Odebranie listu z sądu rzadko bywa przyjemnym doświadczeniem. Gdy w środku znajduje się nakaz zapłaty, pierwszą reakcją często jest stres i poczucie, że sprawa jest już przegrana. Tymczasem rzeczywistość wygląda inaczej i w rzeczywistości to dopiero początek drogi procesowej, a nie jej finał. Co więcej, na tym etapie nadal mamy realny wpływ na przebieg sprawy.
Nakaz zapłaty to orzeczenie wydawane na podstawie twierdzeń powoda, często bez szczegółowego badania sprawy. Właśnie dlatego ustawodawca przewidział dla pozwanego ważne narzędzie obrony, którym jest sprzeciw. Jego wniesienie sprawia, że sprawa trafia do „normalnego” postępowania, w którym sąd analizuje argumenty obu stron, a nie tylko dokumenty przedstawione przez jedną z nich. Innymi słowy, sytuacja, która na pierwszy rzut oka wydaje się przesądzona, może diametralnie się zmienić.
Najważniejszy jest czas. Na złożenie sprzeciwu mamy 14 dni od momentu doręczenia nakazu zapłaty. To termin nieprzekraczalny, a jego uchybienie powoduje, że nakaz się uprawomocnia. A to już otwiera drogę do egzekucji komorniczej, m.in. zajęcia pensji, rachunku bankowego czy innych składników majątku. Dlatego szybka reakcja to nie kwestia wygody, lecz konieczność. W praktyce jednak samo złożenie sprzeciwu to dopiero połowa sukcesu. Kluczowe znaczenie ma jego treść. Sąd nie uwzględni ogólnikowych stwierdzeń typu „nie zgadzam się z roszczeniem”. Potrzebne są konkretne zarzuty i co równie ważne dowody na odparcie twierdzeń. Do najczęściej podnoszonych argumentów należą m.in. przedawnienie roszczenia, brak istnienia zobowiązania, błędne wyliczenie odsetek czy wcześniejsza spłata długu. Każdy z tych zarzutów musi być jednak odpowiednio udokumentowany.
Niemniej istotna jest strona formalna pisma. Sprzeciw musi zawierać m.in. oznaczenie sądu, dane stron, sygnaturę sprawy, jasno określony zakres zaskarżenia oraz podpis. Braki w tym zakresie mogą skutkować odrzuceniem pisma bez jego merytorycznego rozpatrzenia. Wbrew pozorom to właśnie błędy formalne należą do najczęstszych problemów osób działających bez wsparcia prawnika. Wniesienie sprzeciwu ma jeszcze jeden istotny skutek, a mianowicie wstrzymuje możliwość prowadzenia egzekucji na podstawie zakwestionowanego nakazu. Sprawa trafia do rozpoznania w zwykłym trybie, a obie strony zyskują przestrzeń do przedstawienia swoich racji. To moment, w którym dobrze przemyślana strategia procesowa może przesądzić o wyniku sporu.
W Internecie nie brakuje gotowych wzorów sprzeciwu, jednak korzystanie z nich bywa ryzykowne. Każda sprawa ma swoją specyfikę, a uniwersalne szablony nie uwzględniają indywidualnych okoliczności. W efekcie łatwo pominąć istotne argumenty lub sformułować je w sposób, który nie przyniesie oczekiwanego efektu. Sprzeciw nie jest jedynie formalnością, lecz kluczowym elementem obrony.
Na koniec pragnę podkreślić, że nakaz zapłaty nie odbiera Państwu możliwości działania. Wręcz przeciwnie, daje szansę, by przejąć inicjatywę i aktywnie bronić swoich interesów. Warunkiem jest jednak świadome i przemyślane działanie. W sprawach, które mogą mieć poważne konsekwencje finansowe, intuicja to za mało liczy się wiedza, doświadczenie i odpowiednia strategia.
Trzymam kciuki za pozytywny bieg Państwa spraw.
Adwokat Agnieszka JUCHNO-MARCJAN
