Trybunał Sprawiedliwości UE odrzucił we wtorek 29 września wniosek Polski o tymczasowe zawieszenie stosowania umowy handlowej UE z blokiem państw południowoamerykańskich Mercosur. Wniosek był częścią skargi Polski na to porozumienie. TSUE wyda wyrok w późniejszym terminie.
Polska złożyła w maju do TSUE skargę na porozumienie z państwami Mercosuru (Argentyną, Brazylią, Paragwajem i Urugwajem). Wówczas złożyła też wniosek, by do czasu wydania wyroku przez Trybunał umowa handlowa została zawieszona w ramach środka zabezpieczającego.
Sąd w Luksemburgu we wtorek poinformował o odrzuceniu wniosku Polski o zastosowanie środka zabezpieczającego. W ocenie TSUE Polska nie wykazała dostatecznie, że wykonanie decyzji państw członkowskich w Radzie UE, dopuszczającej tymczasowe stosowanie umowy handlowej z Mercosurem, może spowodować poważną i nieodwracalną szkodę.
Jak przypomniał TSUE, Polska dowodziła w swoim wniosku, że okoliczności, w jakich przyjęto sporną decyzję, uzasadniają zawieszenie jej wykonania do czasu wydania ostatecznego wyroku. Powołała się przy tym na naruszenie traktatów, nadużycie władzy i naruszenie zasady lojalnej współpracy. Twierdziła, że umożliwienie stosowania umowy handlowej, nawet tymczasowo, może zachęcać instytucje UE do podejmowania w przyszłości "kolejnych analogicznych działań".
Sąd w Luksemburgu uznał jednak, że ewentualna niezgodność z prawem spornej decyzji nie wystarcza sama w sobie do wykazania poważnego i nieodwracalnego charakteru ewentualnej szkody. Dodał, że Polska nie dostarczyła "najmniejszej konkretnej wskazówki umożliwiającej ustalenie prawdopodobieństwa wystąpienia i nieuchronności" takiej szkody.
Trybunał stwierdził też, że Polska nie przedstawiła dowodu pozwalającego na "wykazanie z wystarczającym stopniem prawdopodobieństwa", iż stosowanie umowy z Mercosurem spowoduje zakłócenie na unijnym rynku rolnym.
"Jej ogólne i abstrakcyjne twierdzenia nie uwzględniają ani uprawnień, którymi dysponuje Komisja (Europejska - PAP) dla ochrony sytuacji gospodarczej i społecznej rolników w Unii oraz bezpieczeństwa żywności, ani faktu, że sytuacja na rynku rolnym zależy od wielu innych czynników, takich jak zmiany cen energii, wysokie koszty nawozów lub konkurencja ze strony państw trzecich innych niż państwa Mercosuru" - podkreślił TSUE.
Trybunał wyda wyrok w sprawie polskiej skargi w późniejszym terminie. Odrzucenie wniosku o zastosowanie środka tymczasowego nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia TSUE.
Umowa handlowa między UE a Mercosurem obowiązuje tymczasowo od maja. W życie weszły wówczas zapisy dotyczące m.in. wzajemnego, stopniowego znoszenia ceł i wprowadzenia preferencyjnych kontyngentów na określone towary rolne i przemysłowe.
Tymczasowe obowiązywanie umowy w tej formie zaproponowała Komisja Europejska, która przez blisko 25 lat negocjowała porozumienie handlowe z południowoamerykańskim blokiem w imieniu państw UE.
Pomysł otwarcia unijnego rynku na produkty rolne z krajów Mercosuru wywołał w UE masowe protesty rolników, którzy obawiali się napływu tańszych towarów, niespełniających wyśrubowanych unijnych standardów.
9 stycznia państwa członkowskie zgodziły się na wejście umowy w życie. Przeciwko głosowały: Polska, Francja, Irlandia, Węgry i Austria, a Belgia wstrzymała się od głosu. To właśnie podjęta wówczas decyzja państw w Radzie UE jest przedmiotem polskiej skargi do TSUE.
UE przyjęła też klauzulę ochronną do umowy. Jest to wzmocniony mechanizm pozwalający na zawieszenie preferencyjnych warunków dla importerów w razie radykalnego zwiększenia napływu produktów na unijny rynek. Klauzulą ochronną objęte są towary wrażliwe, takie jak drób, wołowina i cukier. (PAP)
