poniedziałek, 23 lipca 2018.
Strona główna > Kultura > Żonkile – symbole pamięci

Żonkile – symbole pamięci

Żonkile – symbole pamięci
Data publikacji: 2017-04-18 14:47
Ostatnia aktualizacja: 2017-05-16 12:59
Wywietleń: 1055 241952

19 kwietnia 1943 roku wybuchło powstanie w getcie warszawskim. Upamiętniając 74. rocznicę tego zrywu, Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Żydów w Szczecinie zaprasza w środę do swojej siedziby (ul. Niemcewicza 1/1, godz. 18) na uroczyste spotkanie. Jednocześnie szczeciński TSKŻ po raz piąty włącza się w akcję społeczno-edukacyjną „Żółte żonkile – symbole pamięci o powstaniu”. Po części oficjalnej spotkania zapowiadany jest spektakl, w którym wystąpi aktor Teatru Żydowskiego Henryk Rajfer. Będzie mu akompaniowała Teresa Wrońska. Wstęp wolny.

Akcję „Żonkile” zainicjowało pięć lat temu i organizuje Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Wspierają ją m.in.: Żydowski Instytut Historyczny im. E. Ringelbluma, TSKŻ, Żydowski Instytut Historyczny w Polsce, Gmina Wyznaniowa Żydowska w Warszawie, Muzeum Powstania Warszawskiego, Dom Spotkań z Historią, Muzeum Warszawy, CSW Zamek Ujazdowski, Urząd Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy, Muzeum Historii Polski, PROM Kultury, teatry: Syrena, Studio, Powszechny, Nowy, Wielki Opera Narodowa, Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Bogata jest też lista ambasadorów akcji. Są wśród nich: Agnieszka Holland, ks. Adam Boniecki, Krystyna Janda, Maja Ostaszewska, Agata Kulesza, Anja Rubik, Małgorzata Kożuchowska.

Muzeum POLIN informuje, że w środę w Warszawie ponad tysiąc wolontariuszy rozda przechodniom 100 tysięcy papierowych żonkili. W całej Polsce do akcji włączyło się około 1000 szkół, bibliotek i instytucji kultury, m.in. z Łodzi, Bielska-Białej, Płocka, Katowic. Są też partnerzy zagraniczni z USA, Niemiec, Danii i Izraela. Finansowo akcję wspierają fundusze norweskie i EOG (Islandia, Lichtenstein, Norwegia). Współorganizatorem jest Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.

Żonkile otrzymywał przez długie lata od anonimowej kobiety dr Marek Edelman, ostatni dowódca powstania w getcie. Ponoć odwdzięczała mu się w ten sposób za opowieść o getcie w książce Hanny Krall „Zdążyć przed Panem Bogiem”. Przysyłała mu je prawdopodobnie w przekonaniu, że są to jego ulubione kwiaty. On składał je zawsze przed pomnikiem Bohaterów Getta. W reportażu Hanny Krall mówił, że powstanie w getcie wybuchło z „tęsknoty za pięknym umieraniem”. Wywołali je ci, których hitlerowcy nie zdążyli wywieźć do obozów zagłady i komór gazowych. Powstańcy wiedzieli, że walki nie wygrają, ale że mogą wybrać godną śmierć. Edelman podkreślał, że w powstaniu „chodziło tylko o wybór sposobu umierania”, obronę własnej godności.

Gdy wyczerpały się możliwości walki, 8 maja 1943 r. samobójstwo popełnił przywódca powstania Mordechaj Anielewicz, a z nim grupa kilkudziesięciu żołnierzy Żydowskiej Organizacji Bojowej. Nieliczni powstańcy wydostali się kanałami z płonącego getta. Jednym z nich był Marek Edelman. Zmarł w 2009 roku. Żonkile nadal pojawiają się pod pomnikiem Bohaterów Getta.

* * *

Ze strony internetowej Muzeum POLIN można pobrać wzór żonkila i wykonać go samemu. 19 kwietnia na stronie polin.pl pojawią się opowieści świadków powstania. Można też obejrzeć na niej film „Nie było żadnej nadziei. Powstanie w getcie warszawskim 1943”. Opowieść o Marku Edelmanie jest na multiplatformie „Żydowska Warszawa” (warsze.polin.pl/pl). Jest też tam komiks o akcji „Żonkile” i opis wydarzeń z 1943 r.

(b.t.)

Fot. Muzeum Polin

Komentarze

Dodaj komentarz

Akceptuję regulamin. Link do regulaminu
Pogoda
25
na godz. 15:00
Zobacz prognozę na trzy dni

Przez granice

Dodatek specjalny do „Kuriera Szczecińskiego”
wienbe logo Oderpartnerschaft logo
CZYTAJ WIĘCEJ

Über die Grenzen

Sonderbeilage der Zeitung „Kurier Szczeciński”
wienbe logo Oderpartnerschaft logo
LESEN SIE MEHR

Filmy

Potańcówka w szczecińskiej Różance
Flis przypłynął do Szczecina
Zjazd Młodych Gwiazd 2018 i „Siedem życzeń”
Poprzedni Następny

Nekrologi

kondolencje

Andrzej Gedymin
W Kurierze Szczecińskim
Kup najnowsze lub archiwalne wydanie Kuriera Szczecińskiego w wersji elektronicznej.
Przejdź do sklepu
Zamieść ogłoszenie w Kurierze Szczecińskim oraz w wersji elektronicznej.
Daj Ogłoszenie
Cyfrowy