycyjnie zaczął drążyć: Mnie się podoba? czy Mi się podoba?

O „misiach”, czyli zaimku mi stawianym na początku zdania, pisałam już kilka razy: że nie powinien tam stać, że właściwym miejscem dla słabego mi jest pozycja po czasowniku, że początek zdania to miejsce dla silnego zaimka mnie. Mówiąc bardziej naukowo: forma mi, podobnie jak formy go, cię, się, mu to enklityki, czyli wyrazy nieposiadające własnego akcentu, tworzące całość akcentową z wyrazem poprzedzającym. Gdy mówimy: Przynieś mi, Kocham go, Widzę cię, Myję się, Daj mu, akcentujemy tylko czasowniki przynieś, kocham, widzę, myję, daj i dołączamy do nich nieakcentowane krótkie formy zaimków.

Akcenty rozkładają się inaczej, gdy po czasowniku stoi dłuższa forma zaimka. Wtedy akcentujemy oba wyrazy: Daj to mnie, Kocham ciebie, Widzę jego, Lubię siebie, Daj jemu (spróbujmy wymówić to głośno).  Na początku zdania mogą stać tylko silne, akcentowane formy zaimków: Mnie to daj, Ciebie kocham, Jego widzę, bo przecież żadnego nieakcentowanego „słabeusza” nie umieścimy w tak strategicznym miejscu. Czy ktokolwiek powiedziałby: Mu daj, Go widzę, Cię kocham? Rzecz jasna, nie! Dlaczego więc coraz częściej słyszymy: Mi się podoba, Mi to daj?

Przyczyną tej zmiany jest tendencja do ekonomiczności języka, która przejawia się w upraszczaniu systemu gramatycznego. Otóż zaimek ja tylko w celowniku ma dwie formy: mnie i mi, w pozostałych przypadkach ma jedną postać: w dopełniaczu – mnie, w bierniku – mnie, w narzędniku – mną, w miejscowniku – o mnie. Forma mnie powtarza się aż w czterech przypadkach gramatycznych! Warianty celownikowe mnie/mi są nieekonomiczne, bo wymagają namysłu i wiedzy gramatycznej. Więc jeśli mówiący mają możliwość wyboru, to wolą jednoznaczne celownikowe mi niż powtarzające się w innych przypadkach mnie.

Czy cytowany na wstępie okrzyk żony jest sformułowany poprawnie? Tak, ponieważ w tym zdaniu głównym wyrazem jest akcentowany zaimek mnie, określający osobę, której się siłownia podoba. Równie poprawne jest byłoby zdanie: Jak mi się ta siłka podoba!, bo wtedy głównym wyrazem byłby czasownik podoba, a nieakcentowany zaimek mi musiałby mieć krótszą postać.

Trzeba jednak przyznać, że tak szczegółowa analiza jest w praktyce językowej dość rzadka. I że krótszy zaimek mi coraz częściej pojawia się na początku zdania. Czy mi się to podoba? Nie! Mnie się to nie podoba, bo w wariantach gramatycznych widzę bogactwo języka. Więc wciąż walczę o celownikowe mnie!

Ewa Kołodziejek

Komentarze

Jakób
@ - ja krzyknąłem bez zachwytu. Masz 70-tkę, ale poziom twojego wpisu na poziomie pryszczatego 17-latka, który usiłuje błysnąć ".dowcipem".
2020-01-07 17:50:50
Pytajnik
@ Na pamięć to może w aptece coś mają? - Quistorp zrozumiał ironię mojej wypowiedzi - w przeciwieństwie do ciebie.
2020-01-07 17:48:22
- ja krzyknąłem bez zachwytu.
Mam 70-tkę i nie wiem co to jest "siłka". Pani Ewa wie, nie znęca się nad "nowotworem" i nie wyjaśnia..... O zasadach "mi-mnie" uczyłem się "za komuny" bez naukowych wywodów, wierzyłem mojej "pani", która miała autorytet wśród uczniów choć stawiała dwóje lub do kąta..... Innym dziwolągiem jest używany b. często zwrot "dachuje". Próbowałem to zjawsko zgłębić, ale mnie (naukowo) nie wyszło. Da chuje, ile tych ch.. i kto da? Pytałem się także (e-mail) autorytetów - bezskutecznie. Pozdrowienia
2020-01-06 18:01:10
Na pamięć to może w aptece coś mają?
- jeśli mają to według Budki drogo. Stwierdzenie; "niech każdy mówi jak chce, niech pluje gdzie chce, oddaje mocz gdzie chce, niech przeklina przy dzieciach" jest pochodną od "dałem wam demokrację". Jaka rada od obrońców demokracji przed "kaczym reżymem"? Wziąć za twarz plujących i szczących? Ci pojadą na skargę do Brukseli lub napiszą do Amnesty.
2020-01-06 13:32:23
Quistorp
do...[Pytajnik]....Mistrz riposty! Podziwiam. Po tym jak mówisz, powiem Ci kim jesteś.
2020-01-04 17:07:01
Pytajnik
@ dwa słowa.............. Masz rację - niech każdy mówi jak chce, niech pluje gdzie chce, oddaje mocz gdzie chce, niech przeklina przy dzieciach. Na pamięć to może w aptece coś mają?
2020-01-04 14:44:32
dwa słowa..............
a jaki wykład. Kto to spamięta . Niech każdy mówi jak chce , to jak za granicą lub zagranicą
2020-01-04 10:02:22

Dodaj komentarz

logo hejt stop
Akceptuję regulamin. Link do regulaminu