czwartek, 12 grudnia 2019.
Strona główna > Wiadomości > Odnaleźli płyty nagrobne w parku Chopina w Szczecinie

Odnaleźli płyty nagrobne w parku Chopina w Szczecinie

Odnaleźli płyty nagrobne w parku Chopina w Szczecinie
Data publikacji: 2019-11-16 19:25
Ostatnia aktualizacja: 2019-11-18 10:29
Wywietleń: 2272 428150

Płyty nagrobne i fragmenty pomników odnaleźli miłośnicy historii w szczecińskim parku Chopina, gdzie przed wojną znajdował się cmentarz założonego w XIX w. zakładu opiekuńczego dla dzieci. Pasjonaci dziejów miasta chcą, aby w części parku powstało lapidarium.

Dwie płyty nagrobne, upamiętniające 12-letnią dziewczynkę i 42-letnią kobietę, a także fragment nagrobka 86-latki odnaleziono przypadkiem m.in. w przepływającym przez park Chopina strumieniu Warszewiec.

To nagrobki z cmentarza znajdującego się przy XIX-wiecznym zakładzie opiekuńczym dla dzieci niedorozwiniętych i chorych psychicznie. Akcja poszukiwania pozostałości cmentarza rozpoczęła się w sobotę.

- Trafiliśmy na kilka podstaw (płyt nagrobnych – PAP) i jeszcze jeden nagrobek, który został wyciągnięty ze strumienia. Będziemy teraz przeszukiwać po kolei sektory cmentarza, aby znaleźć płyty, które mogą znajdować się pod ziemią" – powiedział koordynator wojewódzki ds. przestępstw przeciwko dziedzictwu narodowemu KWP w Szczecinie i prezes Pomorskiego Towarzystwa Historycznego Marek Łuczak. Dodał, że więcej o upamiętnionych na nagrobkach osobach można dowiedzieć się dzięki aktom zgonu, przechowywanym w berlińskim archiwum państwowym.

Jedna z odnalezionych wcześniej tablic poświęcona została pamięci zmarłej w 1929 r. w wieku 42 lat, pochodzącej z Rymania Marthy Birkholz. Druga płyta nagrobna stała natomiast na grobie niespełna 12-letniej Lieselotte Struck. Jak zaznaczył Łuczak, historia zmarłej w 1939 r. dziewczynki zasługuje na szczególną uwagę.

- W opisie jej zgonu podano m.in. "zidiocenie" i "epilepsję", a więc choroby, które kwalifikowały ją do eutanazji w ramach akcji T4 (prowadzonej przez hitlerowskie Niemcy "eliminacji życia niewartego życia" – PAP), choć oficjalnie ta rozpoczęła się kilka miesięcy później – powiedział historyk. Zaznaczył też, że dokumenty wskazują, iż w styczniu 1940 r. na terenie zakładu 29 osób zmarło w tajemniczych okolicznościach, dzień po dniu. - Nie mamy informacji o żadnej epidemii, przypuszczamy więc, że była to planowa akcja uśmiercania tych osób – wskazał.

Jak udało się też ustalić, odnaleziony na początku listopada fragment granitowego nagrobka ustawiony był na grobie zmarłej w 1933 r. 86-letniej Johanny Colberg.

Odnaleziony w sobotę nagrobek upamiętniał natomiast zmarłego w 1923 r. w wieku 17 lat Heinricha Eitze. Na prostej płycie wyryto inskrypcję "Tu leży nasze ukochane dziecko" ("Hier ruht unser liebes Kind") wraz ze wskazaniem wersetu Apokalipsy wg św. Jana (21,4).

Znaleziono też fragment innej płyty, zachowała się jednak tylko jej dolna część, nie ma na niej ani nazwiska, ani daty urodzin czy śmierci, poza inskrypcją "Spoczywaj w pokoju" ("Ruhe sanft"). Odkryto też kilka postumentów m.in. w kształcie pnia dębu czy podstawę, na której ustawiony był duży żeliwny krzyż.

