LISTOPAD 2025
Ryszard Wilk (1938–2025)
Artysta rzeźbiarz, architekt i dydaktyk. Autor licznych prac rzeźbiarskich i wieloprzestrzennych instalacji ceramicznych. Wieloletni pracownik Politechniki Szczecińskiej i Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. Współtwórca i pedagog Wyższej Szkoły Sztuki Użytkowej, a następnie związany z Akademią Sztuki, gdzie uczył rzeźby. W Szczecinie, gdzie mieszkał i tworzył, znany jest głównie z rzeźby pt. Labirynt, która stojąc na pl. Zwycięstwa, wpisała się w pejzaż tej części miasta. Za swoją działalność odbierał nagrody i wyróżnienia. Był między innymi laureatem Nagrody Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego „Pro Arte” za wybitne osiągnięcia w dziedzinie kultury.
Benon Zbigniew Szałek (1948–2025)
Urodził się w Szczecinie. Był absolwentem Politechniki Szczecińskiej, gdzie w 1977 r. uzyskał stopień doktora. Habilitował się na Uniwersytecie Szczecińskim w 1987 r., a w 1996 otrzymał nominację profesorską w dziedzinie nauk ekonomicznych. Od 1985 r. był związany z Uniwersytetem Szczecińskim, pełniąc funkcje adiunkta, docenta, profesora nadzwyczajnego i profesora zwyczajnego. Był założycielem i kierownikiem Katedry Logistyki, a następnie Zakładu Heurystyki oraz Zakładu Prakseologii, Heurystyki i Marketingu Politycznego. Przez niemal cztery dekady współtworzył rozwój szczecińskiego środowiska naukowego i dydaktycznego.
Ewa Rossa-Gowor (1953–2025)
Urodziła się w Żarach k. Żagania. Po raz pierwszy wystąpiła publicznie w wieku 5 lat, grając na fortepianie w Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie. Debiutowała w 1973 r. w zespole Państwowego Teatru Muzycznego w Szczecinie przy ul. Potulickiej w wodewilu „Bal w operze”. Ze względu na ówczesny charakter teatru, śpiewała głównie w operetkach i wodewilach. Występowała także poza Szczecinem, m.in. w Teatrze Muzycznym w Łodzi. W 1978 r., z chwilą zmiany siedziby teatru na zamkową scenę, zaśpiewała jedną z głównych partii w pierwszej operze wystawionej w polskim Szczecinie – „Wesołych kumoszkach z Windsoru”. Za rolę Pani Fluth w tym spektaklu została uhonorowana w 1979 r. nagrodą Bursztynowego Pierścienia w plebiscycie Towarzystwa Przyjaciół Szczecina i redakcji „Kuriera Szczecińskiego” w kategorii „ulubiona aktorka–śpiewaczka” Teatru Muzycznego w Szczecinie. Śpiewała m.in. w „Zemście nietoperza”, „Madamie Butterfly”, „Fauście”, „Traviacie”, „Hrabinie Maricy”, „Cygańskiej miłości”. Nazywana primadonną szczecińskiej sceny, zapisała się na trwałe w historii polskiej opery. Występowała również na scenach Włoch, Niemiec, Austrii, Belgii, Holandii i Szwajcarii, śpiewając zawsze w języku ojczystym kompozytora.
Kazimierz Wąsaty (1954–2025)
Wybitny kolarz, trener i nestor stargardzkiego sportu. Uprawiał kolarstwo szosowe i torowe, reprezentując barwy LKS Pomorze Stargard i WLKS Gryf Szczecin. Wielokrotnie zdobywał mistrzostwo Polski na torze, zajmował czołowe miejsca w wyścigach krajowych i międzynarodowych, był także członkiem kadry narodowej. Był nie tylko znakomitym zawodnikiem, ale też wspaniałym trenerem i wychowawcą młodych pokoleń kolarzy. Kazimierz Wąsaty został uhonorowany miejscem w Panteonie Gwiazd Stargardzkiego Sportu.
GRUDZIEŃ 2025
Maria Syrek (1945–2026)
Wieloletnia prezes oddziału zachodniopomorskiego Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych oraz aktywna działaczka i członek zarządu głównego PTSM. Przez dziesięciolecia z oddaniem służyła idei turystyki młodzieżowej, „wychowania przez podróż” i międzynarodowej współpracy. Jej zaangażowanie i wizja przyczyniły się do rozwoju schronisk, inicjatyw turystycznych i współpracy transgranicznej. W 2019 r. wyróżniona m.in. nagrodą specjalną marszałka województwa zachodniopomorskiego. Doceniono znakomity przykład aktywnego seniora działającego na rzecz lokalnego środowiska, w tym edukacji i wychowania młodego pokolenia. Dzieliła się swoim doświadczeniem w ramach II Kadencji Regionalnej Rady ds. Seniorów.
Czesław Bąk (1942–2016)
Wieloletni prezes zarządu firmy POMOT, przez 47 lat współtworzył historię przedsiębiorstwa. Urodził się w Drobnicach. W 1961 r. ukończył Technikum Mechanizacji Rolnictwa w Szczecinie-Dąbiu. Zdobywał pierwsze doświadczenie w Zakładzie Naprawczym Mechanizacji Rolnictwa w Goleniowie. W 1969 r. ukończył studia na Politechnice Szczecińskiej, po czym powrócił do Goleniowa i 1 maja 1969 roku objął stanowisko kierownika zakładu. W 1970 roku, rozpoczął swoją 47-letnią pracę w Państwowym Ośrodku Maszynowym w Chojnie, w którym przeszedł wszystkie szczeble kariery, do prezesa zarządu. W 2007 roku przeszedł na emeryturę, ale nadal wspierał firmę – najpierw jako Prokurent, później jako doradca.
STYCZEŃ 2026
Elżbieta Kubowska (1962–2026)
Urodziła się w Szczecinie. Absolwentka LO nr 2. Ukończyła zootechnikę w szczecińskiej Akademii Rolniczej (obecnie ZUT) i studia podyplomowe na wydziale dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego. Po studiach pracowała w Warszawie w dziale ekonomiczno-rolnym „Dziennika Ludowego”, a następnie w redakcji „Najwyższego Czasu”. W 1996 r. związała się z działem regionalnym „Kuriera Szczecińskiego”, gdzie pełniła funkcję zastępcy kierownika. W ostatnich latach pracy zajmowała się gospodarką morską. Otrzymała m.in. Nagrodę Specjalną 2012 im. red. Bogdana Czubasiewicza w konkursie Stowarzyszenia Dziennikarzy RP Pomorze Zachodnie i SDP, czterokrotnie uzyskała tytuł Dziennikarza Roku Gospodarki Morskiej Pomorza Zachodniego w konkursie Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Krajowej Izby Gospodarki Morskiej (za lata 2013, 2014, 2015 i 2016). Jest też laureatką nagrody Złotego Kompasu 2018, przyznaną przez przedstawicieli Związku Zawodowego Kapitanów i Oficerów, Szczecińskiego Klubu Kapitanów Żeglugi Wielkiej i Stowarzyszenia Starszych Oficerów Mechaników Morskich. Uhonorowana została Krzyżem „Pro Mari Nostro”.
Piotr Słomski (1984–2026)
Absolwent Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej oraz Uniwersytetu Marii Curie–Skłodowskiej w Lublinie. Angażował się w działalność samorządową – pełnił funkcję radnego w VII kadencji Rady Miasta Nowogard. Był redaktorem naczelnym „Dziennika Stargardzkiego”, gazety wydawanej na terenie powiatu stargardzkiego od 2002 roku. Z dziennikarstwem był związany przez wiele lat, zyskując uznanie czytelników i współpracowników. Równolegle pracował jako lektor języka angielskiego w Wyższej Szkole Humanistycznej TWP w Szczecinie. Był autorem książki „Do zobaczenia, Kasztanku!”, poświęconej losom Sybiraków.
Bernard Wiśniewski (1940–2026)
Oceanograf, wieloletni pracownik Uniwersytetu Szczecińskiego, profesor w Instytucie Nauk o Morzu US (INoM) oraz profesor na Wydziale Nawigacyjnym Akademii Morskiej w Szczecinie. W latach 1963–1969 ukończył trzy fakultety (geografia, nawigacja, budownictwo morskie). W 1974 r. w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Leningradzie obronił pracę doktorską z teorii pływów. Stopień doktora habilitowanego uzyskał w 1988 r. na Wydziale Oceanotechniki i Okrętownictwa Politechniki Gdańskiej w dziedzinie nauk technicznych, dyscyplinie transportu morskiego i specjalności techniki nawigacji. W kadencji 1993–1996 pełnił funkcję dziekana Wydziału Nawigacyjnego Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie, był redaktorem naczelnym Wydawnictwa Naukowego Akademii Morskiej w Szczecinie, przewodniczącym Uczelnianej Komisji Oceniającej i Wydziałowej Komisji Nauki. Podczas pracy na Uniwersytecie Szczecińskim w l. 1997–2010 kierował Zakładem Oceanografii Fizycznej wchodzącym w skład INoM – w latach 1996–1999 był dyrektorem Instytutu. W ciągu ponad 60 lat pracy naukowej opublikował ok. 300 artykułów oraz 17 książek i monografii naukowych z zakresu transportu morskiego, oceanologii i hydrometeorologii. Był organizatorem morskich eksperymentów badawczych z udziałem polskich statków. Kierował licznymi projektami badawczymi w zespołach krajowych i międzynarodowych. Był ekspertem Izby Morskiej w Szczecinie, członkiem kilku sekcji komitetów PAN i współpracownikiem PŻM w zakresie programowania tras statków na oceanach i bezpieczeństwa żeglugi. Posiadał szereg odznaczeń państwowych – w tym Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.
