niedziela, 17 listopada 2019.
Strona główna > Blogi > Janusz Ławrynowicz > Pamięć umacnia narody

Pamięć umacnia narody

Wywietleń: 407

Na pięknym – jednym z największych w Europie szczecińskim Cmentarzu Centralnym (wolę go nazywać wymyślonym przez niezapomnianą Helenę Kurcjuszową mianem Ku Słońcu) pełnym rozmachu i harmonii, lawinowo przybywa polskich grobów. Powojenne mogiły już niebawem swą liczbą zdublują te z czasów pruskich (Prusy istniały de iure do 1947 roku i jako kolebka niemieckiej agresji zostały zlikwidowane na mocy umowy w Poczdamie).

Nic dziwnego, że ubraną w przepyszną szatę roślinną przestrzeń nekropolii wypełniają coraz ciaśniej mogiły. Siermiężne lastriko epoki PRL zastępują chińskie granity, bazalty, marmury. Na szczęście ta stylistyka dominuje głównie w nowych, niezadrzewionych rejonach. Tam również pojawiły się ściany dla urn z prochami zmarłych.

Niedawno widziałem mogiłę z wysokim zwaliskiem plastikowych worków. Były to bukiety kwiatów opatulonych w folię, pozostałe po pogrzebie. Każdy z uczestników chciał okazać zmarłemu swą pamięć. I tak się śpieszył, że nie zdjął folii…

W wielu dziedzinach wtargnęła do nas amerykańska moda, ale na polskich cmentarzach, mogił płaskich, z leżącymi tablicami, wtopionych w pejzaż, w Polsce nie znajdziemy. Tradycja kształtuje krajobraz.

Natomiast Szczecin ma niezrównany cmentarz – park, otwarty 110 lat temu. Epokowe dzieło architekta Wilhelma F. Meyera-Schwartau.

Po wojnie, jak we wszystkich miastach Ziem Odzyskanych (tak, o d z y s k a n y c h, choć po niemal ośmiuset latach!) wydzielono cmentarze wojenne, gdzie skupiono groby poległych w boju z niemieckim najeźdźcą żołnierzy polskich (I i II Armii WP) i sowieckich. To oni zdobyli dla nas Szczecin. Czy fakt, że walczyli pod wodzą Stalina, który 6 lat wcześniej wraz Hitlerem napadł na Polskę, odbiera sens ofierze ich życia nad Odrą? Nad mogiłami wznosi się pomnik Braterstwa Broni – symbol husarskich skrzydeł, autorstwa Sławomira Lewińskiego, jeden z najciekawszych monumentów epoki PRL.

W czasach politycznych przemian w Polsce na cmentarz trafiły też, bynajmniej nie funeralne, monumenty szczególnie ważne – symbolizujące powrót na „starą Chrobrego granicę”, do niedawna jeszcze obecne w centrach miast.Takie, jak szczeciński pomnik Wdzięczności, najbardziej udany tego rodzaju postument w kraju – prosta kolumna z płaskorzeźbą – pilnujący miejsca, wybranego w 1946 roku przez młodzież Szarych Szeregów na pomnik Żołnierza Polskiego.

Tablicę z płaskorzeźbą przeniesiono na cmentarz, gdzie już chyba nie wadzi nawet dotkniętym krótkowzrocznością decydentom.

Na majestatycznym szczecińskim cmentarzu, skąd na szczęście w pierwszym powojennym odruchu wymieciono większość znaków pruskiej buty, w cichym szumie wspaniałych drzew współistnieją różne symbole i mogiły różnych ludzi. Śmierć – nieunikniona klamra życia – wszystkich nas dotyka.

Wśród postumentów i tablic upamiętniających męczeństwo polskich Kresów Wschodnich wyróżnia się powstały niedawno pomnik Ofiar Wołynia autorstwa pani prof. Katarzyny Radackiej. Przywołuje najbardziej wstrząsające ludobójstwo czasów niemieckiej okupacji i wyróżnia się niezwykłą, jak na drastyczny temat, pełną głębi symboliką.

Na koniec przypomnę sentencję marszałka Francji F. Focha: „Ojczyzna to ziemia i groby. Narody, które tracą pamięć, tracą życie”. ©℗

Janusz ŁAWRYNOWICZ

Komentarze

Quistorp
Wypada tylko milczeć. Nie będę się rozpisywał. Wystarczy ,że; Czy to był pomnik Wdzięczności , czy pomnik Żołnierza Polskiego, czy szare szeregi brały udział w forsowaniu Odry? Itd. itp. Tylko płakać.
2019-11-07 21:46:27
11 tysiecy falszerzy bioracych
granty na udowadnianie z góry założonych tez i nie potrafiący nawet pokazać modelu matematycznego umożliwiającego prognozowanie klimatu w perspektywie najbliższych 6 miesięcy.
2019-11-07 18:35:06
gfdgd
"Oświadczamy wyraźnie i jednoznacznie, że planeta Ziemia stoi w obliczu zagrożenia klimatycznego" – ostrzega ponad 11 tys. naukowców ze 153 krajów, którzy podpisali się pod raportem o tragicznych skutkach zmian klimatu. "Aby zapewnić zrównoważoną przyszłość, musimy zmienić sposób, w jaki żyjemy. Wiąże się to z poważnymi zmianami w sposobie funkcjonowania naszego globalnego społeczeństwa i interakcji z naturalnymi ekosystemami" – dodają. To dla fanów pana redaktora...
2019-11-07 09:40:13
haha
"Wołyń - najbardziej wstrząsające ludobójstwo czasów niemieckiej okupacji". Człowieku, to Ty chyba o Aushwitz nie słyszałeś!
2019-11-06 07:25:56
a
lubię Pana czytać
2019-11-05 14:47:53
Piotr Wojcicki
Kiedy red. Ławrynowicz pisze takie teksty, to lubię je czytać, bo są wyważone i interesujące. Niestety, jest ich mniejszość.
2019-11-05 12:05:23
Pamięć umacnia narody
A dlaczego nie kontynuujemy dalej tej koncepcji parku-cmentarza, nowe kwatery od ul. Mieszka są robione bez tej wizji ...?
2019-11-05 11:48:01
gfdg
Kiedy Ślązacy odbiorą swoje ziemie odzyskane?
2019-11-05 09:53:14
Zgadzam się i dlatego rozumiem
że celem tych którzy fałszują i zamilczają polską historię jest zniszczenie narodu - dekonstrukcja prowadzona mniej lub bardziej subtelnymi środkami, wpędzanie w poczucie wstydu, utrwalanie kompleksów, przypisywanie wydumanych zbrodni. Polacy otrząśnijcie się z tego snu albo za kilkanaście - kilkadziesiąt lat wasze dzieci będą ludnością tubylczą wegetującą w quasi-rezerwatach tak jak stało się to na wielu skolonizowanych kontynentach. Będziecie niepożądanymi gośćmi we własnym kraju - bierzmy przykład z krajów dbających o własny interes narodowy.
2019-11-04 18:03:14

Dodaj komentarz

Akceptuję regulamin. Link do regulaminu