Środa, 18 listopada 2026 r. 
REKLAMA

Przez 20 lat budowali wspólny majątek, a po rozwodzie okazało się, że prawie nic do niej nie należy – brzmi znajomo?

Data publikacji: 2026-11-18 10:39
Ostatnia aktualizacja: 2026-11-18 10:39

Dzisiejsza publikacja poświęcona będzie tematyce, która prawnie dotyczy nas na co dzień, czyli prawo rodzinne w praktyce. Uregulowanie spraw między małżonkami po rozstaniu (lub w trakcie) może okazać się przykrą rzeczywistością, z którą się zderzymy, gdy nie przemyślimy swoich wyborów zawczasu.

Przez dwadzieścia lat małżeństwa wspólnie budujemy dom, rozwijamy firmę, inwestujemy oszczędności i wychowujemy dzieci. Mąż zarabia, żona zajmuje się rodziną, wspiera jego działalność i pilnuje domowych finansów. Oboje są przekonani, że wszystko, co osiągnęli, należy do nich wspólnie. Dopiero gdy małżeństwo zaczyna się rozpadać, okazuje się, że dom stoi na działce męża, firma jest zarejestrowana na niego, a część oszczędności pochodzi z darowizn od jego rodziców. Czy to oznacza, że żona po dwudziestu latach wspólnego życia może odejść z niczym?

Przyjrzyjmy się finansom. Jednym z najczęstszych błędów jest przekonanie, że wszystko, co małżonkowie posiadają po wielu latach małżeństwa, automatycznie stanowi ich wspólny majątek. Tymczasem przepisy rozróżniają majątek wspólny i majątki osobiste małżonków. Co do zasady nieruchomość nabyta przed ślubem, otrzymana w spadku lub darowiźnie pozostaje własnością jednego z nich, nawet jeżeli przez kolejne dwadzieścia lat oboje inwestowali w nią pieniądze.

Szczególnie dotkliwe konsekwencje pojawiają się wtedy, gdy małżonkowie budują dom na działce należącej wyłącznie do jednego z nich. Samo finansowanie budowy ze wspólnych środków nie powoduje, że drugi małżonek staje się współwłaścicielem nieruchomości. Może natomiast powstać roszczenie o rozliczenie nakładów, którego wysokość wymaga odpowiedniego ustalenia i udowodnienia.

Nie mniej skomplikowana jest sytuacja przedsiębiorstwa rozwijanego podczas małżeństwa. Sam fakt, że działalność gospodarcza została zarejestrowana na jednego małżonka, nie przesądza jeszcze o przynależności wszystkich składników przedsiębiorstwa do jego majątku osobistego. Znaczenie mają między innymi moment i sposób ich nabycia, źródła finansowania oraz obowiązujący ustrój majątkowy. Inaczej należy też oceniać jednoosobową działalność gospodarczą, a inaczej udziały w spółce.

W praktyce spór często nie dotyczy wyłącznie tego, do kogo należy majątek, ale również jego rzeczywistej wartości. Wycena przedsiębiorstwa, nieruchomości czy rozliczenie wieloletnich inwestycji mogą przesądzić o finansowej przyszłości obojga małżonków.

Czy ten, kto zarabiał więcej, powinien otrzymać więcej? Nie. Co do zasady udziały małżonków w majątku wspólnym są równe, niezależnie od wysokości ich zarobków. Prawo uwzględnia również osobistą pracę przy wychowywaniu dzieci i prowadzeniu gospodarstwa domowego. Ustalenie nierównych udziałów wymaga spełnienia szczególnych przesłanek, a sama dysproporcja dochodów nie jest wystarczającym uzasadnieniem.

Z mojego doświadczenia wynika, że największym problemem nie zawsze jest brak praw do majątku, lecz brak wiedzy o tych prawach i dowodów pozwalających je skutecznie wykazać. Po kilkunastu latach trudno odtworzyć, z jakich pieniędzy finansowano budowę, kto przekazał środki na zakup nieruchomości i jakie nakłady poniesiono na rozwój przedsiębiorstwa.

Dlatego warto ustalić stan prawny posiadanego majątku, zachowywać dokumentację większych inwestycji, odpowiednio formułować umowy darowizny i świadomie podejmować decyzje dotyczące własności nieruchomości. Niekiedy jedna właściwie skonstruowana umowa pozwala uniknąć wieloletniego procesu.

Rozwód nie powinien być pierwszym momentem, w którym małżonkowie dowiadują się, co naprawdę do nich należy. O bezpieczeństwo majątkowe warto zadbać wtedy, gdy wspólne życie układa się dobrze. Bo choć związek buduje się na zaufaniu, ochronę majątku warto oprzeć również na przemyślanych rozwiązaniach prawnych.

adwokat Agnieszka JUCHNO-MARCJAN

Tylko zalogowani użytkownicy mają możliwość komentowania
Zaloguj się Zarejestruj