Leon Koroluk (1941–2026)
Wieloletni dyrektor Oddziału Regionalnego Towarzystwa Wiedzy Powszechnej w Szczecinie oraz inicjator i twórca Akademii Nauk Stosowanych TWP w Szczecinie (dawniej Wyższej Szkoły Humanistycznej TWP w Szczecinie). Przez blisko 40 lat kierował Szczecińskim Oddziałem TWP. Aktywnie rozwijał współpracę międzynarodową – w szczególności z organizacjami edukacyjnymi z Niemiec – wzmacniając integrację społeczno-kulturalną na pograniczu polsko-niemieckim. Swoją pracą przyczynił się do umocnienia roli Szczecina jako ważnego regionalnego centrum edukacji dorosłych oraz istotnego ośrodka współpracy transgranicznej w dziedzinie edukacji. Za swoją działalność był wielokrotnie odznaczany i nagradzany.
Jan Rybczyński (1936–2026)
Najdłużej urzędujący dyrektor naczelny Fabryki Kabli „Załom” w Szczecinie, którą kierował nieprzerwanie przez 18 lat (w latach 1980–1998). Zapisał się w pamięci mieszkańców jako postać kluczowa nie tylko dla rozwoju samego zakładu, ale również dla stworzenia lokalnej infrastruktury społeczno-mieszkaniowej. Był głównym inicjatorem budowy osiedla mieszkaniowego Załom II (znane dziś jako Osiedle Kasztanowe). Budowa ruszyła w 1983 roku na terenach, gdzie wcześniej rosło żyto. Za jego kadencji zakład zatrudniał od 1800 do 3500 pracowników i eksportował około 25 proc. produkcji m.in. do Francji, RFN, Szwecji czy Austrii. Funkcję dyrektora przestał pełnić w 1998 r., na kilka lat przed ostatecznym przejęciem i późniejszą likwidacją zakładu przez grupę TELE-FONIKA Kable.
Teresa Kawecka-Baumgart (1944–2026)
Radna Rady Miasta Szczecin I kadencji. Przez wiele lat aktywnie angażowała się w sprawy lokalne jako członkini i radna Rady Osiedla Arkońskie-Niemierzyn w Szczecinie. Zasiadała m.in. w Komisji Rewizyjnej. Na posiedzeniach rady regularnie interweniowała w sprawach infrastruktury, bezpieczeństwa mieszkańców, ochrony środowiska. Pracowała jako nauczycielka akademicka, tłumaczka przysięgła języka niemieckiego i lektorka. Jest autorką publikacji dydaktycznych dla studentów, w tym skryptu „Wybór tekstów w języku niemieckim dla studentów Wydziału Zootechnicznego” wydanego przez Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Szczecinie.
Czesław Koźmiński (1932–2026)
Absolwent Wydziału Nauk Przyrodniczych na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie w 1955 r. ukończył geografię. Na tej uczelni w 1962 r. uzyskał stopień doktora. W 1968 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego na Akademii Rolniczej. Profesorem AR został w 1975 r., a tytuł profesora zwyczajnego otrzymał w 1987 r. Zajmował stanowiska kierownika Katedry Agrometeorologii (1971–2002), prodziekana na Wydziale Rolniczym (1968–1972) i prorektora ds. dydaktyki (1972–1975). Na Uniwersytecie Szczecińskim był kierownikiem Zakładu Meteorologii i Klimatologii Morskiej w Instytucie Nauk o Morzu WNoZ US (1999–2007) i kierownikiem Katedry Turystyki WNoZ US (2007–2008). Był pełnomocnikiem prezesa PAN ds. rozwoju placówek PAN w Szczecinie (1981–2002), członkiem komitetu ds. powołania Uniwersytetu Szczecińskiego (1983–1985) oraz sekretarzem generalnym Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego (1984–1986). Opublikował ponad 300 prac naukowych, w tym 10 podręczników i skryptów, 28 monografii oraz 4 ogólnokrajowe atlasy klimatyczne, a także był autorem dwóch patentów przyrządów meteorologicznych.
Jerzy Świtała (1953–2026)
Dr n. med., wieloletni i zasłużony lekarz kierujący Oddziałem Urologii Ogólnej i Onkologicznej SPWSZ w Szczecinie oraz aktywny członek Polskiego Towarzystwa Urologicznego. Swoją drogę zawodową rozpoczął w 1980 r. w III Klinice Chirurgii Ogólnej Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, gdzie trzy lata później uzyskał tytuł specjalisty chirurgii ogólnej. W Klinice Urologii PAM, zdobył specjalizację z urologii, broniąc pracy doktorskiej i pracując na stanowisku adiunkta do roku 1996. Prowadził pionierskie badania nad chemioterapią dotętniczą w leczeniu nowotworów pęcherza moczowego, a także istotnie przyczynił się do rozwoju chirurgicznego leczenia nowotworów stercza i pęcherza, laparoskopii urologicznej oraz endourologii. Jego pasją była także muzyka. Grał na gitarze akustycznej oraz wykonywał partie wokalne m.in. w zespole L.U.Z. Blues.
Ryszard Szunke (1934–2026)
Urodził się w Kielcach. W 1961 uzyskał tytuł zawodowy magistra inżyniera rolnictwa w Wyższej Szkole Rolniczej w Szczecinie. Od 1965 do 1973 był pracownikiem Wojewódzkiego Zarządu Gospodarki Wodnej i Melioracji, a w latach 1975–1980 był głównym specjalistą w Wojewódzkim Zarządzie Inwestycji Rolniczych w Szczecinie. W 1980 został prezesem Wojewódzkiego Komitetu Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego w Szczecinie. Był radnym i członkiem prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie, a także zastępcą przewodniczącego Rady Wojewódzkiej PRON. W latach 1985–1989 pełnił mandat posła na Sejm PRL IX kadencji w okręgu Szczecin z ramienia ZSL, zasiadając w Komisji Współpracy Gospodarczej z Zagranicą oraz w Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw zmieniających przepisy dotyczące rad narodowych i samorządu terytorialnego.
Stanisław Marek (1936–2026)
Urodził się w Zasowie, w woj. rzeszowskim. W 1963 r. ukończył studia na Wydziale Inżynieryjno-Ekonomicznym Politechniki Szczecińskiej. W tym samym roku podjął pracę na Wydziale. Pracę doktorską obronił w 1971 r. na Politechnice Szczecińskiej. W 1988 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Szczecińskiego w zakresie specjalności naukowej ekonomika produkcji. W latach 1979–1991 pełnił funkcję kierownika Zakładu Ekonomii Politycznej, Nauki o Pracy i Kierowaniu, a w latach 1990–1991 – zastępcy dyrektora Międzywydziałowego Instytutu Nauk Społecznych WSM w Szczecinie. W latach 1990–2008 był związany z Wydziałem Nauk Ekonomicznych i Zarządzania US, gdzie zatrudniony był na stanowisku profesora US. Podczas pracy na Uniwersytecie Szczecińskim w latach 1992–2006 kierował Zakładem Ekonomiki Przedsiębiorstw wchodzącym w skład Instytutu Ekonomiki i Organizacji Przedsiębiorstw, a w latach 1991–2006 był zastępcą dyrektora Instytutu ds. dydaktycznych. Jego dorobek naukowo-badawczy (ponad 130 pozycji, 8 książek, 50 artykułów i rozpraw) koncentrował się na problematyce dwóch dyscyplin ekonomicznych: ekonomice produkcji i nauce o przedsiębiorstwie. Posiadał szereg odznaczeń państwowych – w tym Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi oraz odznakę Gryfa Pomorskiego.
Jerzy Wojcieszak (1977–2026)
Nauczyciel języka polskiego, filozofii oraz etyki. Przez wiele lat związany był ze słynną trzynastką, gdzie potrafił w młodych umysłach współczesnej młodzieży zaszczepić prawdziwe pasje do literatury i sztuki. W XIII Liceum Ogólnokształcącym pracował w latach 2000–2023. Trafił tam w bezpośrednio po odbyciu praktyk studenckich, choć już w końcowych latach studiów na Uniwersytecie Szczecińskim rozwijał pracę naukową i dydaktyczną. Z uczelnią tą współpracował także jako nauczyciel XIII LO, organizując Dni Języka Polskiego, zapraszając naukowców i profesorów na spotkania z uczniami. Jako pedagog i wychowawca dochował się wielu absolwentów, a także finalistów i laureatów olimpiad przedmiotowych: z literatury i języka polskiego oraz filozofii. Osiągnięcia te doceniały miejskie i samorządowe władze oświatowe, przyznając mu niejednokrotnie nagrody, w tym „Primus Inter Pares” najwyższą nagrodę Prezydenta Szczecina dla Najwybitniejszego Nauczyciela.
