10 listopada członkowie szczecińskiego oddziału Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów oraz zaproszeni goście upamiętnili ofiary Nocy Kryształowej. Skromna uroczystość ma wieloletnią tradycję i odbywa się w pobliżu miejsca, w którym przed pogromem stała szczecińska synagoga. Dziś o nieistniejącej świątyni przypomina mural przy ul. Podgórnej.
Przedstawiciele TSKŻ wraz z przewodniczącą Różą Król złożyli kwiaty i zapalili znicze pod budynkiem Książnicy Pomorskiej, przy ścianie, na której widnieje mural przedstawiający dawną synagogę. Od wielu lat organizacja upamiętnia tragiczne losy szczecińskich Żydów i przypomina o wydarzeniach z listopada 1938 roku.
Następnie w Książnicy Pomorskiej odbył się koncert zatytułowany „Gore! Początek Zagłady”, upamiętniający 88. rocznicę Nocy Kryształowej. Wystąpili skrzypek Misza Tzebrij oraz aktorka Anna Gielarowska.
Dzień wcześniej, w poniedziałek 9 listopada, pamięć o ofiarach pogromu uczcili również przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego.
Noc Kryształowa była jednym z najbardziej tragicznych wydarzeń w historii społeczności żydowskiej w nazistowskich Niemczech. W nocy z 9 na 10 listopada 1938 roku nazistowskie bojówki dokonywały pogromów na terenie całej III Rzeszy. Podpalano synagogi, demolowano żydowskie sklepy, przedsiębiorstwa i mieszkania, niszczono dobytek oraz dopuszczano się grabieży.
Do pogromu doszło również w Szczecinie, należącym wówczas do Niemiec. Podpalono m.in. synagogę przy ówczesnej Grünen Schanze, dzisiejszej ul. Dworcowej. Świątynia, wzniesiona w XIX wieku, stanowiła centrum życia religijnego szczecińskich Żydów. Jej zniszczenie stało się jednym z symboli prześladowań przedwojennej społeczności żydowskiej miasta.
Podczas pogromu zdemolowano także 42 żydowskie warsztaty rzemieślnicze. Wybijano szyby, niszczono wyposażenie sklepów i przedsiębiorstw oraz grabiono mienie. Naziści podpalili również dom przedpogrzebowy na terenie cmentarza żydowskiego przy dzisiejszej ul. Ojca Beyzyma.
Ofiarą pogromu padły m.in. dom towarowy Blumenreicha przy dawnej Große Wollweberstraße (obecnie ul. Tkacka), dom towarowy braci Kargerów przy Schulzenstraße (ul. Sołtysia), dom towarowy Rosenbauma przy Breite Straße (ul. Wyszyńskiego) oraz przedsiębiorstwo Dannemanna przy Wolffstraße (ul. Dębogórska).
10 listopada aresztowano ponadto członków zarządu gminy żydowskiej oraz innych żydowskich mieszkańców Szczecina. Zatrzymanych wywożono do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen pod Berlinem.©℗
(aj)
