Chyba nie przesadzę, jeśli powiem, że frazeologia to zanikająca część zasobu słownego polszczyzny. A na pewno zanika ta jej część, która ma związek z przeszłymi realiami, życiowymi postawami czy obserwacjami przyrody. Bo wszystko, co się w związkach frazeologicznych...
Która z tytułowych form jest poprawna? Oczywiście – obie! Dlaczego więc są dwie? A, to długa historia! W języku staropolskim istniały formy krótkie przymiotników dzierżawczych, odpowiadających na pytanie czyj?, takie jak matczyn – dzisiejsze matczyny...
W polszczyźnie zdarza się dość często, że jeden wyraz może występować w zdaniu w kilku funkcjach. Nie chodzi mi o homonimy, takie jak babka, która może być babcią, ciastem i ładną dziewczyną, czy kłusować czyli ‘biec kłusem’ albo ‘nielegalnie polować’...
Pytania o to, jak się ktoś nazywa, najczęściej dotyczą nazw mieszkańców różnych miejscowości. Ale tworzenie innych nazw także może być trudne. Jak się nazywają mieszkańcy Świętej Heleny i Wyspy Wniebowstąpienia? Czy istnieje jakaś nazwa własna na określenie...
To niewiarygodne, jak jeden mały wyraz może rozpalać społeczne emocje! Zwłaszcza gdy jest to wyraz niesamodzielny, czyli taki, który sam w sobie nie ma znaczenia, nie pełni żadnej funkcji, a w zdaniu musi występować razem z innym słowem. A jednak ma moc...
Są takie dni w roku, gdy szczególnie skupiamy się na przygotowywaniu odświętnego jedzenia. Czasem też wydobywamy z zakamarków stare przepisy, by przypomnieć potrawy, które niegdyś gościły na świątecznym stole. A z nimi dawno nieużywane słowa. Wyrazem...
Tytułowe wyrazy to zaimki, które w tekście mogą pojawiać się na specjalnych prawach ortograficznych. Choć są wyrazami pospolitymi, można je czasem pisać wielką literą. Kiedy? To zależy od typu tekstu i od tego, czy kierujemy go do osoby adresata. Zgodnie...
O zwrocie mieć miejsce autorzy słowników i poradników językowych mówią z pewnym dystansem. Większość nie uznaje go za błąd, ale wskazuje lepsze sformułowania. Tak jest w słownikach poprawnej polszczyzny, w których pisze się o nim, że jest nadużywany...
Jak odmieniać i czy odmieniać nazwiska zakończone na samogłoskę -o? To jest pytanie, na które nie ma jednej krótkiej odpowiedzi. Czy odmieniać? Tak! W polszczyźnie – mówiąc żartobliwie – wszystko, co się da, trzeba odmienić, bo nieodmienianie jest...
Nazwy żeńskie stanowisk i zawodów szybko się rozpowszechniają i nie budzą już, jak dawniej, niepotrzebnych emocji. Nie uznajemy takich form, jak prezeska, profesorka, wykładowczyni, psycholożka za lekceważące czy deprecjonujące. Feminatywne nazwy są cechą...