Stanisław Masiuk (1939–2026)
Polski inżynier, profesor nauk technicznych. W 1963 ukończył studia inżynierii chemicznej w Politechnice Szczecińskiej, w 1969 obronił pracę doktorską, w 1988 habilitował się. W 2002 uzyskał tytuł profesora nauk technicznych. Wieloletni pracownik Instytutu Inżynierii Chemicznej i Procesów Ochrony Środowiska Politechniki Szczecińskiej (obecnie Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie) i wychowawca młodzieży akademickiej. Sybirak odznaczony „Krzyżem Zesłańców Sybiru”.
LUTY 2026
Maria Ścibor-Szczepan (1957–2026)
Przez 25 lat (od 1999 r. aż do przejścia na emeryturę we wrześniu 2024 r.) pełniła funkcję dyrektora Branżowej Szkoły Zawodowej I Stopnia Wojewódzkiego Zakładu Doskonalenia Zawodowego (WZDZ) w Szczecinie. Była również członkiem Zarządu WZDZ. Przeprowadziła szkołę przez trudne reformy oświaty, unowocześniła bazę dydaktyczną i wdrożyła w 2001 roku nowatorski System Zarządzania Jakością. Dała się poznać jako orędowniczka edukacji zawodowej, powtarzając uczniom, że „dobry rzemieślnik to naprawdę jest ktoś”. Aktywnie współpracowała m.in. z Ochotniczymi Hufcami Pracy (OHP), zasiadając w Radzie Programowej w Szczecinie i koordynując system kształcenia młodocianych pracowników w Zachodniopomorskiem.
Roman Kraszewski (1930–2026)
Urodził się w Wilnie, pionier Szczecina. Pianista, kompozytor, krytyk muzyczny. Studiował teorię muzyki w Wyższej Szkole Muzycznej we Wrocławiu. Po studiach prowadził lekcje muzyki w niemal wszystkich szkołach muzycznych w Szczecinie. Zajmował się publicystyką oraz krytyką muzyczną – publikował teksty także na łamach „Kuriera Szczecińskiego”. Działał w Towarzystwie Muzycznym im. Henryka Wieniawskiego w Szczecinie. W 1994 r. należał do grupy miłośników muzyki operowej, którzy zainicjowali utworzenie Towarzystwa Przyjaciół Opery i Operetki. Od 2000 r. był na emeryturze, ale pozostawał nieustannie aktywny, mówił: „…chcę być tam, gdzie się dzieje. Tu i teraz”. Był autorem utworów fortepianowych i zbiorów pieśni na chóry dziecięce, napisał m.in. muzykę do tekstów wierszy Joanny Kulmowej, Juliana Tuwima i Konstantego I. Gałczyńskiego. Stworzył wiele kompozycji, na czele z „Pieśniami Pomorza” z cyklu Polska Pieśń Ludowa.
Leszek Ozimek (1962–2026)
Założyciel i właściciel „Gazety Goleniowskiej”, jednej z pierwszych gazet lokalnych powstałych po upadku komunizmu. Prowadzenie gazety lokalnej uważał za ważną misję, podkreślał jej rolę kontrolną nad poczynaniami władz. W r. 1994 został gminnym radnym, ale szybko zrezygnował z pracy w samorządzie. Uważał, że prowadząc gazetę, ma dużo większy wpływ na bieg spraw, niż jako jeden z kilkunastu radnych. „Gazeta Goleniowska” zajmowała się tematami związanymi z Goleniowem i powiatem goleniowskim. Nie unikała tych trudnych, czasami kontrowersyjnych. Była bardzo popularna, w najlepszym okresie jej nakład osiągał nawet 10 tys. egzemplarzy. W wersji papierowej wychodziła do r. 2019. Nie oparła się skutkom rozwoju internetu i portali społecznościowych, nakład spadł do poziomu niegwarantującego utrzymania płynności finansowej. Mimo to Ozimek nie zrezygnował z dziennikarstwa, prowadził lokalny internetowy serwis informacyjny. Przez kilka lat był prezesem Stowarzyszenia Gazet Lokalnych, ogólnopolskiej organizacji zrzeszającej większość lokalnych wydawnictw.
Kazimierz Łukjaniuk (1949–2026)
Urodził się 1 kwietnia 1949 r. w Kamieniu Pomorskim. Święcenia kapłańskie przyjął 9 maja 1976 r. w Szczecinie. Posługiwał m.in. w parafii św. Michała Archanioła w Poczerninie, w parafii Narodzenia NMP w Pełczycach, w parafii św. Józefa Oblubieńca w Starej Dąbrowie, w parafii św. Józefa, a później Świętego Krzyża w Szczecinie, św. Anny w Długołęce. Od 1992 r. związany był z parafią św. Rafała Kalinowskiego w Nowogardzie. W latach 1987–2003 pełnił funkcję wicedziekana w Nowogardzie, a od 2013 r. – dziekana. W 2008 r. został włączony do grona kanoników Wolińskiej Kapituły Kolegiackiej. Był jednym z pomysłodawców i inicjatorów działań zmierzających do upamiętnienia ofiar ludobójstwa, którego dokonali na polskich mieszkańcach kresów wschodnich Ukraińcy. Po latach walki o pomnik z oporem różnych środowisk, monument w końcu odsłonięto na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie. Po śmierci zasłużonego dla kresowian prezesa Jerzego Mużyły, został szefem Stowarzyszenia Kresy Wschodnie Dziedzictwo i Pamięć. Funkcję tę pełnił do 2025 roku.
Marek Kubik (1976–2026)
Pochodził ze Słubic. Absolwent Europejskiego Uniwersytetu Viadrina, pracował w Urzędzie Miejskim w Słubicach. W ostatnich latach kierował Agencją Rozwoju Metropolii Szczecińskiej, odpowiadając za projekty realizowane w ramach Szczecińskiego Obszaru Metropolitalnego. W środowisku samorządowym i biznesowym był postrzegany jako osoba zaangażowana, konsekwentna i oddana pracy na rzecz rozwoju regionu.
Henryk Kołodziej (1952–2026)
Wieloletni Konsul Honorowy Ukrainy w Szczecinie. Urodził się w 1952 r. w Charzynie w powiecie kołobrzeskim. Do 1982 r. pracował jako inspektor okręgowy w Dyrekcji Okręgu Poczty i Telekomunikacji w Szczecinie. W stanie wojennym został zwolniony z pracy w sektorze publicznym. Od 1983 r. działał zawodowo w sektorze prywatnym. Od 1993 r. był właścicielem firmy budowlanej „BUDOM” w Szczecinie. Najbardziej znany był jednak z działalności społecznej. W latach 1984–2007 był najpierw przewodniczącym koła, a następnie przewodniczącym Szczecińskiego Oddziału Ukraińskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego (UTSK), później Związku Ukraińców w Polsce. Był też delegatem na zjazd Europejskiego Kongresu Ukraińców. Był wieloletnim, aktywnym działaczem na rzecz porozumienia polsko-ukraińskiego, współpracy międzynarodowej obu państw, a także popularyzatorem kultury ukraińskiej na terenie Pomorza Zachodniego. Od lipca 2006 r. pełnił społeczną funkcję Konsula Honorowego Ukrainy w Szczecinie. Od 2016 – był Członkiem Honorowym Konwentu Współpracy Samorządowej Polska-Ukraina.
Michał Piotr Stosik (1951–2026)
Lekarz weterynarii i profesor nauk weterynaryjnych, badacz i nauczyciel akademicki, współorganizator i współtwórca immunologii oraz mikrobiologii na Uniwersytecie Szczecińskim, związany z tą uczelnią od 1992 do 2006 r. W latach 2001–2006 pracował jako profesor nadzwyczajny na Wydziale Nauk Przyrodniczych US w Katedrze Mikrobiologii i Immunologii. Na Uniwersytecie Zielonogórskim jako profesor zwyczajny do 2017 roku na Wydziale Nauk Biologicznych UZ w Instytucie Biotechnologii i Ochrony Środowiska. Po przejściu na emeryturę – do 2019 roku – pozostawał na Wydziale Nauk Biologicznych UZ na stanowisku naukowo-dydaktycznym profesora zwyczajnego. Za swoją działalność zawodową i społeczną prof. Stosik został uhonorowany m.in. Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi (1989 i 2003 r.), a także Medalem Polskiego Towarzystwa Immunologii Doświadczalnej i Klinicznej im. Ludwika Hirszfelda – za wybitny wkład w rozwój immunologii w Polsce, a w szczególności immunologii weterynaryjnej.
