Każdego roku na Pomorzu Zachodnim rodzi się około 800 wcześniaków. Część z tych dzieci ma szansę na prawidłowy rozwój, inne zmagają się z zaburzeniami rozwojowymi. Wiele zależy od tego, jak wcześnie dziecko przyszło na świat. 17 listopada obchodzony jest Światowy Dzień Wcześniaka, poświęcony dzieciom urodzonym przedwcześnie, często zmagającym się z poważnymi problemami zdrowotnymi i rozwojowymi. W Szczecinie wydarzenie organizuje Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 2 PUM. Jego ósma edycja odbyła się sobotę (14.11) w Enea Arenie. Dzień Wcześniaka jest również okazją do tego, aby zastanowić się, czym jest wcześniactwo i co oznacza zarówno dla dziecka, jak i jego rodziców, którzy na co dzień mierzą się z wieloma wyzwaniami.
W naszym regionie wcześniaki stanowią średnio około 8 proc. wszystkich nowo narodzonych dzieci.
– Jeżeli weźmiemy pod uwagę, że w naszym województwie rodzi się 10 tysięcy dzieci rocznie, to jest to około 800 wcześniaków – mówi prof. Beata Łoniewska, pediatra i neonatolog, kierownik kliniki patologii noworodka w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr 2 PUM.
Tłumaczy, że rozwój dziecka urodzonego przedwcześnie zależy w dużej mierze od momentu, w którym przyszło na świat. Im wcześniej nastąpił poród, tym większe ryzyko problemów zdrowotnych i rozwojowych.
– Wszystko zależy od stopnia niedojrzałości. Dzieci, które są urodzone na pograniczu donoszonych, na ogół nie mają jakichś trwałych następstw. Natomiast skrajne wcześniaki, urodzone zdecydowanie przedwcześnie, niestety zmagają się z wieloma problemami. Te problemy dotyczą w zasadzie wszystkich narządów, jakie człowiek posiada, dlatego że wcześniactwo wiąże się nie tylko z tym, że dziecko rodzi się małe. Rodzi się przede wszystkim niedojrzałe. I ta niedojrzałość polega nie na tym, jak ono wygląda, tylko chodzi o niedojrzałość wszystkich narządów – wyjaśnia prof. Beata Łoniewska. – Zaczynając od góry, niedojrzałość dotyka mózgu, który na skutek różnych przejść w okresie okołoporodowym może zostać uszkodzony. Niedojrzałość dotyczy oczu. Bardzo często dochodzi do rozwoju retinopatii wcześniaczej, której następstwem niestety może być ślepota. Wcześniactwo to też zaburzenia słuchu, które wynikają nie tylko z niedojrzałości, ale też z leczenia. Dzieci otrzymują bardzo wiele leków, które ratują z jednej strony życie, ale z drugiej strony działają ototoksycznie. Dochodzi ponadto niedojrzałość płuc, układu krążenia, z nerkami. Tyle nefronów, ile dziecko ma przy urodzeniu, tych nefronów nie przybędzie, a im większy wcześniak, tym ma ich po prostu mniej.
Lekarka podkreśla, że w zasadzie każde dziecko urodzone przed 32. tygodniem ciąży wymaga dodatkowego wsparcia.
Wcześniaki mają również problemy z tolerowaniem pokarmu, co w skrajnych przypadkach może prowadzić do poważnych powikłań.
– One nie jedzą z butelki na początku, a nawet nie tolerują jedzenia, które dostają przez sondę do żołądka, w związku z czym na skutek niedojrzałości i innych niekorzystnych czynników dochodzi do martwiczego zapalenia jelit, co oznacza, że w ekstremalnych sytuacjach trzeba wyciąć dziecku kawałek jelita, żeby przeżyło. Często podkreślam, że wcześniakiem człowiek się rodzi, ale też jest nim przez całe życie. Mówię tu o tych naprawdę małych wcześniakach – tłumaczy neonatolog.
Tekst, fot. i film Agata Jankowska
