Naukowcy z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego pomogą odtworzyć Krzywy Las znajdujący się w Nowym Czarnowie (pow. gryfiński). Drzewa z charakterystycznie wygiętym pniem są atrakcją regionu i przyciągają turystów.
Nadleśnictwo Gryfino podpisało w piątek porozumienie z Zachodniopomorskim Uniwersytetem Technologicznym w Szczecinie. Dotyczy ono m.in. opracowania metodyki kształtowania młodych drzew i określenia momentu ingerencji w rozwój sadzonek. W praktyce chodzi o odtworzenie zdeformowanych sosen, które stanowią atrakcję turystyczną regionu.
- Krzywy Las jest ewenementem i miejscem magicznym. Zadajemy sobie wiele pytań - jak powstał? – powiedział prof. Marcin Kubus z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie.
- Chcemy zachować ten potencjał Krzywego Lasu, jego wyglądu, na kolejne pokolenia. Drzewa po pewnym czasie mają wiek terminalny i nic więcej nie możemy zrobić. Możemy natomiast odtworzyć ten las dla kolejnych pokoleń w takiej formie, w jakiej go obecnie widzimy – dodał.
Z uwagi na postępujące procesy starzenia krzywych drzew obserwowane jest powolne zamieranie pojedynczych sztuk. Aby przedłużyć istnienie tego miejsca, w 2021 roku Nadleśnictwo Gryfino założyło nieopodal powierzchnię zastępczą, na której posadzono sosny genetycznie spokrewnione z drzewami z Krzywego Lasu oraz sosny innego pochodzenia.
Będą one podlegały mechanicznym deformacjom, na kształt tych, które są widoczne w Krzywym Lesie. Do procesu deformacji sosen i powstania nowego Krzywego Lasu niezbędne jest m.in. opracowanie metodyki naukowej.
- Na początku poznamy anatomię tych drzew. Przeprowadzimy badania struktury włókien drzewnych i innych elementów, które pozwolą nam zobaczyć, na którym etapie życia te drzewa były wykrzywiane. Sprawdzimy dokładnie ich wiek. Później przez różnego rodzaju działania szkółkarskie - przycinanie, wyginanie itp. - postaramy się jak najbardziej optymalnie odzyskać ten malowniczy kształt – poinformował prof. Kubus.
Wskazał, że musi powstać kolejna „duża populacja”, aby podtrzymać efekt wizualny Krzywego Lasu.
Naukowiec szacuje, że w nowym Krzywym Lesie może być w przyszłości około 400 drzew. Utrwalenie krzywizny będzie postępować latami, ale pierwsze efekty naprowadzania drzew poprzez cięcia i formowanie będą widoczne już w 2-3 roku wzrostu. Część prac naukowców będzie prowadzona bezpośrednio na terenie leśnym, a część w hali wegetacyjnej uczelni.
- Najlepszą metodą będzie rozproszenie ryzyka, czyli wykorzystanie kilku metod próby otrzymania nowego Krzywego Lasu: czy to wyginania, łamania, czy przycinania pędów, wykorzystywania być może pędu głównego, a może pędów bocznych. Najlepszą metodą będzie próbowanie różnych sposobów i z czasem będziemy obserwować, który sposób najbardziej przypomina aktualny Krzywy Las – powiedział zastępca nadleśniczego Nadleśnictwa Gryfino Daniel Pogorzelec.
- To będzie długi proces, ale jego zaletą będzie to, że on będzie się dział na naszych oczach. Liczę, że za kilkanaście, kilkadziesiąt lat będzie już widać pierwsze efekty. To się odbędzie za naszego życia – ocenił.
- Myślę, że około 2 tys. drzew będziemy starać się deformować w różnych sposób. Stary Krzywy Las miał ponad 400 drzew z lat 70., tyle tam naliczono. Gdybyśmy docelowo też uzyskali ponad 400 dorosłych drzew za te kilkadziesiąt lat, to będzie sukces. Ale żeby to osiągnąć, potrzebna jest większa próba, bo też zdajemy sobie sprawę, że pewne rzeczy mogą nam nie wyjść – dodał Pogorzelec.
Krzywy Las to powierzchniowy pomnik przyrody, zlokalizowany na terenie Nadleśnictwa Gryfino. Tworzy go niewielka powierzchnia leśna ze zdeformowanymi sosnami zwyczajnymi. Obecnie jest ich 95.
Powstanie Krzywego Lasu szacuje się na 1934 rok. Początkowo na powierzchni bliskiej 1600 m kw. rosło 400 zdeformowanych sosen.
