Pełna sala Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie i praktyczne informacje o zagrożeniach, z którymi osoby starsze mogą spotkać się na co dzień. W środę, 9 września, odbyło się spotkanie w ramach ogólnopolskiego programu „Świadomy Senior – Bezpieczny Senior”, którego inicjatorem jest Ministerstwo Sprawiedliwości.
Spotkanie w audytorium na Wydziale Elektrycznym ZUT było poświęcone przede wszystkim bezpieczeństwu seniorów. Wśród omawianych tematów znalazły się oszustwa, zagrożenia w internecie, prawa pacjenta, kwestie związane z majątkiem i umowami oraz sposoby reagowania w sytuacjach, w których ktoś próbuje wyłudzić pieniądze lub dane.
– Te spotkania są po to, żeby do takich przestępstw nie dochodziło. Żeby ktoś państwa nie oszukał. Chodzi o zapobieganie, o prewencję, o profilaktykę – mówiła Marzena Okła-Drewnowicz, pełnomocniczka rządu do spraw polityki senioralnej.
Jak podkreślano, przestępcy coraz częściej wykorzystują nie tylko tradycyjne metody, ale również nowe technologie. Telefon od rzekomego wnuczka, policjanta czy pracownika banku może być początkiem próby wyłudzenia pieniędzy. Coraz większym problemem jest także wykorzystanie sztucznej inteligencji do naśladowania głosu bliskiej osoby.
– Dzisiaj wszystko jest możliwe, również to, że słyszymy w telefonie głos wnuczka czy wnuczki, który w rzeczywistości nie jest prawdziwym głosem – zwracała uwagę Okła-Drewnowicz.
Podczas spotkania zachęcano seniorów do stosowania prostych zasad bezpieczeństwa. Jedną z nich może być ustalenie w rodzinie specjalnego hasła, które pozwoli zweryfikować, czy rozmówca rzeczywiście jest bliską osobą. Ważne jest również, aby w sytuacji wywierania presji nie podejmować decyzji natychmiast i samodzielnie sprawdzić, kto znajduje się po drugiej stronie telefonu.
Skala problemu pokazuje, że ostrożność jest potrzebna. Według danych przywołanych podczas spotkania w ubiegłym roku odnotowano 5226 oszustw metodą „na legendę”, w których straty wyniosły blisko 159 mln zł. Odzyskano niespełna 5 mln zł. Tym ważniejsza jest profilaktyka, ponieważ po przekazaniu pieniędzy ich odzyskanie często okazuje się bardzo trudne.
O konieczności zachowania ostrożności mówił także insp. Mariusz Obst, zastępca komendanta wojewódzkiego policji w Szczecinie. Zwracał uwagę, że przestępcy zmieniają metody działania, dlatego sama znajomość kilku najbardziej znanych sposobów oszustwa nie wystarcza.
– Chcemy państwu dać narzędzia, jakimi są wiedza i umiejętność rozpoznania zagrożeń oraz zachowania się w sytuacji, która może być niebezpieczna – mówił insp. Obst.
Przestępstwa wymierzone w seniorów nie dotyczą przy tym wyłącznie gotówki. Podczas spotkania wskazywano również na próby przejmowania oszczędności, nieruchomości i innych składników majątku. Dlatego w programie znalazły się także zagadnienia dotyczące testamentów, darowizn czy umów dożywocia.
Wiceminister sprawiedliwości Sławomir Pałka zwracał uwagę, że osoby uczestniczące w spotkaniu mogą stać się źródłem wiedzy również dla tych seniorów, którzy z różnych powodów nie mogli przyjechać do Szczecina.
– Traktujemy państwa jako ambasadorów wśród seniorów. Ważne jest, żebyście podzielili się wiedzą, którą dzisiaj usłyszycie, ze swoim środowiskiem – mówił.
Duże zainteresowanie spotkaniem było widoczne także podczas poszczególnych prelekcji. Uczestnicy robili notatki, pytali o konkretne sytuacje i zabierali przygotowane materiały informacyjne. Po zakończeniu wystąpień mogli również skorzystać z punktów konsultacyjnych, w których dostępni byli przedstawiciele m.in. policji, ZUS i Rzecznika Praw Pacjenta.
Jednym z tematów była ochrona praw pacjenta. O tym, na co zwracać uwagę podczas korzystania ze świadczeń zdrowotnych i jakie prawa przysługują pacjentom, mówiła Joanna Niewiadomska, przedstawicielka Rzecznika Praw Pacjenta. Program obejmuje bowiem nie tylko przeciwdziałanie oszustwom finansowym, ale również kwestie związane ze zdrowiem, bezpieczeństwem cyfrowym i ochroną praw konsumentów.
Program „Świadomy Senior – Bezpieczny Senior” ma być prowadzony również na poziomie powiatów i gmin. Szczecińskie spotkanie było jednym z kolejnych wydarzeń organizowanych w ramach ogólnopolskiej inicjatywy. Jej założeniem jest przede wszystkim przekazanie seniorom praktycznej wiedzy, która pozwoli wcześniej rozpoznać zagrożenie i nie dopuścić do przestępstwa.
(dg)
