- Nie rozumiem – pisze mój znajomy – a chciałbym bardzo pojąć, dlaczego zjadłem chleb, ale zjadłem gołąbka. Przecież mamy do czynienia z tym samym czasownikiem. Skąd ta różna składnia? Jaka jest tego przyczyna i jakie reguły składniowe tu rządzą? Problem...
A dlaczego świeci słońce?, A dlaczego piesek szczeka? – tak najczęściej formułują pytania dzieci ciekawe świata. O dzieciach i dla dzieci powstały książki pod tytułami: „A dlaczego?” Anny-Clary Tidholm czy „Tato, a dlaczego? 50 prostych odpowiedzi na...
Mój dobry znajomy, miłośnik polszczyzny i tropiciel językowych tajemnic, przysłał mi takie pytanie: „A dlaczego gotuję zupę, ale pilnuję zupy? Gotować i pilnować to słowa bliźnięta, wydaje się, że powinny łączyć się z tym samym przypadkiem, nie sądzisz?”. Nie...
Siedzieliśmy sobie z przyjaciółmi w ogródku, świętowaliśmy imieniny Anny i Grażyny, wspominaliśmy, jak to drzewiej bywało… Drzewiej? Skąd to dziwne słowo? – ktoś zapytał. Czy ma coś wspólnego z drzewem? Nie znalazłam w słownikach jednoznacznego powiązania...
Gdyby zapytać starszych mieszkańców Szczecina, czy mamy w naszym mieście jakiś własny język, to odpowiedź byłaby przecząca: nie mamy języka charakterystycznego dla naszego regionu. 80 lat to za mało, żeby się pojawił odrębny sposób komunikacji, a Szczecinianie...
Jak zapisać tytułową nazwę oceny? Łącznie czy rozdzielnie? Czym jest wyraz ponad poprzedzający przymiotnik: przyimkiem?, partykułą?, przedrostkiem? Na te pytania musiałam znaleźć odpowiedź, by wyjaśnić problem ortograficzny zasygnalizowany przez mojego...
Gdy zapytamy rodaka, co jest charakterystyczną cechą polszczyzny, zapewne odpowie: fonetyka. Faktycznie, te wszystkie szumiące i szeleszczące głoski, które niejednego cudzoziemca doprowadzają do rozpaczy, wyróżniają nasz język spośród innych...
Zasady ortografii obowiązujące od początku bieżącego roku raczej nie sprawiają osobom piszącym większych kłopotów. Czasem jednak mamy kłopoty mniejsze, dotyczące konkretnych zapisów. Nową regułą jest pisownia wielką literą wyrazów towarzyszących nazwom...
Jak sobie poradzić z odmianą wielowyrazowych liczebników zbiorowych? Liczebniki te już same w sobie są problematyczne, bo nie można ich łączyć z większością rzeczowników. Na przykład liczebnik główny pięć może się łączyć z rzeczownikami żeńskimi: pięć...
Już od prawie pół roku obowiązują nas nowe reguły pisowni. Dotyczą – przypomnę – nie całej ortografii, a jedynie kilku zasad łącznej i rozdzielnej pisowni wyrazów oraz użycia wielkich liter. Ich wprowadzenie odbyło się prawie bezboleśnie. I nie tylko...