Kolej wąskotorową na Pomorzu zapoczątkowała ustawa Pruskiego Sejmu Krajowego z 1892 r. „O Kolejach Wąskotorowych i Prywatnych Bocznicach". Ówczesne samorządy lokalne na budowę linii kolejowych dostały wsparcie od państwa w postaci bezzwrotnych subwencji oraz nisko oprocentowanych kredytów. Linie kolei wąskotorowych były budowane, a potem eksploatowane przez prywatne towarzystwa akcyjne, których udziałowcami były przede wszystkim powiaty, lokalni przedsiębiorcy oraz Zarząd Prowincji Pomorze. 

Wkrótce na terenach obecnego polskiego Pomorza Zachodniego powstała rozległa sieć publicznych kolei wąskotorowych o rozstawie szyn: 600 mm, 750 mm, 785 mm i 1000 mm. Z początkiem XX w. sieć wąskotorowa na Pomorzu miała łącznie ok. 740 km torów i była jedną z największych tego sieci kolejowych w Europie.

Gryficka kolejka 1895-1945

W 1895 roku zawiązano spółkę akcyjną Gryficka Kolejka, należącą do powiatu gryfickiego, spółki Lenz & Co oraz Prowincji Pomorze i rozpoczęto prace budowlane. Pierwsza linia gryfickiej wąskotorówki z Gryfic do Niechorza została oddana do użytku już 1

W roku jubileuszu 130-lecia Nadmorska Kolej Wąskotorowa przygotowała kilka wydarzeń, dla podkreślenia ogromnego znaczenia, jakie miało dla całego regionu otwarcie pierwszej wąskotorowej linii kolejowej z Gryfic do Niechorza.

Pierwszym z takich wydarzeń była Międzynarodowa Konferencja Muzeów i Operatorów Tras Kolei Wąskotorowych, która odbyła się w dniach 18–20 maja 2026 roku w Pogorzelicy. Konferencja okazała się jednym z tych wydarzeń, które nie tylko podsumowują obecny stan branży, ale przede wszystkim wyznaczają jej kierunek na kolejne lata. W jubileuszowym roku 130-lecia Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej spotkali się eksperci i praktycy z Polski i Niemiec, by rozmawiać o tym, jak zachować, rozwijać i mądrze wykorzystywać dziedzictwo wąskich torów.

Kolejną imprezą, która odbędzie się dokładnie w dniu rocznicy otwarcia pierwszej linii kolejowej z Gryfic do Niechorza, czyli 1 lipca 2026 r. będzie Piknik Historyczny na dworcu w Rewalu. W programie imprezy przewidzianych jest wiele atrakcji, m.in. inscenizacja grup rekonstrukcji historycznych wjazdu pierwszego pociągu z turystami, pokazy mody z dawnej epoki, konkursy dla publiczności oraz animacje dla dzieci, otwarcie wystawy 130 lat Nadmorskiej Kolei Wąskotorowej, prezentacja załogi kolejarskiej, a także występy artystyczne. Na zakończenie pikniku, na dworcowej scenie w Rewalu wystąpi znany szczeciński zespół Sklep z Ptasimi Piórami. Wstęp na imprezę będzie bezpłatny.