Maria Gurzyńska (1955–2026)
Karierę na scenie zaczynała w 1977 r. jako chórzystka Opery i Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku. W Szczecinie debiutowała rolą Eveliny Valery w „Błękitnej masce” Freda Raymonda w reż. Alexandra Krafta. Śpiewała role sopranowe w operetkach realizowanych m.in. pod kierunkiem Bogusławy Czosnowskiej i Ewy Kołogórskiej. Grała w operach, np. w „Cyganerii” Pucciniego, była Cyganką Frasquitą w pamiętnej „Carmen” Bizeta w reżyserii Teresy Kujawy, a pod kierownictwem muzycznym Warcisława Kunca, wystawionej na dziedzińcu szczecińskiego zamku, a pokazywanej na wielu scenach poza Polską. Występowała w musicalach, m.in. Wojciecha Dzieduszyckiego „Nie tylko we Lwowie”, w „Skrzypku na dachu” Jerrego Bocka. Świetnie czuła się w spektaklach dla dzieci. W „Drzewku Aby Baby” Józefa Talarczyka w reż. Wiesława Łągiewki była Celiną Koziołkówną, w „Krasnoludkach, krasnoludkach” Katarzyny Gaertener – Artystką, Śnieżką i Kopciuszkiem, w „Ani z Zielonego Wzgórza” – Małgorzatą. Od 1996 r. występowali z mężem w Nadrenii, w Krefeld i Mönchengladbach, gdzie debiutowała z „Rozkwicie i upadku miasta Mahagonny” Bertolda Brechta i Kuta Weila. Zagrała w „Tannhäuserze” Wagnera, w kameralnych operach Pucciniego „Siostra Angelica” i „Le Villi”, w narodowej operze duńskiej „Maskarada” Carla Nielsena, w „Dialogach Karmelitanek” Francoisa Poulenca. Kilka lat temu wróciła z mężem do Polski.
Lech Galicki (1955–2026)
Urodził się w Szczecinie, ukończył studia ekonomiczne na Politechnice Szczecińskiej; studiował również język niemiecki w Goethe Institut w Berlinie. Debiutował na początku lat 70. w Klubie Młodych Autorów tygodnika „Na przełaj”. Aplikacja dziennikarska (1986) w „Morzu i Ziemi”, gdzie został zatrudniony. Berliński korespondent (1990) tego tygodnika; współpracował z polsko–szwedzkim miesięcznikiem „Nie z tej Ziemi”, „Zieloną Arką” oraz z dwutygodnikiem „Kościół nad Odrą i Bałtykiem”, w którym objął (1994) stanowisko zastępcy redaktora naczelnego. Wydal tomiki poezji: „Drzewo szan” (1993), „Ktoś inny” (1995) oraz zbiór reportaży „Trzask czasu” (1994). Wyróżniony (1994) w konkursie szczecińskiego oddziału Stowarzyszenia Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej. Współpracował z Polskim Radiem Szczecin, dla którego przygotowywał reportaże, audycje autorskie, słuchowisko („Grona Grudnia” w ramach „Szczecińskiej Trylogii Grudnia”). Prowadził warsztaty dziennikarskie dla młodzieży polskiej, białoruskiej i ukraińskiej w Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej. Od 2011 prowadził w Szczecińskim Domu Kombatanta i Pioniera Ziemi Szczecińskiej Teatr Empatia (nagrodzony za osiągnięcia artystyczne przez Prezydenta Miasta Szczecin).
Irena Fiedorowicz-Fabrycy (1930–2026)
Kierownik Kliniki Reumatologii PUM, wychowawca wielu pokoleń lekarzy, aktywny naukowiec i organizator, członek honorowego Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego, była prezes szczecińsko-koszalińskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego.
MARZEC 2026
Włodzimierz Piątek (1939–2026)
Nestor szczecińskiej fotografii, fotoreporter i dokumentalista życia miasta. Przez wiele dziesięcioleci swojej pracy utrwalał na zdjęciach codzienność Szczecina, jego mieszkańców oraz najważniejsze wydarzenia społeczne i kulturalne. Był związany z wieloma redakcjami i instytucjami. W latach 1992–2003 pracował jako fotoreporter w szczecińskim oddziale „Gazety Wyborczej”. Współpracował m.in. z miesięcznikiem „Bryza”, przez wiele lat był związany z Polską Żeglugą Morską, gdzie prowadził zajęcia z fotografii i filmu oraz szkolił pracowników w zakresie dokumentacji fotograficznej. Fotografował także wydarzenia kulturalne w Szczecinie, w tym spektakle teatralne, koncerty i festiwale. W latach 80. pracował jako fotograf w Zakładach Odzieżowych „Dana”, dokumentując pokazy mody, kolekcje ubrań oraz codzienną pracę zakładu.
Wiesław Grzegorz Zduniak (1933-2026)
Kapitan żeglugi wielkiej, wyróżniony srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, oraz złotą i srebrną odznaką Zasłużony Pracownik Morza. Był w grupie założycielskiej Stowarzyszenia na rzecz Budowy Pomnika Kapitanowi Kapitanów – Kapitanowi Żeglugi Wielkiej Konstantemu Matyjewiczowi Maciejewiczowi.
Ryszard Coufal (1950–2026)
Absolwent Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodno-Melioracyjnego Politechniki Szczecińskiej w Szczecinie. Pracę zawodową od 1973 r. związał z uczelnią, początkowo w Zakładzie Melioracji Wodnych Instytutu Inżynierii Wodnej Politechniki Szczecińskiej, następnie jako asystent, starszy asystent oraz specjalista do spraw dydaktyki w Zakładzie Hydrotechniki IIW PS. Od 1991 roku w Katedrze Geotechniki na Wydziale Budownictwa i Architektury Politechniki Szczecińskiej w charakterze kierownika Laboratorium Mechaniki Gruntów i Fundamentowania, potem adiunkta w Zakładzie Mechaniki Gruntów i Fundamentowania. Od 1997 roku był zatrudniony na stanowisku profesora nadzwyczajnego. Był Prodziekanem ds. Dydaktyki w latach 1996–1999. Na kadencję 1999–2002 wybrany na Prorektora do spraw Organizacji i Rozwoju Uczelni. W 1992 r. Rada Wydziału Budownictwa i Architektury PS nadała mu stopień naukowy doktora nauk technicznych. Stopień naukowy doktora habilitowanego nauk technicznych w zakresie budownictwo – hydraulika uzyskał w 1996 r. W l. 1997–2002) profesor nadzwyczajny na Wydziale Budownictwa i Architektury Politechniki Szczecińskiej. W 2014 roku uzyskał tytuł profesora nauk technicznych. Był członkiem The International Society of Soil Mechanics and Geotechnical Engineering (ISSMGE) i Polskiego Komitetu Geotechniki oraz w latach 2003–2006 Sekcji Fizyki Wody Komitetu Inżynierii Lądowej i Wodnej Polskiej Akadami Nauk, od 2003 roku Sekcji Geotechniki i Infrastruktury Podziemnej KILiW PAN. Autor ponad 134 prac naukowych w tym 6 monografii i książek oraz ponad 80 sprawozdań z prac naukowo-badawczych i prac ekspertyzowo-projektowych. Przez cały czas pracy zawodowej prowadził zajęcia dydaktyczne z przedmiotów obejmujących budownictwo wodne i geotechnikę. Odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1998) oraz Złotym Krzyżem Zasługi (2000). Założyciel Maritime Pipe Club of Szczecin oraz klubu Lions Club Magnolia Szczecin.
KWIECIEŃ 2026
Przemysław Cerebież-Tarabicki (1954–2026)
W latach 1975–1979 studiował na Wydziale Architektury Politechniki Szczecińskiej i Politechniki Gdańskiej. W latach 1979–1983 uczył się w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku. Dyplom z malarstwa zdobył w pracowni Kazimierza Ostrowskiego w 1983 r. W latach 2011–2013 był nauczycielem akademickim w Zachodniopomorskim Uniwersytecie Technologicznym. W latach 1994‒2012 był twórcą i kuratorem galerii sztuki współczesnej Trystero w Szczecinie. Autor kilkudziesięciu wystaw indywidualnych i uczestnik licznych wystaw zbiorowych w Polsce oraz za granicą (m.in. w Australii, Danii, Niemczech i Szwecji). Wernisaż jego ostatniej wystawy odbył się w październiku 2023 r. w Galerii Kapitańskiej w Szczecinie. Zaprezentował na niej ponad 50 swoich najnowszych prac.
Stefan Marszałek (1946–2026)
Policzanin, jeden z liderów lokalnej społeczności, pasjonat historii i popularyzator dziejów Polic. Autor książek z serii „Oni byli pierwsi”, przedstawiających sylwetki polickich pionierów, którzy przybyli tu krótko po II Wojnie Światowej. Pełnił służbę w Komendzie Powiatowej Policji w Policach, na stanowisku technika kryminalistycznego. Prezes Polickiego Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów Policyjnych, odznaczony złotą Odznaką Honorową Gryfa Zachodniopomorskiego.
