sobota, 21 września 2019.
Strona główna > Na Luzie > Krzemionki archeologiczna perła

Krzemionki archeologiczna perła [GALERIA, FILM]

Krzemionki archeologiczna perła
Data publikacji: 2019-08-22 23:16
Ostatnia aktualizacja: 2019-09-01 19:05
Wywietleń: 497 409771

Niebywały prezent zgotował Komitet Światowego Dziedzictwa, wpisując 6 lipca krzemionkowski region prehistorycznego górnictwa krzemienia pasiastego na listę UNESCO. Po ponad 20 latach starań zrobił to tuż przed 97. rocznicą jego odkrycia! W ten weekend (24 i 25 sierpnia) jest okazja, by go poznać podczas Krzemionkowskich Spotkań z Epoką Kamienia. Wstęp jest bezpłatny.

Geolog prof. Jan Samsonowicz w 1922 r. odkrył pierwsze szyby kopalniane, w których wydobywany był krzemień. Wkrótce odnaleziono ogromną sieć kopalń z neolitu. Przetrwała ich architektura, w szybach narzędzia, a na ścianach – malowidła. Było tu 4 tys. szybów, na głębokości 4-9 m, połączonych siecią podziemnych korytarzy i komór.

Prehistoryczny region górniczy leży na skraju Gór Świętokrzyskich, nad rzeką Kamienną, w gminach: Bodzechów, Ćmielów i Ożarów. Obszar o powierzchni 349,2 ha składa się z: głównego pola górniczego w Krzemionkach (ponad 311 ha), dwóch mniejszych – Borownia i Korycizna, oraz osady na wzgórzu Gawroniec, której mieszkańcy obrabiali krzemień i robili z niego narzędzia na sprzedaż.

Kopalnie działały tu długo, bo od neolitu do wczesnego brązu. Kompleks Krzemionek jest jednym z największych znanych ludzkości elementów przemysłowego dziedzictwa archeologicznego pradziejów. Jego wyjątkowość polega na zachowaniu na rozległym obszarze czytelnych śladów prehistorycznej działalności człowieka polegającej na wydobywaniu i obróbce krzemienia, głównie do wyrobu narzędzi. Prawdopodobnie to pierwszy rodzaj rzemiosła, w którym cały proces odbywał się w jednym miejscu.

W Krzemionkach nie tylko zachowała się podziemna architektura (wyrobiska i chodniki), ale i krajobraz na powierzchni. Są tu leje poszybowe, wejścia do kopalń i to różnego typu: od najpłytszych jamowych, przez niszowe po głębokie filarowo-komorowe i komorowe (mają czasami po 500 m kw.!). Żaden inny obiekt archeologiczny na świecie nie może się takimi poszczycić.

Wykorzystując narzędzia z poroża, kości, kamienia, krzemienia i drewna, górnicy dostosowali techniki wydobywcze do skały i głębokości złoża. Umiejętnie też zarządzali organizacją wydobycia, gospodarką odpadami, transportem, oświetleniem i bezpieczeństwem. Jest to jedyna europejska neolityczna kopalnia krzemienia, w której odkryto narzędzia ze skały wulkanicznej. Znaleziono w niej też cygaro w kształcie grubego cylindrycznego krzemiennego kilofa z ostrym czubkiem i tępym młotkiem, prekursora młota górniczego.

Krzemień pasiasty występuje jedynie w Górach Świętokrzyskich. Jego uroda, kolor oraz wzór miały wartość symboliczną. Ozdobne ostrza siekierek były składane do grobów wojowników, a miniaturowe, kilkucentymetrowe służyły prawdopodobnie jako amulety. Charakterystyczne wyroby z tego regionu znajdowano w promieniu 660 km!

Kopalnie są pod opieką Muzeum Archeologicznego i Rezerwatu „Krzemionki”. Można zwiedzać podziemną trasę. Ma 465 m i jest najdłuższa na świecie w tego rodzaju obiektach. Z drewnianej kładki na powierzchni zaś oglądać pole górnicze. Jest też wioska neolityczna. Z Gawrońca widać całość tego wyjątkowego terenu. Niewiele jest miejsc na świecie, gdzie da się obejrzeć krajobraz zmieniony przez człowieka 5 tys. lat temu. By go poznać, nadarza się okazja 24 i 25 sierpnia podczas Krzemionkowskich Spotkań z Epoką Kamienia. Wstęp jest bezpłatny.

Z krzemienia pasiastego, dzięki Cezaremu Łutowiczowi, od 1972 r. wyrabia się biżuterię. Ten artysta i złotnik, który ma w Sandomierzu galerię, popularyzuje go też jako kamień optymizmu.

Marzenna GŁUCHOWSKA

Film NID

Krzemionki archeologiczna perła Krzemionki archeologiczna perła Krzemionki archeologiczna perła Krzemionki archeologiczna perła Krzemionki archeologiczna perła Krzemionki archeologiczna perła

Komentarze

Dodaj komentarz

Akceptuję regulamin. Link do regulaminu
Pogoda
14
na godz. 21:00
Zobacz prognozę na trzy dni

Przez granice

Dodatek specjalny do „Kuriera Szczecińskiego”
wienbe logo Oderpartnerschaft logo
CZYTAJ WIĘCEJ

Über die Grenzen

Sonderbeilage der Zeitung „Kurier Szczeciński”
wienbe logo Oderpartnerschaft logo
LESEN SIE MEHR

Filmy

Wokalne popisy na pl. Grunwaldzkim

Nekrologi

Sonda

Czy popierasz Marsz Równości?

W Kurierze Szczecińskim
Pierwsza strona
Kup najnowsze lub archiwalne wydanie Kuriera Szczecińskiego w wersji elektronicznej.
Przejdź do eKuriera
Zamieść ogłoszenie w Kurierze Szczecińskim oraz w wersji elektronicznej.
Daj Ogłoszenie