Black Friday, Cyber Monday, wyprzedaże sezonowe i promocje przedświąteczne to czas, w którym sklepy zachęcają do zakupów atrakcyjnymi rabatami. Wielkie napisy „–70%”, zegary odliczające czas do końca promocji i komunikaty o ostatnich sztukach mają skłonić nas do szybkiego podjęcia decyzji.
Nie każda promocja jest jednak okazją. Zdarza się, że obniżka jest mniejsza, niż sugeruje reklama, produkt można kupić taniej w innym sklepie, a pośpiech prowadzi do zakupu rzeczy zupełnie niepotrzebnych.Do tego dochodzą fałszywe sklepy internetowe, nieuczciwe reklamy, niejasne zasady zwrotów i dodatkowe koszty, których nie zauważamy przed złożeniem zamówienia.
Zanim kupisz – sprawdź, czy to naprawdę okazja
Nie sugeruj się wyłącznie wysokością rabatu
Przekreślona cena i wielki napis „–50%” nie oznaczają automatycznie, że kupujesz tanio. Najważniejsze jest to, ile produkt rzeczywiście kosztuje i czy jego cena jest korzystna na tle innych ofert.
Sprawdź najniższą cenę z 30 dni
Przy ogłaszaniu obniżki sprzedawca co do zasady powinien podać również najniższą cenę produktu, jaka obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki.
Informacja ta pozwala ocenić, czy obniżka jest rzeczywista i jak duża jest w porównaniu z wcześniejszą ceną.
Bezpieczne zakupy w internecie
Atrakcyjna reklama w wyszukiwarce lub mediach społecznościowych nie jest gwarancją, że sklep istnieje naprawdę i uczciwie realizuje zamówienia.
Oszuści tworzą strony przypominające znane sklepy, wykorzystują podobne nazwy, kopiują zdjęcia produktów i oferują wyjątkowo duże rabaty.
Jak sprawdzić sklep internetowy?
Przed dokonaniem płatności:
• sprawdź pełną nazwę przedsiębiorcy, adres i dane kontaktowe;
• poszukaj informacji o sprzedawcy w niezależnych źródłach;
• sprawdź regulamin, zasady zwrotów i reklamacji;
• nie otwieraj podejrzanych linków do płatności otrzymanych SMS-em lub e-mailem.
Sama kłódka przy adresie strony i połączenie HTTPS nie potwierdzają uczciwości sprzedawcy.
Jeśli podejrzewasz oszustwo, nie dokonuj płatności. Jeśli już ją wykonałeś, skontaktuj się jak najszybciej z bankiem, zabezpiecz korespondencję i potwierdzenia transakcji, a w razie podejrzenia przestępstwa zawiadom Policję.
Zakupy internetowe a zwrot towaru
Czy mogę zwrócić produkt kupiony podczas Black Friday?
Takie prawo co do zasady przysługuje konsumentowi, który zawarł umowę na odległość z przedsiębiorcą, np. przez internet. Zwykle ma na to 14 dni, bez konieczności podawania przyczyny.
Termin przy sprzedaży towarów liczy się zasadniczo od otrzymania produktu.
Przecenienie towaru z okazji Black Friday nie odbiera prawa do odstąpienia od umowy.
Pamiętaj jednak, że przepisy przewidują wyjątki. Prawo odstąpienia nie przysługuje m.in. w odniesieniu do niektórych towarów wykonanych według indywidualnej specyfikacji konsumenta oraz zapieczętowanych produktów, których po otwarciu nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub higienę, jeżeli spełnione są ustawowe warunki wyjątku.
Co zrobić, aby odstąpić od umowy?
• Poinformuj sprzedawcę o odstąpieniu od umowy przed upływem terminu.
• Zachowaj potwierdzenie wysłania oświadczenia.
• Zwróć towar zgodnie z obowiązującymi zasadami.
• Zachowaj dowód nadania przesyłki.
Sprzedawca co do zasady powinien zwrócić otrzymane płatności, w tym koszt najtańszego zwykłego sposobu dostawy oferowanego przez siebie. Może w określonych przypadkach wstrzymać zwrot do czasu otrzymania towaru lub dowodu jego odesłania.
Konsument ponosi bezpośredni koszt zwrotu towaru, jeżeli został o nim prawidłowo poinformowany i sprzedawca nie zobowiązał się pokryć tego kosztu.
A co z zakupami w sklepie stacjonarnym?
Przy zakupach w tradycyjnym sklepie nie istnieje ogólne ustawowe prawo do zwrotu pełnowartościowego towaru tylko dlatego, że zmieniliśmy zdanie.
Sklep może dobrowolnie umożliwić zwrot lub wymianę, ale zasady takiej możliwości określa sprzedawca.
Przed zakupem zapytaj, czy towar można zwrócić, w jakim terminie i czy zwrot następuje w gotówce, na rachunek, czy w formie bonu.
Towar jest wadliwy? Promocja nie odbiera Ci praw
Produkt kupiony w promocji podlega zasadom reklamacji tak samo jak produkt kupiony w cenie regularnej.
Jeśli towar jest niezgodny z umową, możesz złożyć reklamację do sprzedawcy. Nie musisz korzystać z gwarancji producenta, jeśli wolisz dochodzić swoich praw na podstawie przepisów o niezgodności towaru z umową.
W pierwszej kolejności możesz żądać naprawy lub wymiany towaru. W określonych sytuacjach, m.in. gdy sprzedawca odmówi doprowadzenia towaru do zgodności z umową albo nie zrobi tego prawidłowo, możesz żądać obniżenia ceny lub odstąpić od umowy. W przypadku istotnej niezgodności z umową przepisy pozwalają na skorzystanie z tych ostatnich uprawnień bez uprzedniego żądania naprawy lub wymiany.
Sprzedawca odpowiada co do zasady za brak zgodności towaru z umową ujawniony w ciągu dwóch lat od dostarczenia towaru konsumentowi.
Sprzedawca powinien odpowiedzieć na reklamację konsumenta w ciągu 14 dni. Brak odpowiedzi w tym terminie oznacza uznanie reklamacji w zakresie, którego dotyczyło żądanie.
Co zrobić, gdy sprzedawca nie respektuje Twoich praw?
Jeśli masz problem z zakupem, nie ograniczaj się do rozmowy telefonicznej. Warto zgromadzić dokumenty i złożyć reklamację lub inne oświadczenie na piśmie.
Zachowaj:
• potwierdzenie zamówienia;
• dowód zapłaty;
• opis oferty i warunków promocji;
• zrzuty ekranu ceny oraz informacji o obniżce;
• korespondencję ze sprzedawcą;
• dokumenty dotyczące dostawy lub zwrotu.
W zależności od problemu możesz skorzystać z pomocy:
Miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów – udziela bezpłatnej pomocy prawnej konsumentom, a w odpowiednich sprawach może także interweniować u przedsiębiorcy.
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) – zajmuje się m.in. praktykami naruszającymi zbiorowe interesy konsumentów. Zgłoszenie problemu może pomóc w podjęciu działań wobec przedsiębiorcy, ale nie zastępuje indywidualnego dochodzenia roszczeń.
Inspekcja Handlowa – prowadzi działania w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących handlu i może pomagać w rozwiązywaniu niektórych sporów konsumenckich.
Europejskie Centrum Konsumenckie – może pomóc w sporach z przedsiębiorcami z innych państw UE, Norwegii i Islandii.
W przypadku podejrzenia oszustwa internetowego należy również rozważyć kontakt z bankiem i zawiadomienie Policji.
prawnik Joanna ŚWIĄTEK-WOJNAROWSKA