Iwona Brzosko (1961–2026)
Wieloletni kierownik Samodzielnej Pracowni Diagnostyki Reumatologicznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Przez wiele lat pełniła funkcję adiunkta do spraw dydaktycznych w Klinice Reumatologii PUM oraz opiekuna lekarzy na stażu podyplomowym.
Marek Siedlewski (1951–2026)
W 1989 roku był aktywnym członkiem Obywatelskiego Komitetu Porozumiewawczego (OKP) „Solidarność” w regionie. W latach 1990–1998 pełnił funkcję dyrektora Wydziału Spraw Społecznych w Urzędzie Wojewódzkim w Szczecinie. Sprawował mandat radnego w III Kadencji Rady Miasta Szczecin przypadającej na lata 1998–2002.
Teresa Szerkus (1941–2026)
Działaczka opozycji demokratycznej w okresie PRL, związana z ruchem solidarnościowym w Stoczni Szczecińskiej im. Adolfa Warskiego. Była zaangażowana w protesty robotnicze w Szczecinie. Weszła w skład struktur reprezentujących strajkujących robotników w Stoczni Szczecińskiej. Odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Maria Białasiewicz (1952–2026)
Wieloletnia wykładowczyni Uniwersytetu Szczecińskiego, ekspertka od zarządzania i ekonomiki przedsiębiorstw. Karierę naukową rozpoczęła na Politechnice Szczecińskiej, gdzie w 1975 r. na Wydziale Inżynieryjno-Ekonomicznym Transportu ukończyła studia magisterskie na kierunku ekonomia (stopień naukowy doktora nauk ekonomicznych uzyskała w 1985 r. a w 1996 r. stopień doktora habilitowanego w dyscyplinie ekonomia, specjalizacja: ekonomika przedsiębiorstw). Po przekształceniach organizacyjnych uczelni – została pracownikiem Uniwersytetu Szczecińskiego, w którym pracowała do 2017 r. W l. 2007–2017 kierownik Katedry Ekonomiki Przedsiębiorstw w Instytucie Ekonomiki i Organizacji Przedsiębiorstw, a następnie w Instytucie Zarządzania i Inwestycji na Wydziale Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego. Zainteresowania naukowe koncentrowały się na szeroko pojętej problematyce zarządzania i ekonomiki przedsiębiorstw, w szczególności obejmowały zagadnienia: konkurencyjności przedsiębiorstw, zarządzania kapitałem ludzkim, w tym zarządzania talentami oraz kształtowania kompetencji pracowników, planowania w przedsiębiorstwie oraz ekonomiki przemysłu ze szczególnym uwzględnieniem przemysłu okrętowego. W 2004 roku powołana do roli eksperta ds. oceny projektów w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi.
Edward Jędruch (1934–2026)
Po ukończeniu studiów w 1960 r. został zatrudniony jako nauczyciel w Państwowym Zakładzie Wychowawczym dla Dzieci Kalekich w Policach. W późniejszych latach był dyrektorem Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego nr 1 dla Dzieci Niepełnosprawnych Ruchowo w Policach. Aktywnie wspierał sport osób z niepełnosprawnościami. Ponad 50 lat swojej pracy zawodowej w Policach poświęcił dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnością. W latach 2002–2014 był radnym Powiatu Polickiego w kadencjach II–IV.
MAJ 2026
Józef Matuszewski (1936–2026)
Urodził się w Gdyni. W 1961 r., dwa lata po ukończeniu Akademii Medycznej w Szczecinie, przyjechał do Kamienia Pomorskiego. Objął stanowisko kierownika Wydziału Zdrowia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Współtwórca Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Organowej i Kameralnej w Kamieniu Pomorskim, współzałożyciel, były prezes i członek honorowy Towarzystwa Miłośników Ziemi Kamieńskiej. Był jednym z inicjatorów wydawania przez Towarzystwo „Roczników Kamieńskich”. W 1970 r. przeszedł do Przedsiębiorstwa Państwowego „Uzdrowisko Kamień Pomorski”, gdzie pełnił funkcję zastępcy dyrektora do spraw lecznictwa i lekarza naczelnego. W 1974 roku przeprowadził się z rodziną do Szczecina, obejmując stanowisko Lekarza Wojewódzkiego. Funkcję tę sprawował do 1981 roku, a następnie został ordynatorem w szpitalu dziecięcym przy ulicy św. Wojciecha. W l. 1994–1998 ponownie pełnił funkcję Lekarza Wojewódzkiego, nadzorując służbę zdrowia w województwie szczecińskim.
Zdzisław Szkudlarek (1942–2026)
Wieloletni dyrektor dawnego Technikum Kolejowego oraz Zespołu Szkół nr 4 w Szczecinie. Za jego kadencji szkoła przeszła transformację – w 1992 roku powołano Zespół Szkół Kolejowych, wybudowano halę sportową oraz zaadaptowano budynki na warsztaty i internat. W późniejszym okresie placówka przekształciła się w Zespół Szkół nr 4. Był współtwórcą i dyrektorem szkół prowadzonych przez TWP w Szczecinie oraz zasłużonym, wieloletnim członkiem Zarządu Oddziału Regionalnego tej organizacji. Z jego inicjatywy i w czasie jego kadencji (29 września 1995 r.) szkoła przyjęła imię Armii Krajowej.Odznaczony Złotą Odznaką Honorową Gryfa Zachodniopomorskiego
Wojciech Lizak (1951–2026)
Właściciel antykwariatu „Wu–eL”, znawca historii Szczecina i regionu, autor nagradzanych książek. Inicjator ważnych dla Szczecina debat. Urodził się w Chojniku k. Ostrowa Wielkopolskiego. Skończył prawo na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Uzyskał doktorat z nauk historycznych. Angażował się w „Solidarność”. Był działaczem tzw. struktur poziomych w PZPR. Publikował w pismach takich jak „Kwadrat” czy „Tygodnik Solidarność”. Współorganizator strajku na Politechnice Szczecińskiej przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego. Od grudnia 1981 do września 1986 represjonowany za działalność w strukturach poziomych i pozbawiony prawa do wykonywania zawodu nauczyciela akademickiego. W wolnej Polsce był m.in. radnym Rady Miasta Szczecin, zastępcą dyr. ds. programowych TV Morze i wiceprezesem ds. programowych Radia AS, w latach 1995–2005 adiunktem w Instytucie Historii na Uniwersytecie Szczecińskim. Przygotował albumy o Szczecinie, Wrocławiu, Warszawie, opracował wiele wystaw prezentowanych w całej Polsce, w tym w Senacie RP. W 1988 r. dostał nagrodę Adolfa Bocheńskiego, obok Stefana Kisielewskiego, za publikację o stalinowskim aparacie represji. W 1990 r. za źródłowe opracowanie korespondencji Polaków zsyłanych do sowieckich łagrów nagrodzony przez redakcję „Res Publica”. W 2014 r. wraz z synem Karolem Lizakiem otrzymał nagrodę specjalną fundacji Identitas za album „Powstanie styczniowe – nieznane obrazy, zapomniane wiersze”. W 2018 roku nagrodzono go Krzyżem Wolności i Solidarności. W swoim antykwariacie w kamienicy przy ul. św. Wojciecha 1 niestrudzenie organizował dyskusje, spotkania, prelekcje – o Szczecinie, z którym intelektualnie się mocował, ale też o sprawach ważnych dla Polski.
Andrzej Offmański (1942–2026)
Ks. Andrzej Offmański urodził się w 1942 r. Studia teologiczne ukończył w 1970 r. w Wyższym Seminarium w Paradyżu i otrzymał święcenia kapłańskie. Doktorat w zakresie katechetyki obronił w 1984 r., a habilitację w 2001. W 2011 r. uzyskał tytuł naukowy profesora nauk teologicznych. W latach 2003–2014 pracował na Uniwersytecie Szczecińskim. Pełnił funkcję kierownika Katedry Katechetyki i prodziekana ds. nauki Wydziału Teologicznego US. Był także członkiem Senatu Uniwersytetu Szczecińskiego.
Franciszek Kamola (1940–2026)
W latach 1979–1982 był wiceprezesem oraz zarządcą komisarycznym Zarządu Środowiskowego AZS w Szczecinie. W latach 1982–1987 pełnił funkcję prezesa ZŚ AZS w Szczecinie, a przez cztery kolejne (do 2003 roku) był jego wiceprezesem. Potem, do 2015 roku był skarbnikiem ZŚ AZS oraz przewodniczącym Środowiskowego Sądu Koleżeńskiego AZS Szczecin. Był jednym z założycieli Pomorskiej Rady Olimpijskiej, a także wieloletnim pracownikiem oraz kanclerzem Politechniki Szczecińskiej. Był związany z zespołem koszykarek AZS Szczecin. Podczas 27. Zjazdu AZS w 2018 roku nadano mu godność Członka Honorowego AZS.
