„Elizabeth von Arnim i Pomorze”. Pod takim hasłem odbyła się w czerwcu pierwsza konferencja naukowa w naszym kraju poświęcona pisarce angielskiej – dawnej hrabinie z dzisiejszych Rzędzin, której książki wydawane są dzisiaj w różnych językach. Ten zjazd naukowców z kraju oraz zagranicy zorganizował Instytut Literatury i Nowych Mediów Uniwersytetu Szczecińskiego kierowany przez prof. Piotra Krupińskiego.
Konferencja podzielona została na dwie sesje – prowadzoną w językach polskim i angielskim. Głównymi prelegentkami były prof. Noreen O’Connor z King’s College w Pensylwanii, która jest też przewodniczącą Międzynarodowego Towarzystwa Elizabeth von Arnim i dr Jennifer Shepherd z Uniwersytetu w Belfaście. Panie wystąpiły on-line, co pozwoliło słuchać wykładów również miłośnikom książek pisarki z różnych krajów, a byli wśród nich m.in. jej angielscy prawnukowie – Caroline Gathorne-Hardy i Jamie Richtie.
Różnorodna w swym bogactwie tematyka referatów świadczyła o tym, jak bardzo poszerzył się zakres badań nad twórczością hrabiny z Rzędzin na przestrzeni ostatnich lat. Prof. Daniel Kalinowski (Uniwersytet Pomorski w Słupsku) mówił m.in. o kontekstach symbolicznych jej powieści, Richard Cappuccio (USA) o krajobrazie literackim dawnego Nassenheide, dr hab. Anna Pastuszka (UMCS Lublin) analizowała aspekt gry z konwencjami we wczesnych utworach Angielki, a mgr Małgorzata Bylica (UKEN Kraków) – doświadczenie obcości w debiutanckiej powieści „Elizabeth i jej ogród”. Ta książka była też tłem wykładu mgr inż. Magdaleny Skrzyńskiej (US) o tytule „Między wierszami – między grządkami” i wątku, najkrócej określając, wyzwalającego się w ogrodzie poczucia wolności. Z kolei prof. Bartosz Wójcik (US) umieścił patronkę konferencji w naszej codzienności w referacie pt.: „Elizabeth i jej polski ogród: Elizabeth von Arnim na współczesnym Pomorzu”. To bardzo interesujący kierunek badań literaturoznawczych.
Ciekawe były też tematy wykładów nawiązujące nie tylko do pierwszych utworów Elizabeth von Arnim. Dr Ann Herndon Marshall (USA) przedstawiła m.in. bagaż kulturowy w książce „Przygody Elizabeth na Rugii” (zostanie wydana przez Stow. Carpe diem w polskiej wersji), dr Barbara Braid (US) – przestrzenie i relacje w powieści „Vera”, w nawiązaniu do operowego Zamku Sinobrodego, z kolei bohaterem wykładu prof. Piotra Krupińskiego pt. „Elizabeth von Arnim i Zofia Nałkowska” był pies. To jeden z najstarszych i wielowymiarowych motywów w światowej literaturze. Hrabina z Rzędzin poświeciła swoim czworonożnym przyjaciołom swoją najbardziej autobiograficzną książkę pt. „Wszystkie psy mojego życia” (wydaną w polskim tłumaczeniu przez Stow. Dziennikarzy „Pomorze Zachodnie” w Szczecinie).
Uczestnicy konferencji odwiedzili też miejsca związane z pisarką. W szkole w Rzędzinach, która od 29 maja nosi jej imię (jako jedyna w świecie), odbyła się jeszcze dyskusja panelowa. I należy mieć nadzieję, że za jakiś czas zorganizowany zostanie w Szczecinie następny taki zjazd pod patronatem Elizabeth von Arnim. ©℗
Elżbieta BRUSKA
