SOR to nie poczekalnia. O tym, kiedy zostaniemy przyjęci, decyduje przede wszystkim stan zdrowia, a nie kolejność przyjścia. Ale pacjent ma prawa, a czas spędzony na oddziale powinien być możliwy do odtworzenia. Co warto wiedzieć, zanim usiądziemy na krześle z numerkiem w ręku?
1. Nie liczy się kolejność przyjścia, tylko stan pacjenta
Na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym obowiązuje segregacja medyczna, czyli triage. Pacjent otrzymuje jedną z pięciu kategorii pilności: czerwoną, pomarańczową, żółtą, zieloną lub niebieską.
Każda kategoria oznacza określony maksymalny czas oczekiwania na pierwszy kontakt z lekarzem: od natychmiastowej pomocy przy kategorii czerwonej do 240 minut przy kategorii niebieskiej. Nie oznacza to jednak czasu oczekiwania na wszystkie badania czy zakończenie pobytu.
2. Zapytaj, jaki kolor otrzymałeś
Pacjent powinien zostać poinformowany o przyznanej kategorii, liczbie osób oczekujących oraz przewidywanym czasie oczekiwania.
Jeżeli nikt tego nie powiedział – zapytaj. Warto też zapisać godzinę przyjęcia i kategorię, którą otrzymaliśmy.
3. Zachowaj bilet
Nie wyrzucaj biletu pobranego przy wejściu. Znajduje się na nim indywidualny numer i godzina przybycia.
To ważne, ponieważ od tego momentu liczone są określone czasy związane z pobytem na SOR. Bilet najlepiej zachować albo od razu zrobić mu zdjęcie.
4. Jeśli twój stan się pogarsza – zgłoś to
Nie zakładaj, że skoro już zostałeś zakwalifikowany, musisz po prostu czekać.
Jeżeli ból się nasila, pojawiają się nowe objawy albo czujesz wyraźne pogorszenie, powiedz personelowi: „Mój stan się pogorszył. Proszę o ponowną ocenę”.
Stan pacjentów oczekujących powinien być ponownie oceniany nie rzadziej niż co 90 minut, a wynik takiej oceny powinien być odnotowany w dokumentacji.
5. Mów konkretnie o objawach
„Źle się czuję” to zdecydowanie za mało.
Powiedz, gdzie boli, jak długo, jak silny jest ból, czy masz gorączkę, wymioty, duszność, zawroty głowy czy inne objawy. Poinformuj też o przyjmowanych na stałe lekach.
I nie bój się poprosić: „Proszę to odnotować w dokumentacji”.
To, co zostanie zapisane, może mieć znaczenie nie tylko dla lekarza, ale również wtedy, gdy później pojawią się pytania dotyczące przebiegu leczenia.
6. Masz prawo do leczenia bólu
To jedno z praw pacjenta, o którym mówi się zdecydowanie za mało.
Ból powinien być oceniany, leczony i monitorowany również podczas oczekiwania na pomoc. Jeżeli pacjent przez wiele godzin cierpi z powodu silnego, nieleczonego bólu, a problem nie zostaje nawet odnotowany, może to mieć znaczenie z punktu widzenia praw pacjenta.
7. Nie wychodź z SOR „z niczym”
Jeżeli zostajesz odesłany do domu, poproś o dokument potwierdzający przebieg wizyty, rozpoznanie, zalecenia i – jeżeli dotyczy – przyczynę odmowy przyjęcia.
Jeżeli po segregacji otrzymałeś kategorię zieloną lub niebieską i zostałeś skierowany do podstawowej opieki zdrowotnej, takie przekierowanie może być zgodne z przepisami. Nie oznacza jednak, że pacjent powinien zostać bez żadnej informacji czy dokumentacji.
8. Dokumentacja medyczna jest twoim najważniejszym dowodem
Jeżeli coś poszło nie tak, nie opieraj się wyłącznie na pamięci.
Możesz uzyskać dokumentację dotyczącą pobytu na SOR. Warto zwrócić uwagę nie tylko na kartę informacyjną, ale również na kartę segregacji medycznej, obserwacje lekarskie i pielęgniarskie, zlecenia, wyniki badań wraz z godzinami ich wykonania czy dane z TOPSOR.
Dokumentacja pozwala później odtworzyć przebieg zdarzenia: kiedy pacjent przyjechał, co zgłaszał, kiedy został zbadany i jakie działania podjęto.
9. Nie czekaj z zabezpieczeniem monitoringu
Monitoring może pokazać, co rzeczywiście działo się w poczekalni, przy stanowisku segregacji czy na korytarzu.
Problem w tym, że nagrania nie są przechowywane bezterminowo. Dlatego jeżeli wydarzyło się coś poważnego, z wnioskiem o zabezpieczenie nagrania nie warto zwlekać.
W praktyce najlepiej zrobić to jak najszybciej, najlepiej w ciągu pierwszych dni po zdarzeniu.
10. Pacjent może dochodzić swoich praw
Jeżeli uważamy, że doszło do naruszenia naszych praw, nie oznacza to automatycznie, że jedyną drogą jest proces sądowy.
Można rozpocząć od skargi do dyrektora szpitala. W zależności od sytuacji można również zwrócić się do Rzecznika Praw Pacjenta, NFZ, wojewody czy rzecznika odpowiedzialności zawodowej. W poważnych przypadkach możliwe jest zawiadomienie prokuratury.
Istnieją również możliwości dochodzenia pieniędzy – między innymi w postępowaniu cywilnym czy poprzez Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych. Trzeba jednak uważać: wybór konkretnej drogi może mieć konsekwencje dla późniejszych roszczeń.
Najważniejsze? Zapisuj godziny
Na SOR czas ma znaczenie.
Godzina przyjazdu. Godzina segregacji. Kategoria triage. Godzina badania. Godzina zgłoszenia pogorszenia. Godzina podania leku. Godzina wykonania badania.
Jeżeli coś budzi nasze wątpliwości, warto zapisać to od razu w telefonie. Własne notatki, zdjęcie biletu, dokumentacja medyczna czy relacja osoby towarzyszącej mogą po czasie pozwolić odtworzyć przebieg pobytu znacznie dokładniej niż sama pamięć.
SOR nie jest miejscem, w którym pacjent powinien walczyć z personelem. Jest jednak miejscem, w którym warto znać swoje prawa i wiedzieć, jak je spokojnie egzekwować.
Bo kiedy po kilku miesiącach pojawia się pytanie: „Co właściwie wydarzyło się tamtego dnia?”, odpowiedź powinna znajdować się nie tylko w pamięci pacjenta, ale przede wszystkim w dokumentach.
Materiał opracowany na podstawie „Tarczy Pacjenta – SOR”, stan prawny wskazany w opracowaniu: 31 sierpnia 2026 r. Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej.
prawnik Joanna ŚWIĄTEK-WOJNAROWSKA
