„Żyjemy w wolnym kraju, możemy korzystać z praw obywatelskich i suwerennie decydować o kierunku, w którym zmierza nasze społeczeństwo, państwo i nasz naród. Ten wielki dar wolności zawdzięczamy również tym, którzy 46 lat temu, tutaj - w Szczecinie - oraz w innych miastach narażali się walcząc o pomyślny los swój, ale także następnych pokoleń Polaków” - te słowa Prezydenta RP wybrzmiały w niedzielę (30 sierpnia) przed Bramą Stoczni Szczecińskiej w rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych.
Uroczyste obchody Sierpnia 80’ rozpoczęły się w samo południe - od hymnu narodowego. Poprzedziła je wspólna modlitwa w kościele pw. Św. Stanisława Kostki.
- My - Szczecinianie mamy szczególne powody do dumy. To tutaj w stoczniowej świetlicy podpisano pierwsze porozumienie sierpniowe. To stąd wyszedł jeden z najważniejszych impulsów do zmian, które odmieniły Polskę - przypominał Dariusz Głogowski, przewodniczący zachodniopomorskiej "Solidarności". - Ale stojąc dzisiaj przed tą bramą, nie możemy patrzeć wyłącznie w przeszłość. Musimy myśleć o przyszłości naszego regionu. Pomorze Zachodnie stoi dziś przed poważnymi wyzwaniami. Trudna sytuacja Zakładów Chemicznych Police, wygaszanie bloków węglowych w elektrowni Dolna Odra, niepewność tysięcy pracowników pokazują, jak ważne jest bezpieczeństwo gospodarcze i miejsca pracy. Transformacja gospodarki nie może oznaczać pozostawienia ludzi samym sobie. Szczecin i Pomorze Zachodnie mają ogromny potencjał: port, gospodarkę morską, przemysł, uczelnie, a przede wszystkim ludzi, którzy potrafią ciężko i dobrze pracować. Nie możemy pozwolić, aby młodzi ludzie musieli opuszczać nasz region w poszukiwaniu przyszłości. I właśnie tutaj wracam do lekcji sierpnia. Solidarność to nie tylko nazwa związku zawodowego i nie tylko karta naszej historii. To przekonanie, że nie zostawimy drugiego człowieka samego.
Rys historyczny Sierpnia 80’ przypomniał zebranym Zbigniew Bogucki, szef Kancelarii Prezydenta RP, odczytując list Karola Nawrockiego do zebranych przed stoczniową bramą:
- Głównym sukcesem strajku w stoczni szczecińskiej było zobowiązanie reżimu do legalizacji niezależnych związków zawodowych, rzeczywiście reprezentujących ludzi pracy. Utworzenie i późniejsza rejestracja niezależnego samorządnego związku zawodowego Solidarność, który szybko przerodził się w największych dziejach społecznych ruch wobec totalitarnej tyranii, kazały się przełomem historii. Nie tylko Polski, ale całego świata. Przesłanie Sierpnia 80’ pozostaje aktualne. Po dziś dzień.
Prezydent RP dziękował weteranom robotniczych zrywów za „przyczynienie się do obalenia komunizmu i całym dawnym bloku wschodnim". Podkreślał, że ich „ofiarność i odwaga trwale zapisały się w pamięci historycznej naszego narodu i zawsze będą otaczane należytym szacunkiem".
O długiej drodze do wolności, wywalczonej dla współczesnych i przyszłych pokoleń mówił również Piotr Krzystek, prezydent Szczecina - nie bez gorzkiej refleksji na temat obecnych realiów politycznych.
- Od ponad 30 lat żyjemy w wolnym kraju: decydujemy sami o sobie. Nasza gospodarka się rozwija. Jesteśmy członkiem najsilniejszego sojuszu wojskowego NATO. Ale mamy wiele innych problemów: przede wszystkim nie potrafimy ze sobą dobrze rozmawiać. Nie potrafimy pochylać się nad ważnymi dla Polski problemami z uczciwością, nie myśląc tylko o sobie i własnych interesach - mówił prezydent Piotr Krzystek. - Dziś śmiało sprzed tej bramy możemy apelować do polskich parlamentarzystów, do prezydenta, do polityków, do wszystkich odpowiedzialnych za nasze życie: o sprawach ochrony zdrowia, naszego bezpieczeństwa i edukacji rozmawiamy - nie przez media, ale przy stole - znajdując rozwiązania, które będą dobre dla Polaków. Do tego zobowiązuje nas czas i historia tego miejsca. Tych ludzi i tych ofiar, które zostały poniesione po to, abyśmy mogli dziś żyć w wolnej Polsce. Chwała bohaterom Sierpnia 80’.
Do uczczenia wydarzeń, które na trwałe zmieniły bieg historii i stały się symbolem odwagi, jedności i walki o godność pracowniczą zaprosiła przed Bramę Stoczni Szczecińskiej - nie tylko Szczecinian - „Solidarność” Pomorza Zachodniego we współpracy we współpracy z Centrum Solidarności „Stocznia” oraz Oddziałem IPN w Szczecinie. W uroczystych obchodach 46. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych oraz powstania NSZZ „Solidarność” wzięli udział samorządowcy oraz delegacje związków zawodowych z innych ośrodków w kraju, w tym górników oraz rolników. ©℗
Tekst i film Arleta NALEWAJKO