poniedziałek, 27 maja 2019.
Strona główna > Akcje Kuriera > Szkolny Pulitzer > Hermann Stöhr

Hermann Stöhr

Hermann Stöhr
Data publikacji: 2018-12-13 12:22
Wywietleń: 643 366545

Urodził się 4 stycznia 1898 r. w Szczecinie. Jego ojciec był urzędnikiem celnym, matka, z pochodzenia Austriaczka, zajmowała się domem. Mieszkali przy dzisiejszej ul. Unisławy 7 w kamienicy zniszczonej podczas drugiej wojny światowej.

Uczęszczał do Gimnazjum im. Fryderyka Schillera przy dzisiejszej ul. Mazowieckiej (gmach szkoły też nie istnieje). Latem 1914 r. zdał maturę, a jesienią, nie ukończywszy jeszcze siedemnastu lat, poszedł na ochotnika do wojska. Trwała pierwsza wojna światowa, na którą tysiące młodych ludzi w Europie szło z entuzjazmem. Byli pewni jej szybkiego końca i zwycięstwa ich kraju.

Służył w marynarce wojennej w Kilonii, najpierw na lądzie, potem na morzu. Przeżycia były tak silne, że gdy wojna się skończyła, zaczął działać w ruchach ekumenicznych, dobroczynnych, pacyfistycznych. Ukończył studia teologiczne, obronił doktorat z nauk o państwie. Pracował w organizacjach socjalnych w Berlinie, pomagał młodzieży zagrożonej społecznie, publikował w prasie ekumenicznej, pisał o konieczności pojednania z Polską, skutkiem czego stracił pracę. Przez rok był w USA, gdzie badał pomoc tego państwa dla innych krajów.

Po powrocie z USA przyjechał do Szczecina, zamieszkał z matką i siostrą przy dzisiejszej ulicy Juliana Tuwima, gdzie założył Wydawnictwo Ekumeniczne. Gdy naziści atakowali Żydów, wstawiał się za nimi. Był współautorem listu otwartego do szczecińskiego rabina, który podpisało zaledwie kilka osób.

W sierpniu 1939 r. nie przyjął karty mobilizacyjnej. W atmosferze pronazistowskiej euforii był to akt niesłychanej odwagi.

31 sierpnia 1939 r. został aresztowany i doprowadzony do aresztu wojskowego przy dzisiejszej ul. Ku Słońcu. Ostatni dzień pokoju był dla niego ostatnim dniem wolności.

Został skazany na śmierć i ścięty w Berlinie-Plötzensee w piątek 21 czerwca 1940 r. o godz. 6 rano. Na jego grobie przyjaciele umieścili werset z Biblii: „Ut omnes unum sint” („Aby wszyscy byli jedno”). Dziś jego grób już nie istnieje.

Dokumentację o Hermannie Stöhrze gromadzi Biblioteka Pokoju i Muzeum Antywojenne w Berlinie. W 1985 r. ukazała się monografia o nim autorstwa Eberharda Röhma. Ewangelicka parafia Pokoju (Friedensgemeinde) w Berlinie nadała swemu centrum spotkań jego imię.

W 1997 r. sąd w Berlinie unieważnił wydany nań wyrok śmierci. 4 stycznia 1998 r., w 100-lecie jego urodzin, plac w pobliżu Dworca Wschodniego w Berlinie (Ostbahnhof) nazwano jego imieniem i odsłonięto kamień pamięci. W Szczecinie Hermann Stöhr nie ma upamiętnień. Jedną jego książkę, dar Biblioteki Pokoju, ma w swych zbiorach Książnica Pomorska.

(b)

Hermann Stöhr Hermann Stöhr

Komentarze

Dodaj komentarz

Akceptuję regulamin. Link do regulaminu
Pogoda
18
na godz. 15:00
Zobacz prognozę na trzy dni

Przez granice

Dodatek specjalny do „Kuriera Szczecińskiego”
wienbe logo Oderpartnerschaft logo
CZYTAJ WIĘCEJ

Über die Grenzen

Sonderbeilage der Zeitung „Kurier Szczeciński”
wienbe logo Oderpartnerschaft logo
LESEN SIE MEHR

Filmy

Młodzieżowy Strajk Klimatyczny
Wielkie gotowanie nad Odrą
Teatralny przemarsz
Poprzedni Następny

Nekrologi

Sonda

Na jakie wydarzenie czekasz najbardziej?

 

W Kurierze Szczecińskim
Kup najnowsze lub archiwalne wydanie Kuriera Szczecińskiego w wersji elektronicznej.
Przejdź do eKuriera
Zamieść ogłoszenie w Kurierze Szczecińskim oraz w wersji elektronicznej.
Daj Ogłoszenie