Steruje całym naszym organizmem - od myślenia i emocji po ruch i odbieranie bodźców. Mózg, bo o nim mowa, ma dziś swoje święto - 18 marca obchodzimy Europejski Dzień Mózgu. To okazja do tego, żeby przypomnieć, jak o niego dbać. Na pewno posłużą mu odpowiednia dieta, regularna aktywność fizyczna oraz kontrola parametrów istotnych dla jego sprawności - takich jak poziom cukru, cholesterolu, hormonów tarczycy i ciśnienie tętnicze.
Kondycja mózgu zależy przede wszystkim od naszych codziennych nawyków: diety oraz aktywności - zarówno fizycznej, jak i umysłowej. Mózg nie lubi używek, wysokiego ciśnienia krwi oraz wysokiego poziomu cukru i cholesterolu. Służą mu m.in. płatki owsiane, ryby, rośliny strączkowe, orzechy, owoce jagodowe, chude mięso i gorzka czekolada. Dobrze dobrana dieta wpływa na poprawę koncentracji, zdolność zapamiętywania, a także chroni mózg przed przedwczesnym starzeniem się i demencją.
- Aby na co dzień wspierać układ nerwowy, należy stosować się do zaleceń specjalistów, którzy namawiają, by: ograniczyć użycie cukru i soli, unikać słonych przekąsek i żywności wysoko przetworzonej, jeść codziennie świeże warzywa i owoce, ograniczyć tłuste mięsa i tłusty nabiał, wybierać pełnoziarniste produkty zbożowe, spożywać oliwę z oliwek, orzechy i nasiona, zrezygnować z używek - wymienia Małgorzata Olszewska z Zachodniopomorskiego Oddziału NFZ i zachęca do zapoznania się z zaleceniami specjalistów na portalu Diety NFZ (https://diety.nfz.gov.pl/).
Ważny dla zdrowia mózgu jest sen, który przywraca układowi nerwowemu równowagę, wspiera pamięć, utrwala zdobyte informacje i ułatwia przyswajanie nowych. Kluczowy dla zdrowia mózgu jest także wysiłek fizyczny. Dzięki aktywności fizycznej i ćwiczeniom uwalniają się tzw. hormony szczęścia, czyli substancje chemiczne poprawiające nastrój, redukujące stres i wywołujące uczucie euforii. Nie muszą być to ciężkie ćwiczenia. Wystarczy regularny, codzienny ruch, np. spacer. Dzięki wysiłkowi poprawia się także krążenie krwi, co zaś sprzyja lepszej pamięci i koncentracji.
- Trening intelektualny przedłuża sprawność mózgu: zdolność koncentracji, zapamiętywania i logicznego myślenia. Ćwiczenia umysłu to np. nauka języków obcych, czytanie książek, rozwiązywanie krzyżówek, układanie puzzli, gry pamięciowe oraz rozwijanie zainteresowań - przytacza Małgorzata Olszewska.
Warto też profilaktycznie kontrolować parametry, istotne dla sprawności mózgu. A dla niego znaczenie ma np. poziom cukru, cholesterolu, hormony tarczycy i ciśnienie tętnicze.
- Badania te są dostępne w programie profilaktycznym Moje Zdrowie, adresowanym do osób, które ukończyły 20. rok życia - zwraca uwagę Małgorzata Olszewska. - W ramach tego programu, dla osób od 60. roku życia, wykonywany jest test w kierunku chorób otępiennych. To ważne, bowiem ryzyko demencji wzrasta z wiekiem. W 2025 r. na choroby otępienne różnego pochodzenia leczonych było w naszym województwie ponad 3300 osób. Według specjalistów zdrowa dieta, aktywność fizyczna, kontrola chorób sercowo-naczyniowych oraz trening umysłu mogą zmniejszyć ryzyko wystąpienia demencji nawet o 40-50 procent.
(sag)
