Twój numer PESEL to nie jest zwykły numer. W połączeniu z imieniem, nazwiskiem i innymi danymi może zostać wykorzystany przez oszustów do zaciągnięcia kredytu, pożyczki, zawarcia umowy czy dokonania innych czynności w Twoim imieniu.
Co właściwie oznacza „zastrzeżenie PESEL”?
Zastrzeżenie numeru PESEL polega na wpisaniu informacji o zastrzeżeniu do państwowego rejestru zastrzeżeń numerów PESEL.
Przed czym chroni zastrzeżenie PESEL?
Zastrzeżony PESEL może przede wszystkim utrudnić oszustowi wykorzystanie Twoich danych do:
* zaciągnięcia kredytu,
* uzyskania pożyczki,
* zawarcia umowy leasingu,
* zawarcia określonych umów dotyczących rachunków i usług płatniczych,
* zwiększenia zadłużenia wynikającego z określonej umowy,
* uzyskania duplikatu karty SIM,
* dokonania niektórych czynności u notariusza, np. dotyczących nieruchomości.
Banki i inne wskazane ustawowo instytucje mają obowiązek sprawdzać status PESEL w rejestrze przed określonymi czynnościami.
A co, jeśli oszust mimo wszystko zaciągnie kredyt?
Jeżeli bank zawrze z konsumentem określoną umowę, mimo że w chwili jej zawarcia numer PESEL konsumenta był zastrzeżony, przepisy przewidują istotną ochronę konsumenta. Bank nie może w takim przypadku domagać się od konsumenta ani jego następców prawnych zaspokojenia roszczenia wynikającego z takiej umowy, ani zbyć wierzytelności powstałej z tej umowy.
Czy zastrzeżony PESEL oznacza problemy?
To jeden z mitów, który warto rozwiać. Zastrzeżenie PESEL nie oznacza, że nie możemy normalnie korzystać z życia. Możemy chodzić do lekarza, realizować recepty, załatwiać sprawy w urzędach czy korzystać z codziennych usług.
Zastrzeżenie dotyczy konkretnych czynności, dla których ustawodawca przewidział obowiązek sprawdzenia statusu numeru PESEL.
Możesz między innymi:
* korzystać z opieki medycznej,
* realizować recepty,
* załatwiać sprawy urzędowe,
* kupować bilety,
* korzystać z codziennych usług.
Najprostsza zasada brzmi: na co dzień – PESEL zastrzeżony. Gdy potrzebujesz wykonać konkretną czynność – czasowo cofasz zastrzeżenie. Po jej wykonaniu – ponownie go zastrzegasz.
W czasach, gdy kradzież tożsamości może oznaczać nie tylko utratę danych, ale także poważne problemy finansowe, kilka minut poświęconych na zabezpieczenie swojego PESEL może być naprawdę dobrze wykorzystanym czasem.
Jak zastrzec PESEL?
Zastrzeżenie jest bezpłatne.
Można zrobić to elektronicznie za pomocą usługi udostępnionej przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, po uwierzytelnieniu użytkownika.
Możliwe jest także dokonanie czynności w urzędzie gminy. Ustawa przewiduje również możliwość zastrzeżenia PESEL za pośrednictwem banku lub określonych innych podmiotów.
Najwygodniejszą drogą dla większości osób będzie aplikacja m Obywatel.
Numer PESEL to jedna z najważniejszych informacji pozwalających zidentyfikować człowieka. Niestety, w rękach oszusta może stać się narzędziem do wyrządzenia naprawdę poważnych szkód. Wyłudzenie kredytu, pożyczki czy innych usług na cudze dane może oznaczać dla pokrzywdzonego długie miesiące wyjaśniania, składania zawiadomień i udowadniania, że to nie on zawierał daną umowę.
Uwaga na wypłatę dużej kwoty z banku. Zastrzeżony PESEL może mieć znaczenie również przy wypłacie większej ilości gotówki. W określonych przypadkach bank sprawdza status PESEL, a przy zastrzeżonym numerze wypłata może zostać wstrzymana na 12 godzin.
Dlatego jeżeli planujemy dużą wypłatę gotówki, warto wcześniej sprawdzić, czy nasz PESEL jest zastrzeżony.
Zastrzeżenie PESEL – warto?
Tak. To nie daje stuprocentowej ochrony przed każdym rodzajem oszustwa, ale jest dodatkową, bezpłatną warstwą zabezpieczenia naszej tożsamości.
Warto więc przyjąć prostą zasadę: PESEL zastrzeżony na co dzień.
Cofnięcie zastrzeżenia – tylko wtedy, gdy rzeczywiście jest potrzebne.
Po załatwieniu sprawy – ponowne zastrzeżenie.
W świecie, w którym nasze dane osobowe mogą być warte dla oszustów więcej, niż nam się wydaje, kilka minut poświęconych na ich zabezpieczenie może oszczędzić nam wielu nerwów.
prawnik Joanna ŚWIĄTEK WOJNAROWSKA
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej.
