niedziela, 24 czerwca 2018.
Strona główna > Nauka > Nobel za molekularne maszyny

Nobel za molekularne maszyny

Nobel za molekularne maszyny
Data publikacji: 2016-10-05 19:52
Ostatnia aktualizacja: 2017-11-23 18:50
Wywietleń: 976 157957

Tegoroczną Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii otrzymali: Jean-Pierre Sauvage, J. Fraser Stoddart oraz Bernard L. Feringa za "zaprojektowanie i syntezę maszyn molekularnych", na przykład sztucznych mięśni czy miniaturowych silniczków, niezbędnych do rozwoju nanotechnologii.

Maszyny molekularne, nad którymi pracowali nobliści, "będą najprawdopodobniej wykorzystywane w rozwoju nowych materiałów, czujników i systemów przechowywania energii" - podkreśliła w uzasadnieniu Królewska Szwedzka Akademia Nauk. Sauvage, Stoddart i Feringa podzielą się po równo nagrodą w wysokości 8 mln koron szwedzkich (około 850 tysięcy euro).

Pierwszy krok na drodze ku molekularnym maszynom zrobił w roku 1983 Jean-Pierre Sauvage – dzięki wykorzystaniu jonu miedzi udało mu się połączyć dwie cząsteczki o kształcie pierścienia w łańcuch, zwany katenanem. Zwykłe cząsteczki połączone są mocnymi wiązaniami kowalencyjnymi, a w przypadku łańcucha połączenie jest bardziej swobodne. Aby maszyna mogła działać, jej części składowe muszą mieć możliwość poruszania się względem siebie – tak jak w przypadku ogniw łańcucha. Kolejny krok wykonał w 1991 roku Fraser Stoddart. Nasadził molekularny pierścień na cienką molekularną oś i zademonstrował, że może się on na tej osi obracać. Trzeci z noblistów Bernard L. Feringa jako pierwszy skonstruował w roku 1999 silnik molekularny - kręcący się stale w tym samym kierunku. W najnowszej wersji osiąga on 12 mln obrotów na sekundę. Używając molekularnych silników udało mu się obracać szklany cylinder o długości 28 mikrometrów - 10 000 razy większy od silnika. (pap)

 

Na zdjęciu: Jean-Pierre Sauvage, J. Fraser Stoddart i Bernard L. Feringa

Fot. EPA

Komentarze

Dodaj komentarz

Akceptuję regulamin. Link do regulaminu
Pogoda
15
na godz. 21:00
Zobacz prognozę na trzy dni

Przez granice

Dodatek specjalny do „Kuriera Szczecińskiego”
Przez granice
CZYTAJ WIĘCEJ

Über die Grenzen

Sonderbeilage der Zeitung „Kurier Szczeciński”
Uber die grenzen
LESEN SIE MEHR

Filmy

Strefa kibicowała naszym
Odsłonięcie pomnika Lecha Kaczyńskiego
Finalistki Gryfii na plenerze cz.2
Poprzedni Następny

Nekrologi

W Kurierze Szczecińskim
Kup najnowsze lub archiwalne wydanie Kuriera Szczecińskiego w wersji elektronicznej.
Przejdź do sklepu
Zamieść ogłoszenie w Kurierze Szczecińskim oraz w wersji elektronicznej.
Daj Ogłoszenie
Cyfrowy