Jerzy Jendza (1953–2026)
Inżynier mechanik, ukończył studia na Wydziale Mechanicznym Wyższej Szkoły Morskiej w Szczecinie. Sportowiec (pływak). Reprezentant szczecińskiego środowiska akademickiego. W 1977 r. odnosił sukcesy i zdobywał medale Mistrzostw Polski w pływaniu jako zawodnik sekcji AZS.
Izabella Pawłowska (1922–2026)
Urodziła się w Wielkopolsce. W latach 50. ub. w. zyskała sławę jako solistka Państwowej Operetki w Lublinie oraz Operetki Poznańskiej. Do 1962 r. wystąpiła w najważniejszych spektaklach tych scen, choćby w „Zemście nietoperza”, „Wesołej wdówce” (w reż. słynnej Danuty Baduszkowej) i „Pannie Wodnej”. W 1962 r., już jako żona Waleriana Pawłowskiego, zamieszkała w Szczecinie. Wtedy zdecydowała się zakończyć karierę artystyczną.
Józef Psujek (1953–2026)
Wieloletni dyrektor MKP Szczecin. Od zawsze był związany ze szczecińskim pływaniem. W młodości zawodnik, od lat 70. pełnił funkcje kierownika sekcji pływackiej w KS Stal Stocznia Szczecin. W lutym 2000 roku został pierwszym dyrektorem Miejskiego Klubu Pływackiego w Szczecinie. Funkcję tę piastował, aż do 2023 roku, kiedy to przeszedł na emeryturę.
CZERWIEC 2026
Janusz Lapis (1930–2026)
Absolwent Pomorskiej Akademii Medycznej z 1954 r., od 1972 r. wieloletni ordynator oddziału nefrologii i kierownik Ośrodka Nefrologii, w którego skład wchodzą oddziały dializ i urologii. W 1983 r. wspólnie z dr. Markiem Umińskim oraz prof. Markiem Ostrowskim współtworzył w Szpitalu Wojewódzkim w Szczecinie ośrodek transplantacji nerek. Wychowawca wielu lekarzy z dziedziny interny i nefrologii.
Robert Karelus (1962–2026)
Wieloletni rzecznik prasowy prezydenta Świnoujścia, w ostatnich latach naczelnik Wydziału Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miasta. Przez ponad 20 lat należał do najbardziej rozpoznawalnych urzędników w Świnoujściu. Z wykształcenia i doświadczenia był wojskowym. Poza działalnością zawodową związany był ze sportem. Trenował karate i odnosił sukcesy w tej dyscyplinie.
Wanda Rogaś (1923–2026)
Sybiraczka, świadek historii oraz autorka poruszających wspomnień opisujących losy Polaków deportowanych w głąb Związku Radzieckiego. Jako nastolatka, w 1940 r., została wraz z rodzicami (Heleną i Ignacym Kuźniarami) oraz młodszym rodzeństwem wywieziona na Ural w ramach pierwszej masowej zsyłki. Powodem aresztowania i wywózki była patriotyczna przeszłość jej ojca, który walczył pod dowództwem Józefa Piłsudskiego w wojnach z bolszewikami. Przez 6 lat doświadczała głodu, chorób, chłodu oraz niewolniczej pracy w tajdze (m.in. w osadach Kamieniuszka i Kosi). Do końca życia dzieliła się swoją historią, dbając o pamięć o losach Sybiraków. Pionierka Szczecina.
Marian Malicki (1941–2026)
W 1971 r. ukończył studia zootechniczne w Wyższej Szkole Rolniczej, w 1979 r. obronił pracę doktorską, w 1994 r. habilitował się na podstawie pracy zatytułowanej „Ryzyko w planowaniu gospodarki paszowej”. Pracownik naukowo-badawczy m.in. Wyższej Szkoły Rolniczej w Szczecinie, Akademii Rolniczej w Szczecinie, Uniwersytetu Szczecińskiego, Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Stalowej Woli, Akademii im. Jakuba z Paradyża oraz Zachodniopomorskiej Szkole Biznesu w Szczecinie. W pracy badawczej specjalizował się w ekonomice rolnictwa, rozwoju wsi oraz metodach wspomagania decyzji, efektywnie łącząc teorię z praktyką gospodarczą. Pozostawił po sobie bogaty dorobek obejmujący około 200 publikacji naukowych oraz wielu wykształconych wychowanków i wypromowanych doktorów.
Ryszard Słowicki (1961–2026)
Poeta, kompozytor, pieśniarz, muzyk, multiinstrumentalista, dramaturg, rysownik, reżyser telewizyjny, autor programów muzycznych. Przez ponad 35 lat działał na szczecińskiej scenie kulturalnej. Był m.in. autorem sztuki teatralnej „Ja, Henryk Bilke” w Teatrze Kana, współpracował z instytucjami ttj. 13 Muz, Teatr Kana, Radio Szczecin. Nagrał również płytę z Marią Seweryn. Przez lata współpracował z wieloma twórcami, realizował spektakle i programy muzyczne m.in. dla Teatru Kana i Radia Szczecin. Kilka jego prac plastycznych znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie. Zajmował się głównie rysunkiem, tworzył abstrakcje geometryczne.
LIPIEC 2026
Mieczysław Chruściel (1949–2026)
Człowiek wielu talentów, lekarz ginekolog, artysta. Doktor nauk medycznych i malarz, twórca Galerii „Pod Bocianem”, bywalec licznych spotkań i imprez kulturalnych. Namalował co najmniej kilkaset obrazów, głównie portretów. Jego autorstwa są m.in. galerie rektorów Uniwersytetu Szczecińskiego i Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, portrety lekarzy, arcybiskupów, naukowców, aktorów, prezesów Okręgowej Izby Lekarskiej. Portretem prof. Piotra Zaremby zaczął tworzyć poczet prezydentów Szczecina. Obrazy można podziwiać m.in. w Bazylice Archikatedralnej św. Jakuba Apostoła w Szczecinie. Jego malarstwo sakralne – zasługujące na osobną uwagę – to zjawisko absolutnie wyjątkowe. Wymykają się konwencji, są nasycone światłem i na swój sposób osobiste. Był też rzeźbiarzem, zapalonym harleyowcem, tworzył filmy.
Anna Czornij-Dulemba (1945–2026)
Urodziła się w Krakowie. Ukończyła szkołę muzyczną w Szczecinie, filologię polską na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Pracę dziennikarską rozpoczęła w 1971 r. w tygodniku „Jantar”, a następnie w międzyredakcyjnym oddziale Młodzieżowej Agencji Wydawniczej w Szczecinie jako korespondent „Polityki”. Jej teksty można było przeczytać m.in. w tygodniku „Morze i Ziemia”, a potem w „Gazecie Wyborczej”. Od 1995 r. aż do przejścia na emeryturę pracowała w „Kurierze Szczecińskim”, specjalizując się w reportażu społeczno–gospodarczym i publicystyce na tematy interwencyjne. Jej teksty, w tym reportaże, czytało się jednym tchem. Otrzymała liczne wyróżnienia, tj. m.in. Nagroda Prezesa RSW „Prasa”, I nagroda (1986) w konkursie „Polityki” na publikacje o handlu zagranicznym, wyróżnienie za sztukę telewizyjną dla młodzieży, nagroda honorowa za scenariusz filmowy Zespołu Filmowego „Perspektywa” i wydziału Radia i TV Uniwersytetu Śląskiego.
Jerzy Malesa (1947–2026)
Długoletni wiceprezes ds. handlu Powszechnej Spółdzielni Spożywców w Szczecinie. Związał się ze spółdzielnią już w 1976 r. Przeżył w niej m.in. kryzysy zaopatrzeniowe lat 70. i 80., a potem transformację ustrojową. Zarządzał siecią obejmującą słynne szczecińskie miejsca, takie jak Orion, Syriusz czy Merkury, a także dawną kawiarnią Lucynka i Paulinka czy 1001 Drobiazgów.
Jerzy Kucharski (1942–2026)
Dlugoletni nauczycyciel, m.in. w SP 24, SP 20, SP 61 i II LO w Szczecinie. Trener piłki ręcznej. Urodzony w Kolonii Lipnik, powiat Wieluń. Ukończył studia w Wyższej Szkole Wychowania Fizycznego w Poznaniu (1960-1964), ze specjalizacją trenera lekkiej atletyki II klasy. Po studiach zamieszkał w Szczecinie i podjął pracę w Szkole Podstawowej nr 34, jako nauczyciel wychowania fizycznego. W roku 1965 r. dostał powołanie do odbycia służby wojskowej (Pułk Lotniczy), gdzie prowadził zajęcia jako instruktor WF i trener piłki ręcznej. Z zespołem macierzystej jednostki dwukrotnie zdobył wicemistrzostwo Polski Wojsk Lotniczych. W 1968 r. uzyskał uprawnienia instruktora piłki ręcznej, a 17 grudnia 1982 r. uprawnienia trenera II klasy. Jako trener posziadał liczne osiągnięcia.
Jego wychowanki to grające w I lidze MKS „Pogoń” Szczecin: Monika Rudnicka, Małgorzata Siedziako, Ewa Orkiszewska, Dorota Misiurska, Bożena Polańska, a także reprezentantki Polski: Wioleta Malczak, Emilia Alksnin, Anna Bodera i Anna Walczakiewicz.
