Stefania Maria Lechowska, polonijna działaczka w przedwojennym Szczecinie, oraz Maria Skłodowska-Curie – z tymi postaciami polskiej historii Szczecinianie spotkali się w minioną niedzielę w Domu Grotha – Atelier Malarstwa i Architektury przy ul. Dubois. Było to 15. spotkanie z cyklu "Pomorskie Panie - Spotkanie przy świecach i fortepianie", który przypomina znane kobiety związane m.in. z naszym miastem i regionem.
Wieczór w klimatycznych wnętrzach historycznej willi na Grabowie składał się z dwóch części. W pierwszej Małgorzata Zakrzewska i Agnieszka Roguska zaprezentowały postacie Stefanii Marii Lechowskiej i Marii Skłodowskiej-Curie. Wcześniej jednak goście zostali wprowadzeni w tematykę spotkania przez Karolinę Marię Gołębiowską. Gospodyni Domu Grotha opowiedziała o historii Związku Polaków w Niemczech, organizacji zrzeszającej Polonię w Niemczech, skupionej wokół propagowania patriotyzmu, polskości i przynależności narodowej.
Symbolem organizacji było Rodło – znak zaprojektowany w 1932 r. przez Janinę Kłopocką. Nazwa powstała z połączenia słów "ROdzina" i "goDŁO", a sam znak odzwierciedlał bieg rzeki Wisły i miejsce Krakowa na mapie Polski. Rodło było znakiem tożsamości narodowej, a także sprzeciwem wobec symboliki, jaką próbowano narzucić Polakom w czasie rządów nazistowskich. Związek Polaków w Niemczech był organizacją zrzeszającą polską mniejszość narodową w okresie międzywojennym. Powstał 27 sierpnia 1922 roku w Berlinie, a jego szczeciński oddział w 1923 roku.
Postać Stefanii Marii Lechowskiej, w którą wcieliła się Małgorzata Zakrzewska, wiązała się z założonym w 1931 r. w Szczecinie Towarzystwem Kobiet i Matek.
Z kolei Agnieszka Roguska, wcielając się w Marię Skłodowską-Curie, podkreśliła zarówno zaangażowanie i sukcesy noblistki na polu naukowym, jak i jej wieloletnią działalność niepodległościową oraz – już w wolnej Polsce, po 1918 roku – działania na rzecz krzewienia patriotyzmu i polskości.
W drugiej części spotkania goście otrzymali śpiewniki. Wraz z Małgorzatą Zakrzewską i Agnieszką Roguską, akompaniującą na fortepianie, wspólnie zaśpiewali pieśni patriotyczne.
Karolina Maria Gołębiowska wyjaśniła, skąd pomysł na tak patriotyczny wątek w ramach cyklu "Pomorskie Panie".
– Jesteśmy tu, czyli w Szczecinie, w którym kolejne pewnie pokolenia będą próbowały odpowiedzieć sobie na pytanie o tożsamość w tym miejscu. Uważam, że każdy taki moment, kiedy możemy przywołać okoliczności tego, jak to się stało, że pociąg historii przejechał się w ten sposób i wysiedliśmy tutaj, w niemieckim jeszcze niedawno, bo 90 lat temu, Szczecinie, jest godny uczczenia. Opowiadaliśmy o kobietach, które tworzyły przedwojenną Polonię w ówczesnym Szczecinie lub były jej twarzami: o Stefanii Lechowskiej, o Związku Polaków w Niemczech, o symbolice Rodła, o autorce projektu tego symbolu, która była młodą adeptką Akademii Berlińskiej, ale oczywiście również o naszej wielkopolskiej duszy – tłumaczy organizatorka wydarzenia, Karolina Maria Gołębiowska.
Podczas niedzielnego spotkania przypomniała działalność przedwojennego Związku Polaków w Szczecinie oraz związany z nim symbol Rodła, którego nazwę nosi jeden z głównych placów dzisiejszego Szczecina. Uważa, że świadomość mieszkańców na temat wspomnianego symbolu, Związku Polaków i jego działaczy, którzy niejednokrotnie ryzykowali życiem, zwłaszcza w czasach Trzeciej Rzeszy, nie jest wystarczająca.
– Nie jest to świadomość powszechna, mimo że jeszcze niedawno żyli świadkowie tych wydarzeń. Osoby, dzięki którym po prostu możemy mówić dzisiaj po polsku i spotykać się też przy takich okazjach. Uważam, że niespokojne czasy, w jakich żyjemy, przypominają, żeby odkurzyć sobie te postacie i docenić ich rolę, odwagę i patriotyzm – mówi Karolina Maria Gołębiowska.
Zapowiada kolejne spotkania w ramach cyklu. Bohaterką najbliższego będzie Elżbieta Brunszwicka, która przeniesie gości do drugiej połowy XVIII wieku. ©℗
Agata Jankowska