"W 82. rocznicę Godziny "W" zapal znicz na grobie powstańca warszawskiego!", zachęca szczeciński oddział Instytutu Pamięci Narodowej. I publikuje listę miejsc spoczynku uczestników zrywu z 1 sierpnia 1944 roku znajdujących się na terenie Pomorza Zachodniego.
"Pamięć o bohaterach to nie tylko oficjalne uroczystości i delegacje. To przede wszystkim nasze codzienne, małe gesty. Dlatego ruszamy z wyjątkową akcją, która w całości zależy od Was!", apelują historycy IPN. "Chcemy, aby to lokalna społeczność – młodzież i starsi – odwiedziła miejsca spoczynku powstańców warszawskich. Jeśli znajdziecie na liście nazwisko bohatera pochowanego w Waszej okolicy, odwiedźcie jego grób, zapalcie symboliczny znicz, poświęćcie chwilę na wspólną pamięć".
A oto lista powstańców, których miejsca spoczynku zostały wpisane do oficjalnej ewidencji grobów weteranów.
Cmentarz Centralny w Szczecinie: Józef Abramowski - 25B / 7 / 24, Edward Drescher - 20 E / 8 / 4, Zofia Gabrysiak - 22A / 1 / 13, Zygmunt Gromnicki - 86E / 8 / 6, Zenon Kasprzak - 24B / 4 / 6, Ada Litten - 55A / 11 / 14, Anatol Makarenko - 3D / 8 / 29, Adam Pohl - KOM.C / 1 / 9, Jan Walczak - 61E / 3 / 6.
Gorzów Wielkopolski (Cmentarz Komunalny): Kazimierz Gajewski - 13B / 6 / 12, Józef Jodłowski - 16A / 1/ 10, Urszula Macińska - 25A / 11 / 15, Jan Mazurowski - 20B / 1 / 12, Zdzisław Napiórkowski - 19A / 43 / 16, Tadeusz Wegenke - 10B / 1 / 30.
Stargard: Anna Augustynowicz-Zenker - D07 / 11 / 14, Wincenty Kwiatkowski - A07 / 7 / 1, Wiktor Lewtak - D08 / 5 / 3, Tadeusz Wieliczko - A03 / 2 / 4.
Rzepin: Wincenty Downar - 1 / 14 / 8.
Kobylanka: Władysław Lutomski - S2 / 1 / 200.
Szczecinek: Wacław Kaczyński - 10 / 2 / 52.
Koszalin: Bazyli Rymdzionek - 45-43 / 18 / 19.
Drawsko Pomorskie: Józef Ankiewicz - 11 / 16 / 7-8.
Słubice: Jan Rasiński - 6 / 5 / 19.
Powstanie warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku. Dowództwo Armii Krajowej przewidywało, że potrwa 3 dni. Zakończyło się jednak dopiero 2 października. Zryw zorganizowała AK w ramach akcji „Burza”. Była to największa operacja militarna AK i zarazem największa bitwa stoczona podczas II wojny światowej przez organizację podziemną z wojskami okupacyjnymi.
W powstaniu warszawskim zginęło ok. 200 tys. Polaków, w tym ok. 180 tys. cywili - podczas rzezi Woli zamordowano od 40 do 60 tys. osób.
Dowódca Okręgu AK Warszawa, płk Antoni Chruściel "Monter", w wydanej w Londynie broszurze "Powstanie Warszawskie" (1948) napisał: "Walka wydobyła na wierzch pierwiastek dumy narodowej oraz bohaterstwo, które w dziejach naszych odmiennie od innych narodów doprowadziło nieraz do ocalenia państwa w warunkach, które mogły innym wydawać się beznadziejne". ©℗
(as)