wtorek, 26 maja 2020.
Strona główna > Nauka > Międzynarodowy Dzień Morświna. W Bałtyku jest ich coraz mniej

Międzynarodowy Dzień Morświna. W Bałtyku jest ich coraz mniej

Międzynarodowy Dzień Morświna. W Bałtyku jest ich coraz mniej
Data publikacji: 2020-05-17 12:50
Ostatnia aktualizacja: 2020-05-20 08:18
Wywietleń: 356 455594

W niedzielę 17 maja obchodzimy Międzynarodowy Dzień Morświna. Morświn to jedyny waleń, który żyje w Morzu Bałtyckim. Niewielu ludzi miało okazję go zobaczyć, gdyż jest bardzo płochliwy, a do tego bałtycka populacja maleje w zastraszającym tempie. Obecnie w Bałtyku żyje już tylko ok. 500 osobników.

Dawniej w naszym morzu wprost roiło się od morświnów. Jeszcze przed II wojną światową były ich tysiące. Niestety uznawano je za szkodniki i skutecznie tępiono. Dziś polowania na morświna są zakazane, ale mimo to jest on krytycznie zagrożony wyginięciem.

Polowanie na morświna

Jeszcze w pierwszej połowie XX wieku morświny były tak liczne, że polskie władze w latach 20-tych wprowadziły premię za złowienie lub zabicie morświna, traktując go jako przyczynę niszczenia sieci oraz konkurenta o zasoby ryb. Niestety, w latach 20. i 30. XX w. rybacy odławiali nawet po kilkaset zwierząt rocznie, co przyczyniło się do znacznego uszczuplenia populacji bałtyckich waleni.

Delfin i morświn

Wpływ na drastyczny spadek liczebności morświnów miały jednak nie tylko intensywne polowania w przeszłości, ale również prowadzone na Bałtyku działania wojenne. Dodatkowo, występujące w przeszłości, wyjątkowo mroźne zimy i towarzyszące im zlodzenia powierzchni morza, także odcisnęły piętno na populacji tego walenia. Morświny, aby oddychać, muszą wynurzyć się z wody. Bałtyk pokryty lodem im to uniemożliwiał.

Co dziś zagraża morświnom?

Obecnie najpoważniejszym niebezpieczeństwem jest zjawisko przyłowu, czyli przypadkowego zaplątania się w rybackie sieci. Podstawowym sposobem orientowania się w przestrzeni jest dla morświna echolokacja.

- Morświn emituje ultradźwięki – niesłyszalne dla ludzi, których częstotliwość fali waha się pomiędzy 100-150 kHz. Dźwięki te, odbierane po odbiciu się od przedmiotu w postaci echa, tworzą w mózgu zwierzęcia coś w rodzaju mapy pozwalającej na omijanie przeszkód, ściganie ofiary. Obecnie w rybołówstwie używa się syntetycznych, delikatnych tkanin, które nie odbijają emitowanych przez morświny dźwięków z odpowiednią mocą, a więc zwierzęta po prostu “nie widzą” sieci - mówi Rafał Jankowski, specjalista do spraw ochrony ekosystemów morskich z Fundacji WWF Polska - Próbując złapać rybę, rozpędzone morświny wpadają w sieć i nie mogąc się z nich wyplątać, duszą się i umierają.

Bardzo groźny dla morświna jest też hałas podwodny, płoszący zwierzęta z ich siedlisk, utrudniające porozumiewanie się i żerowanie. Nie bez znaczenia jest więc m.in. wzrost żeglugi na Bałtyku, poszukiwania złóż, inwestycje hydrotechniczne, detonacje na morskich poligonach czy rozwój agresywnej turystyki motorowodnej.

Co WWF robi dla morświnów?