Henryk Gęsikowski (1951–2026)
Absolwent Wydziału Aktorskiego Szkoły Filmowej w Łodzi. W 1974 r., po ukończeniu studiów, przyjechał do Szczecina. Rozpoczynał pracę w Państwowych Teatrach Dramatycznych. Po rozdzieleniu teatrów został aktorem Teatru Współczesnego. W latach 1983–86 był aktorem Teatru Polskiego, po czym wrócił na deski Teatru Współczesnego. Ma w dorobku ponad 100 ról teatralnych. Grał również w filmach – m.in. "07 zgłoś się", "Ballada o ścinaniu drzewa", „Zapis zbrodni", "Taxi A", "Miasto nocą". W latach 1989–1992 był kierownikiem artystycznym Teatru Krypta. Założył wspólnie ze szczecińskimi artystami, "Piwnicę przy Krypcie". W latach 1992–1998 był dyrektorem Domu Kultury Środowisk Twórczych "Klub 13 Muz". Kolejnym jego przedsięwzięciem był Teatr Otwarty – pierwszy w Szczecinie teatr prywatny. Wyreżyserował kilkanaście przedstawień teatralnych.
Nina Grudnik (1936–2026)
Urodziła się w Dąbrowie Górniczej, studiowała w Krakowie, debiutowała w Teatrze Rozmaitości we Wrocławiu. Była związana ze Szczecinem od 1970 r. Najpierw jako aktorka Państwowych Teatrów Dramatycznych (1970–1975), a potem Teatru Współczesnego (1975–1979). W latach 1979–1984 grała w Teatrze im. Jana Kochanowskiego w Opolu. W 1986 r. powróciła do Szczecina. Do 1991 roku występowała na scenie Teatru Współczesnego. Na krótko przeniosła się do Koszalina. Tam, w Bałtyckim Teatrze Dramatycznym im. Juliusza Słowackiego, powierzono jej rolę Królowej Małgorzaty w Gombrowiczowskiej „Iwonie, księżniczce Burgunda” w reż. Jana Maciejowskiego. Ponownie w Szczecinie od 1992 r. Aż do przejścia na emeryturę grała w Teatrze Współczesnym, Teatrze Krypta, Teatrze Polskim. Swoje aktorskie kreacje tworzyła pod kierunkiem czołowych polskich reżyserów – Anny Augustynowicz, Izabelli Cywińskiej, Ewy Kołogórskiej, Macieja Englerta, Józefa Grudy, Bogdana Hussakowskiego, Jerzego Jarockiego, Jana Maciejowskiego, Ryszarda Majora, Marka Okopińskiego, Adama Opatowicza. Współpracowała z Rozgłośnią Polskiego Radia i z Ośrodkiem Telewizyjnym w Szczecinie. Prowadziła tam programy poetyckie, występowała w słuchowiskach radiowych i w spektaklach telewizyjnych.
SIERPIEŃ 2026
Bogna Thomas-Miklas (1942–2026)
Dyrygentka, pedagog, jedna z najważniejszych postaci szczecińskiego ruchu chóralnego. Przez dekady kształtowała życie muzyczne Szczecina, wychowując kolejne pokolenia studentów i chórzystów. Była wieloletnią dyrektor artystyczną i dyrygentką Chóru Hejnał. Prowadziła go z sukcesami przez niemal 40 lat (w latach 1985–2022). Pod jej batutą chór zdobywał nagrody na festiwalach, a jurorzy doceniali jej wszechstronny dobór repertuaru oraz autorskie interpretacje. Pracując z Hejnałem, otrzymała tytuł doktora, profesora Uniwersytetu Szczecińskiego oraz Akademii Sztuki w Szczecinie. Pracowała w Instytucie Pedagogiki US w latach 1984–2010. Na tej uczelni założyła Chór Katedry Edukacji Artystycznej. Współpracowała z chórem Opery i Operetki Szczecińskiej, Chórem Politechniki Szczecińskiej „Collegium Maiorum” oraz Teatrem Polskim w Szczecinie.
Jacek Buko (1969–2026)
Wieloletni pracownik naukowo-dydaktyczny Uniwersytetu Szczecińskiego. Z Uniwersytetem Szczecińskim związany był od ponad 30 lat. Pracę na uczelni rozpoczął w 1994 r. W momencie powstania Wydziału Zarządzania i Ekonomiki Usług pracował w Katedrze Polityki Gospodarczej. W 2008 r. został prodziekanem ds. studenckich WZiEU. Funkcję tę pełnił do 2012 r. W latach 2012–2020 roku był prorektorem ds. studenckich Uniwersytetu Szczecińskiego. Od 2020 do 2024 r. pełnił funkcję prodziekana ds. jakości kształcenia i strategii rozwoju Wydziału Ekonomii, Finansów i Zarządzania US. W 1997 r. uzyskał stopień doktora nauk ekonomicznych w zakresie ekonomii, a w 2009 stopień naukowy doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w zakresie ekonomii o specjalności polityka społeczno-gospodarcza. Od 2010 r. zatrudniony był w Uniwersytecie Szczecińskim na stanowisku profesora nadzwyczajnego.
Danuta Prandecka (1933–2026)
Pionierka Ziemi Szczecińskiej, wieloletnia wykładowczyni akademicka Uniwersytetu Szczecińskiego. Pracowała na Uniwersytecie Szczecińskim od 1985 roku (wcześniej w Wyższej Szkole Pedagogicznej). Pracę na uczelni zakończyła w 2000 r. Była znakomitym pedagogiem, teoretykiem i praktykiem wychowania muzycznego oraz dyrygentem chóralnym. Wykształciła rzesze nauczycieli specjalizujących się w pedagogice wczesnoszkolnej i specjalnej. Wpółpracowała z Książnicą Pomorską i Encyklopedią Pomorza Zachodniego, do której przygotowywała hasła tematyczne związane z muzyką.
Wojciech Jacobson (1929–2026)
Urodził się w Toruniu. Polski chemik (Politechnika Szczecińska), żeglarz, uczestnik regat, szkoleń i rejsów oceanicznych, współtwórca historii szczecińskiego i polskiego żeglarstwa. Od 1949 roku należał do Jacht Klubu AZS w Szczecinie, w którym zdobywał kolejne stopnie żeglarskie. Początkowo żeglował na jeziorach i morskich wodach wewnętrznych. Pierwszy rejs oceaniczny odbył po skończeniu 40 roku życia. Pływał z Ludomirem „Ludkiem” Mączką na legendarnej „Marii” (w tym w pierwszym rejsie ze Szczecina do Callao w Peru). Jedną z najważniejszych kart jego żeglarskiego życia była wyprawa na „Vagabond II” i przejście Przejścia Północno-Zachodniego – jednego z najtrudniejszych i najbardziej wymagających szlaków żeglugowych świata. Przebył łącznie ponad 255 tys. mil morskich. Wielokrotnie otrzymywał wysokie odznaczenia żeglarskie.
Krystyna Bodnar (1940–2026)
Absolwentka prawa na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1968), radca prawny, wieloletnia działaczka Okręgowej Izby Radców Prawnych w Szczecinie. Działaczka opozycji antykomunistycznej, od września 1980 roku w NSZZ „Solidarność”, przewodnicząca Komisji Zakładowej w Urzędzie Celnym w Szczecinie oraz szefowa Ogólnopolskiej Sekcji Zawodowej Celników. Zwolniona z pracy po 13 grudnia 1981 r. za odmowę podpisania deklaracji lojalności. Prezes szczecińskiego Klubu Katolików, szefowa wojewódzkich i krajowych organów służby celnej, radna miasta Szczecin i samorządu województwa.
Lidia Wenda–Różewicka (1932–2026)
W latach 1984-2002 kierownik Katedry i Zakładu Histologii i Embriologii ówczesnej Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie (PAM) oraz Prorektor ds. Nauki w PAM (1999-2002). Dydaktyk w zakresie histologii, cytofizjologii i embriologii człowieka. Główne zainteresowania badawcze prof. Wendy-Różewickiej związane były z szeroko pojętą fizjologią i patologią męskiego układu płciowego, ze szczególnym zwróceniem uwagi na ocenę morfologiczną w kontekście niepłodności męskiej. Wielokrotnie nagradzana przez Rektora PAM za osiągnięcia naukowe i dydaktyczne. Otrzymała nagrodę naukową Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej. Odznaczona m.in. Odznaką Gryfa Pomorskiego, Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Długoletni członek Polskiego Towarzystwa Histo- i Cytochemików (PTHiC), Towarzystwa Biologii Rozrodu (TBR) i Polskiego Towarzystwa Andrologicznego (PTA). Od 2003 r. członek honorowy PTHiC. W 2014 r. otrzymała Medal TBR – najwyższe wyróżnienie tego Towarzystwa.