Cmentarz, którego teren obejmował część obecnego parku Chopina, na osiedlu Arkońskie-Niemierzyn, powstał w 1871 r. przy zakładzie opiekuńczym Kukułczy Młyn (Kückenmühler Anstalten), przeznaczonym dla dzieci upośledzonych oraz z chorobami psychicznymi. Kompleks ponad 70 budynków, udostępnionych dla chorych i personelu zakładu, posiadał m.in. własną kuchnię, pralnię i rzeźnię. Przy cmentarzu, na którym chowano także osoby związane z ośrodkiem, powstała też kaplica (obecnie należąca do Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, do początku XXI w. działało w niej prosektorium). Zakład został zlikwidowany w 1940 r., a jego podopieczni wywiezieni m.in. do zakładów psychiatrycznych i prawdopodobnie zabici.

Płyty i pomniki usunięto z cmentarza prawdopodobnie w latach 70. i 80. XX w., nie przeprowadzono jednak ekshumacji pochowanych tu osób. Zieleniec dla mieszkańców powstającego osiedla Arkońskie powstał na początku lat 80.

Poszukiwania pozostałości cmentarza mają potrwać do końca grudnia. Członkowie Pomorskiego Towarzystwa Historycznego chcą, aby w przyszłości w parku Chopina powstało lapidarium.

(pap)

Film i fot. Marek Łuczak (Facebook)

Odnaleźli płyty nagrobne w parku Chopina w Szczecinie

Komentarze

Ironia
Wszyscy tak potępiają ten plan nazistów, a z drugiej strony nagabują do korzystania z eutanazji i aborcji, bo to postępowe. Okropność.
2019-11-18 10:28:03
Roman
Proszę przyjrzeć się z jakich materiałów są zbudowane altanki, podmurówki,ogrodzenia na działkach przy muzeum techniki i dalej przy ul Niemierzyńskiej, tam dopiero znajdziecie pozostałości płyt cmentarnych/ nagrobkowych.
2019-11-18 08:46:45
Gdzie są szczątki rotmistrza Witolda Pileckiego
Gdzie są szczątki generała Augusta Emila Fieldorfa? Gdzie są szczątki innych polskich patriotów?
2019-11-17 14:48:04
Fried
Przez ile to cmentarzy przejechały spychacze w latach 50/60, wie tylko ten kto to widział. Płyty nagrobne służyły jako podmurówki.
2019-11-17 09:01:41
Tolek
Śmieszą mnie te akcje. Takich płyt w ok. 1973 było pełno w tym parku. Jak i w innych parkach. Wtedy olewactwo było, a teraz wielcy odkrywcy się znaleźli.
2019-11-17 08:27:04
Ajo
Murek przy ul.Malczewskiego przy dawnym Domu Marynarza został wykonany częściowo z uzyciem materiału z nagrobków niemieckiego cmentarza w Parku Żeromskiego.Widoczne to jest jeszcze obecnie.
2019-11-16 20:57:11
Ewka
Ciekawe czy w murku okalajacym Park prof. Kownasa od strony ul. Slowackiego sa jeszcze takie fragmenty plyt nagrobnych, ktore tam wykorzystano, gdy stawiano ten murek. Nikt sie nie interesowal faktem, dla mnie to bylo straszne!
2019-11-16 19:59:23

Dodaj komentarz

Akceptuję regulamin. Link do regulaminu
Pogoda
2
na godz. 00:00
Zobacz prognozę na trzy dni

Przez granice

Dodatek specjalny do „Kuriera Szczecińskiego”
wienbe logo Oderpartnerschaft logo
CZYTAJ WIĘCEJ

Über die Grenzen

Sonderbeilage der Zeitung „Kurier Szczeciński”
wienbe logo Oderpartnerschaft logo
LESEN SIE MEHR

Filmy

Wielka Parada Mikołajów

Nekrologi

Sonda

Czy obowiązek tworzenia korytarza życia i jazdy na suwak zwiększą bezpieczeństwo na drogach?

 

W Kurierze Szczecińskim
Pierwsza strona
Kup najnowsze lub archiwalne wydanie Kuriera Szczecińskiego w wersji elektronicznej.
Przejdź do eKuriera
Zamieść ogłoszenie w Kurierze Szczecińskim oraz w wersji elektronicznej.
Daj Ogłoszenie