Fundacja WWF Polska prowadzi działania na rzecz ochrony morświna razem ze Stacją Morską im. Profesora Krzysztofa Skóry Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego. Przy wsparciu dwustu wolontariuszy, tworzących Błękitny Patrol WWF, prowadzi edukację na temat występowania tego mało znanego gatunku w naszym morzu. Na wybrzeżu Bałtyku fundacja ustawiła ponad 200 błękitnych tablic informacyjnych o ssakach morskich.

W 2015 r. rząd zatwierdził, opracowany na zlecenie WWF Program Ochrony Morświna, który zawiera m. in. rekomendacje, mające na celu poprawę stanu populacji tego gatunku. W ramach realizowanego obecnie projektu “Ochrona ssaków i ptaków morskich i ich siedlisk” prowadzone są m.in. badania występowania morświnów w rejonie Zatoki Puckiej, a także rozmieszczenia niebezpiecznych dla nich sieci. W bazie danych gromadzone są wszystkie obserwacje żywych i martwych zwierząt, a także wyniki wykonywanych badań pośmiertnych.

Pinger

Zakupiono również 300 pingerów - urządzeń, które ostrzegają morświny przed obecnością sieci i chronią przed zaplątaniem w nich. Pingery trafiły do rybaków i przyczepione do sieci informują morświny o niebezpieczeństwie.

Co można zrobić dla morświna?

  • Zgłaszaj wszelkie obserwacje (a także podejrzenia obserwacji) żywych lub martwych morświnów do Błękitnego Patrolu WWF - 795 536 009 lub Stacji Morskiej w Helu - 601 889 940.
  • Jeśli zauważysz morświna wyrzuconego na brzeg, natychmiast poinformuj Błękitny Patrol WWF lub Stację Morską, pilnuj spokoju zwierzęcia do momentu przyjazdu specjalistów, dbając o to, by jego ciało pozostało wilgotne. Polewaj go delikatnie wodą lub obłóż np. mokrym ręcznikiem uważając, aby nie zalać otworu nosowego, który znajduje się na czubku głowy.
  • Jeśli żeglujesz i używasz sonarów lub echosond, wyłącz je natychmiast po zauważeniu morświna, a najlepiej używaj tylko, gdy są niezbędne. Nadmiar obcych dźwięków upośledza zmysł echolokacji, dzięki któremu morświny orientują się w przestrzeni. Prosimy, zanotuj również pozycję, odległość od łodzi i kierunek wędrówki morświna.
  • Podczas wakacji nad morzem staraj się wybierać mało inwazyjne formy odpoczynku, nie wpływaj motorówkami i skuterami na przybrzeżne, zatokowe wody.

(ip)

Fot. WWF

Komentarze

do Jaromir
Lepiej nie, bo nazwą cię ekooszołomem lub ekologicznym świrem.
2020-05-20 08:14:38
malthus
Morświny może uratować tylko drastyczne zmniejszenie populacji ludzkiej w krajach nadbałtyckich.
2020-05-18 12:12:25
Jaromira
Musimy zaangażować się w ochronę tych stworzeń.
2020-05-17 16:41:20

Dodaj komentarz

Akceptuję regulamin. Link do regulaminu
Pogoda
17
na godz. 12:00
Zobacz prognozę na trzy dni

Wiadomości Szczecin

 
CZYTAJ WIĘCEJ

Przez granice

Dodatek specjalny do „Kuriera Szczecińskiego”
wienbe logo Oderpartnerschaft logo
CZYTAJ WIĘCEJ

Filmy

Spacerowy protest na Uznamie

kondolencje

Z dostawą do domu

Pizzeria z rodu Gryfa

Sonda

Czy jesteś za zniesieniem obowiązku noszenia maseczek?

W Kurierze Szczecińskim
Pierwsza strona
Kup najnowsze lub archiwalne wydanie Kuriera Szczecińskiego w wersji elektronicznej.
Przejdź do eKuriera
Zamieść ogłoszenie w Kurierze Szczecińskim oraz w wersji elektronicznej.
Daj Ogłoszenie