Afera „Żelazo” była jedną z najgłośniejszych afer PRL-u. Na polecenie polskich służb specjalnych grupa kryminalistów okradała banki i sklepy jubilerskie w Zachodniej Europie. Zyski z bandyckiego procederu dzielono między bandytami, przedstawicielami służb i partyjnymi dygnitarzami.

Kryptonim „Żelazo”

Na początku lat 60. Biuro Polityczne Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej podjęło decyzję zezwalającą na prowadzenie przez wywiad PRL działań, których celem było zdobycie środków finansowych na funkcjonowanie służb specjalnych. Chodziło o to, aby służby finansowały swoje działania ze środków, które same zdobyły, w jak najmniejszym stopniu korzystając z pieniędzy pochodzących z budżetu państwa. Decyzja partyjnych przywódców oznaczała w praktyce przyzwolenie na bezkarność w zdobywaniu pieniędzy dla resortu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Tajnej operacji nadano kryptonim „Żelazo”.

Bracia Janoszowie

Do realizacji niezwykłej operacji wytypowano braci Janoszów. Z rodzeństwa sześciu braci w akcji uczestniczyło trzech: Mieczysław, Kazimierz i Jan.