niedziela, 24 czerwca 2018.
Strona główna > Blogi > Ewa Kołodziejek > P.n.e.

P.n.e.

Wywietleń: 511

Owe tajemnicze litery w tytule felietonu są skrótem wyrażenia przed naszą erą. Okazuje się, że niejednoznaczna jest nie tylko jego pisownia, lecz także znaczenie. W tej sprawie skontaktowała się z nami pani Arleta, tłumaczka filmowych napisów:

„Mam bardzo ważne pytanie, na które bezskutecznie szukam odpowiedzi: Jak zapisywać daty sprzed narodzenia Chrystusa? W każdym mądrym źródle historycznym wygląda to następująco: 200 p.n.e. Ponieważ korekta poprawiła mój zapis, dodając skrót „r.”, zaczęłam szukać reguły, która wyraźnie by tę kwestię rozstrzygała. Nie znalazłam ani w materiałach drukowanych, ani tych w sieci. Każde dostępne mi opracowanie historyczne dotyczące starożytności posługuje się „moim” zapisem, ale już na przykład w Wikipedii, w zależności od hasła, znajdziemy oba sposoby. Według mnie zapis 200 p.n.e. to powiedzenie: 200 lat przed Chrystusem, a nie 200 rok. Czy mogłabym prosić o pomoc?”.

Wątpliwości naszej korespondentki nie rozstrzygnie „Wielki słownik ortograficzny” PWN, który rejestruje tylko skrót p.n.e., nie łącząc go z rokiem albo wiekiem. Notabene nie znalazłam w tymże słowniku informacji, że takich skrótów, jak p.n.e., m.in., o.o. (ograniczona odpowiedzialność), p.o. (pełniący obowiązki), b.r. (bez roku wydania) nie rozdziela się spacją, o czym musimy pamiętać. Tylko te skróty, które mają kilka liter, należy oddzielić spacją: dz. cyt. (dzieło cytowane), op. cit. (opere citato – w cytowanym dziele).

Wróćmy jednak do tytułowego skrótu i do pytania pani Arlety, czy między cyfrę a wyrażenie przed naszą erą wstawia się słowo rok. Najpierw trzeba rozstrzygnąć, co konkretnie oznacza ta cyfra, bo to decyduje o sensie całego zdania. Przytoczony w pytaniu korespondentki przykład: 200 p.n.e. jest zbyt krótki, więc nie wiem, czy chodzi w nim o lata, czy o rok. Wynika z tego, że między cyfrą a skrótem musi stać jakiś wyraz, bo zapis 200 p.n.e. jest po prostu niejasny.

Wskazówki, jak pisać, znajdziemy w co najmniej dwóch źródłach. W „Wielkim słowniku poprawnej polszczyzny” hasło p.n.e. jest ilustrowane przykładem: Działo się to w II wieku p.n.e. W „Innym słowniku języka polskiego” pod red. M. Bańki jest inny cytat: Takie ozdoby powstawały w prowincjach rzymskich od II w. p.n.e. do IV w. n.e., co odczytuje się tak: od drugiego wieku przed naszą erą do czwartego wieku naszej ery. Dla porządku odnotujmy, że zamiast słowa naszej (ery) można w obu skrótach użyć słowa nowej (ery). Zatem jakiekolwiek słowo z szeregu: rok, wiek, lata itp., uściślające treść liczebnika zapisanego cyfrą, jest w tym wyrażeniu niezbędne: 200 r. p.n.e., 200 lat p.n.e., II wiek p.n.e. Pisownia 200 p.n.e. jest tak samo ułomna jak częsty zapis daty: 30.05.2018 (bez skrótu słowa rok), tylko znacznie bardziej myląca.

Ewa Kołodziejek

Komentarze

Przecinek
Pozwolę sobie na chwilę polemiki z Szanowną Panią Profesor. Uważam, że zapis daty: 30.05.2018 (bez skrótu słowa rok) nie jest ułomny. Taka jest obecnie tendencja języka pisanego (i nie tylko). Dodawanie "r." do daty zapisanej tylko cyframi uważam za "przesadyzm" i ornamentykę stylistyczną. Przecież wiadomo, że chodzi o datę. To prawie tak jakby pisać w "miesiącu styczniu". Uważam, że skrót roku można dodawać po dacie zapisanej w sposób mieszany, np. 30 maja 2018. Języki w obecnych czasach ulegają uproszczeniu i "przyśpieszeniu". Np. w językach: angielskim, hiszpańskim, niemieckim, norweskim - po datach nie podaje się słowa czy skrótu oznaczającego rok. Jedynie w rosyjskim uporczywie piszą "годa". Obecnie też stosowany jest zapis daty odwrócony, np. 2018.05.30. Taka data umieszczona w zdaniu utrudniałaby jego odczytanie. Natomiast ten sposób opisywania dokumentów czy zdjęć (nie tylko w komputerze) bardzo pomaga w usystematyzowaniu zbiorów. Ciekawy jestem, kiedy Polacy przestaną mówić "w roku dwa tysiące osiemnastym" (choć zdarza się jeszcze usłyszeć "w dwutysięcznym osiemnastym"), zamiast "w osiemnastym". Niedługo będą lata dwudzieste XXI w. (ciekawe, jak będziemy je odróżniać od tych z XX w.?), a tu ciągle słyszę "dwa tysiące osiemnasty" lub, sporadycznie, "dwa osiemnasty".
2018-06-01 12:48:13

Dodaj komentarz

Akceptuję regulamin. Link do regulaminu