We wtorek wieczorem (18 sierpnia) w Sali Senatu Politechniki Morskiej odbyła się uroczystość wręczenia Zachodniopomorskich Nobli. Nagroda jest przyznawana naukowcom za wybitne osiągnięcia w minionym roku - za wyniki badawcze, wynalazki, opatentowane i często zastosowane w praktyce albo gotowe do wdrożenia, poprzedzone publikacjami w liczących się światowych czasopismach naukowych. I za osiągnięcia artystyczne. To bardzo prestiżowa nagroda przyznawana dla najlepszych wśród najlepszych naszych naukowców.
Wybiera Kapituła Zachodniopomorskiego Klubu Liderów - prof. dr hab. inż. inż. Wojciech Kacalak, prof. dr hab. Jan Lubiński (pomysłodawca oraz inicjator konkursu), prof. dr hab. inż. Antoni Morawski, prof. dr hab. Waldemar Tarczyński - który pracuje pod kierownictwem światowej sławy astrofizyka prof. dr hab. Aleksandra Wolszczana. Profesor przyjechał do Szczecina z Paryża, gdzie uczestniczył w konferencji naukowej.
W tegorocznej 26. edycji tego wyjątkowego, podkreślić trzeba, konkursu w kraju, laureatami Zachodniopomorskich Nobli za rok 2025 zostali:
W dziedzinie nauk humanistycznych – prof. dr hab. Tomasz Sikorski z Instytutu Historycznego, Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Szczecińskiego za monografię „Eligiusz Niewiadomski. Piętno” wydaną przez Państwowy Instytut Wydawniczy w serii „Biografie sławnych ludzi”, w której opublikowane są prace najwybitniejszych historyków Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych.
W dziedzinie nauk podstawowych - dr hab. inż. Wojciech Sałabun, prof. ZUT z Katedry Sztucznej Inteligencji i Matematyki Stosowanej, Wydziału Informatyki Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie. Nagrodę przyznano za badania matematycznych podstaw tworzenia nowych algorytmów do rozwiązywania procesów decyzyjnych z udziałem sztucznej inteligencji.
W dziedzinie nauk technicznych - zespół kierowany przez - dr hab. inż. Błażeja Bałasza (prof. PK): dr inż. Dorota Laskowska, dr inż. Tomasz Szatkiewicz, dr inż. Łukasz Żurawski, mgr inż. Paweł Krupski, mgr inż. Wojciech Zawadka, mgr inż. Arkadiusz Żuber z Wydziału Inżynierii Mechanicznej i Energetyki Politechniki Koszalińskiej. Za przemysłowe wdrożenia technologii przyrostowych indukowane badaniami naukowymi. Najkrócej określając - osiągnięcia zespołu pozwalają na skrócenie wielu faz procesów przemysłowych i szybsze wdrażanie nowych produktów.
W dziedzinie nauk ekonomicznych nagrodę otrzymała dr hab. Katarzyna Szopik-Depczyńska (prof. US) z Katedry Zarządzania Przedsiębiorstwem, Instytutu Zarządzania, Wydziału Ekonomii, Finansów i Zarządzania, Uniwersytetu Szczecińskiego. Kapituła doceniła cykl wydanych w ub. roku publikacji poświęconych najważniejszym wyzwaniom współczesnego świata związanym z realizacją celów zrównoważonego rozwoju z wielu perspektyw - transformacji cyfrowej i przemysłowej, gospodarki cyrkularnej, innowacji finansowych, zarządzania środowiskowego, rozwoju organizacji sportowych oraz projektowania polityk publicznych wspierających rozwój społeczno-gospodarczy.
W dziedzinie nauk rolniczych nagrodę odebrała dr hab. inż. Magdalena Zdanowicz ( prof. ZUT) z Centrum Bioimmobilizacji i Innowacyjnych Materiałów Opakowaniowych, Wydziału Nauk o Żywności i Rybactwa, Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie - za badania biodegradowalnych materiałów stosowanych głównie do pakowania żywności.
W dziedzinie nauk medycznych uhonorowana została dr Sandra Pietrzak z Zakładu Genetyki i Patomorfologii, Wydziału Farmacji, Biotechnologii Medycznej i Medycyny Laboratoryjnej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Dr S. Pietrzak opracowała testy diagnostyczne prognozy przeżyć chorych z rakiem prostaty, oparte o ocenę stężeń selenu, cynku, miedzi i kobaltu.
Drugą nagrodę w dziedzinie nauk medycznych otrzymała prof. dr hab. Karolina Skonieczna-Żydecka z Zakładu Badań Biochemicznych Wydziału Nauk o Zdrowiu PUM w Szczecinie - za translacyjne wykorzystanie mikrobioty jelitowej w diagnostyce, monitorowaniu i wspomaganiu leczenia zaburzeń psychicznych
W dziedzinie nauk o morzu - statuetką Nobla uhonorowano dr Jakuba Śledziowskiego z Instytutu Nauk o Morzu i Środowisku, Wydziału Nauk Ścisłych i Przyrodniczych, Uniwersytetu Szczecińskiego - za zautomatyzowane metody dynamicznego monitoringu morfologii wybrzeży z wykorzystaniem zaawansowanych systemów pomiarowych.
W dziedzinie nauk artystycznych nagrodzono prof. dr hab. Sylwię Fabiańczyk-Makuch z Centrum Kultury Akademickiej Politechniki Morskiej w Szczecinie. Pani profesor zrealizowała 12. prestiżowych koncertów międzynarodowych, a chór pod jej kierownictwem zdobył wiele liczących się nagród.
Również w dziedzinie nauk artystycznych Kapituła doceniła dokonania dr hab. Joanny Tylkowskiej-Drożdż (prof. AS) z Zakładu Operetki i Musicalu, Wydziału Wokalno-Aktorskiego Akademii Sztuki w Szczecinie. Szczególnie - realizację warsztatów mistrzowskich śpiewu solowego w Chinach dla studentów i pedagogów tamtejszych uczelni muzycznych oraz koncertów w Concert Hall Conservatorium of Music w Yecheng. Również współautorstwo wysoko punktowanych publikacji naukowych.
Fundatorami i sponsorami tegorocznej edycji konkursu są: Wojewoda Zachodniopomorski, Prezydent Miasta Szczecin, Prezydent Miasta Koszalin, Kolegium Rektorów oraz Zachodniopomorski Klub Liderów Nauki, a partnerem - Urząd Miasta Szczecin.
Więcej w magazynowym wydaniu Kuriera.
E. Bruska