WRZESIEŃ 2026
Zofia Cykalewicz (1932–2026)
Ps. „Jagódka” - uczestniczka Powstania Warszawskiego, jedna z najmłodszych bohaterek sierpniowego zrywu 1944 r. Przebieg jej służby powstańczej był związany z Okręgiem Warszawskim AK (VI Oddział – „Sławbor” – Wojskowa Służba Społeczna przy ul. Wilczej 41). Do 1953 roku mieszkała na stałe w War przez ponad cztery dekady, do 1996 r. Przez wiele dekad angażowała się w prace Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, wspierając lokalnych weteranów i dbając o integrację środowiska powstańczego na Pomorzu ZachodnimOdznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.
Wojciech Murgrabia (1952–2026)
Szczeciński przedsiębiorca, założyciel i wieloletni szef rodzinnej firmy handlowo-produkcyjnej Murgrabia, będący pionierem oraz jednym z najbardziej rozpoznawalnych dostawców rozwiązań z zakresu tworzyw sztucznych w regionie Pomorza Zachodniego. Firma Murgrabia powstała w 1983 roku początkowo zajmując się produkcją wyrobów elektroinstalacyjnych. Pod jego kierownictwem mały zakład rzemieślniczy przeistoczył się w nowoczesne przedsiębiorstwo.
Hubert Bronk (1940–2026)
Urodził się w Sierakowicach (w powiecie kartuskim). Przyjechał do Szczecina z Gdyni w 1958 r., aby podjąć studia na Wydziale Inżynieryjno-Ekonomicznym Transportu (WIET) Politechniki Szczecińskiej (specjalność: ekonomika i eksploatacja transportu). Studia ukończył w 1964 r., uzyskując tytuł magistra inżyniera-ekonomisty. W 1965 r. rozpoczął pracę na stanowisku asystenta w Politechnice Szczecińskiej – początkowo w Katedrze Ekonomiki i Organizacji Przedsiębiorstw Transportowych, a następnie w Instytucie Ekonomiki Transportu. W 1969 roku obronił rozprawę doktorską, w 1974 r. uzyskał stopień doktora hab. W 1987 r. Rada Państwa nadała mu tytuł profesora nauk ekonomicznych. W Uniwersytecie Szczecińskim był inicjatorem powołania i pierwszym dziekanem Wydziału Transportu i Łączności (1990–1993), rektorem Uniwersytetu Szczecińskiego w dwóch kadencjach (1993–1999), dyrektorem Instytutu Transportu i Logistyki (2001–2002), długoletnim kierownikiem Katedry Transportu Samochodowego (1985–2005), profesorem w Katedrze Systemów i Polityki Transportowej Wydziału Zarządzania i Ekonomiki Usług (2013–2017). Był pierwszym rektorem dwóch niepublicznych uczelni: Wyższej Szkoły Zawodowej Collegium Balticum w Szczecinie (2001–2005) oraz Stargardzkiej Szkoły Wyższej „Stargardinum” w Stargardzie (2005–2007). Wykładał w Akademii Morskiej w Szczecinie (1999–2013). Był członkiem Komitetu Transportu Polskiej Akademii Nauk, Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, Towarzystwa Naukowego Organizacji i Kierowania, Stowarzyszenia Inżynierów Transportu i Komunikacji. Inicjował powołanie i był pierwszym prezesem Zachodniopomorskiego Stowarzyszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych i Spedytorów w Szczecinie (1993–1997). Uhonorowany odznaczeniami i medalami: Złoty Krzyż Zasługi (1978 r.), Gryf Pomorski (1985 r.), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1987 r.), Medal Edukacji Narodowej (1991 r.), Medal za Zasługi dla Województwa Gorzowskiego (1998 r.), Złota Odznaka Honorowa Gryfa Zachodniopomorskiego (2004 r.).
Andrzej Stecewicz (1933–2026)
Urodził się w Wilnie. W latach 1943–1944 był więźniem Gestapo w Lidzie, uwolniony przez Armię Krajową. Pedagog, surdopedagog, działacz opozycyjny w okresie PRL oraz społecznik związany ze Szczecinem. Absolwent Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (1956), w 1983 roku uzyskał stopień doktora surdopedagogiki. Od 1976/1978 r. współpracował z KOR i ROPCiO, we wrześniu 1980 roku wstąpił do NSZZ „Solidarność”, a po 1981 roku działał w podziemiu wydawniczym i kolportażu drugiego obiegu. Zawodowo zajmował się edukacją, rehabilitacją oraz nowatorskimi metodami pomocy dzieciom i osobom z wadami słuchu. Dr nauk humanistycznych, innowator w zakresie rewalidacji dzieci, młodzieży i osób dorosłych z uszkodzonym słuchem, działacz społeczny na rzecz osób z niepełnosprawnościami.
PAŹDZIERNIK 2026
Elżbieta Magiera (1965–2026)
Długoletni pracownik Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Szczecińskiego, pedagog, historyk wychowania i nauczyciel akademicki. W kadencji 2021-2024 pełniła funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Pedagogiki. Specjalizowała się w dziejach oświaty i wychowania, pedagogice państwowej oraz historii spółdzielczości szkolnej. Była autorką licznych publikacji, artykułów i monografii. Do jej najważniejszych sukcesów wydawniczych należała monografia zatytułowana „Szkolne Kasy Oszczędności w Galicji w okresie autonomii”, za którą w 2026 r. otrzymała prestiżowe wyróżnienie Krajowej Rady Spółdzielczości. Jej wkład w naukę został także doceniony przez władze macierzystej uczelni Nagrodą Rektora Uniwersytetu Szczecińskiego II stopnia za indywidualne osiągnięcia naukowe.
Alicja Zaborowska (1939–2026)
Długoletni nauczyciel akademicki w Instytucie Inżynierii Chemicznej i Chemii Fizycznej na Wydziale Technologii i Inżynierii Chemicznej Politechniki Szczecińskiej. Absolwentka Wydziału Chemicznego Politechniki Szczecińskiej, ceniona specjalistka w zakresie badań procesów adsorpcji, oddany dydaktyk i wychowawca wielu pokoleń młodzieży akademickiej. Aktywna działaczka NSZZ Solidarność, członkini Komisji Uczelnianej, jedna z sygnatariuszy wniosku o rejestrację NSZZ „Solidarność Pracowników Politechniki Szczecińskiej”. Wieloletnia członkini Chóru Akademickiego Politechniki Szczecińskiej CHAPS i zespołu Collegium Maiorum.
Jacek Wiśniewski (1950–2026)
Dziennikarz, publicysta szczecińskiej Rozgłośni Polskiego Radia w latach 1973–1998. Absolwent Wydziału Filologii Polskiej UAM w Poznaniu, ukończył studia podyplomowe w SGH i na Uniwersytecie Jagiellońskim, w 2001 r. uzyskał tytuł doktora nauk ekonomicznych na specjalności zarządzanie w SGH. Pracował w redakcjach informacji i publicystyki ekonomicznej, od 1986 do 1988 r. kierował redakcją „Studia Bałtyk”, a od 1993 r. pełnił funkcję sekretarza programu. Od grudnia 1993 do połowy 1998 r. był członkiem pierwszego zarządu Polskiego Radia Szczecin S.A. Był współautorem m.in. „Studia Bałtyczek”, szeregu audycji realizowanych w kontakcie „na żywo” ze słuchaczami, nagrodzonych w 1983 r. przez Prezydium ówczesnego Komitetu ds. Radia i telewizji, także wielu programów w ogólnopolskich cyklach „Krajobrazy historyczne” i „Wieczory muzyki i myśli”. W latach 90. ub.w. realizował cotygodniowe audycje: „Biznes serwis, czyli poradnik zachowań gospodarczych”. W 1992 r. został „Publicystą roku”. W latach 2001–2005 pracował w portowej spółce Drobnica Port Szczecin (obecnie DB Port). Zajmował się finansami i był członkiem zarządu. Był też wykładowcą w Zachodniopomorskiej Szkole Biznesua. Zajmował się transportem morskim, logistyką i budownictwem. Publikował także w tygodniku „Polityka” i miesięczniku „Odra”.
Barbara Skomiał (1958–2026)
Wieloletnia pracownica Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu. W placówce zatrudniona została w 1979 r. Ukończyła Wydział Historii Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku oraz studia muzealnicze na Uniwersytecie im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. W kołobrzeskim Muzeum Oręża Polskiego spędziła w sumie 47 lat. Pracowała z Dziale Dokumentacji Zbiorów, zostając z czasem jego kierowniczką. Zbiorami muzealnymi zajmowała się z ogromną pieczołowitością, pozyskując kolejne eksponaty. W swoim dorobku miała organizację wielu wystaw czasowych i stałych. Współtworzyła Muzeum Miasta Kołobrzeg, mieszczące się podziemiach zabytkowego Pałacu Braunschweigów. W latach 2005-2011 zasiadała w Radzie Muzeum, a później pełniła w niej funkcję sekretarza. Za zaangażowanie w rozwój kołobrzeskiego muzealnictwa uhonorowana została m.in.Odznaką Zasłużonego Działacza Kultury oraz Złotym Gryfem Zachodniopomorskim.
