Święto Narodowe Trzeciego Maja Szczecinianie uczcili pod Pomnikiem Czynu Polaków. Uroczystość została zorganizowana z ceremoniałem wojskowym.
- Nasi przodkowie 235 lat postawili Rzeczpospolitą na szczycie społeczeństw postępowych - powiedział Bogdan Jaroszewicz z zarządu województwa zachodniopomorskiego. - Przywiódł nas tutaj szacunek do wielkich postaci w historii naszego kraju, ale także poczucie wdzięczności wobec naszych przodków, którzy mieli odwagę nie wyrzec się swojej tożsamości i o nią walczyć. Konstytucja 3 maja była przepojona umiłowaniem wolności i marzeniem o nowoczesnym państwie polskim.
Według Bogdana Jaroszewicza Konstytucja 3 Maja integrowała cały naród wokół sprawy ojczyzny. Dodawał, że włączenie się w życie publiczne, codzienna dbałość o funkcjonowanie lokalnej wspólnoty to kluczowe czynniki dla funkcjonowania demokracji.
- Początki parlamentu nierozłącznie wiążą się z Konstytucją 3 Maja. Ta ustawa, tak dobrze napisana, łączyła naszą tradycję, wiarę, historię, ale zapowiadała także skok w przyszłość, w nowoczesność, była mostem, który przenosił Polskę w nowe czasy, dlatego tak przeraziła naszych wrogów, którzy natychmiast brutalnie zareagowali, doprowadzając do wymazania Polski z mapy świata - powiedział senator Tomasz Grodzki. - Ale wiedzeni naszą historią, naszą tradycją, naszą wiarą, zapisami tej konstytucji, naród się nie poddał. Odrodził się.
Sejm Czteroletni przyjął ustawę rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 Maja, 3 maja 1791 r. Była odpowiedzią na kryzys państwa, który w pełni objawił się podczas pierwszego rozbioru w 1772 r.
Nowe prawo m.in. centralizowało państwo, zmniejszało wpływy magnaterii, podnosiło znaczenie mieszczan, znosiło liberum veto. Polska konstytucja była drugą zapisaną konstytucją po tej amerykańskiej.
Opór magnaterii wobec wszelkich prób naprawy ustroju Rzeczpospolitej był tak duży, że zwolennicy reform musieli użyć podstępu - wykorzystali nieobecność przeciwników, którzy wyjechali na ferie wielkanocne. Niektórzy historycy uważają, że dokument przyjęto w warunkach zamachu stanu. Wybitny historyk Paweł Jasienica pisał o zamachu stanu "mądrze obmyślanym i sprawnie zorganizowanym".
©℗
Alan Sasinowski
