Czwartek, 13 czerwca 2024 r. 
REKLAMA

Wielka Sobota prawosławnych i wiernych innych obrządków wschodnich

Data publikacji: 27 kwietnia 2019 r. 11:48
Ostatnia aktualizacja: 27 kwietnia 2019 r. 16:47
Wielka Sobota prawosławnych i wiernych innych obrządków wschodnich
 

Prawosławni i wierni innych obrządków wschodnich obchodzą 27 kwietnia uroczystość Wielkiej Soboty. Rano odprawiane były liturgie. Przez cały dzień wierni odwiedzają symboliczne Groby Pańskie. W cerkwiach i poza nimi święcone są pokarmy na wielkanocne śniadania.

W tym roku Kościoły wschodnie obchodzą Wielkanoc tydzień po katolikach. Podobnie było też przed rokiem. Dwa lata temu termin był wspólny, ale np. w 2016 roku Kościoły wschodnie świętowały Wielkanoc aż pięć tygodni po katolickiej. Różnica w dacie Świąt Wielkanocnych w obrządku zachodnim i wschodnim wynika z nieco innego sposobu jej wyliczania.

W Wielką Sobotę święcone są pokarmy. W województwie podlaskim, gdzie są największe w kraju skupiska wiernych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, pokarmy święcone są w cerkwiach przez cały dzień, po porannych liturgiach. W Białymstoku takiej liturgii św. Bazylego Wielkiego, z poświęceniem chleba i wina, przewodniczył rano w katedrze św. Mikołaja abp Jakub, ordynariusz prawosławnej diecezji białostocko-gdańskiej.

Pokarmy święcone są nie tylko w cerkwiach. W parafiach poza dużymi miastami duchowni starają się dojechać do wiernych. Wtedy święcą pokarmy np. przy przydrożnych krzyżach. W niektórych parafiach na Białostocczyźnie zachował się zwyczaj święcenia wtedy w dużych koszach wszystkich potraw przygotowanych na wielkanocne śniadanie.

Pokarmy na wielkanocny stół święcone są w sobotę również np. w prawosławnej parafii w Brukseli - pierwszej takiej parafii polskich prawosławnych emigrantów. Decyzją wiernych, korzysta ona w roku liturgicznym z tzw. kalendarza neojuliańskiego, w którym Wielkanoc wypada tak, jak w Kościołach wschodnich.

Przez całą Wielką Sobotę wierni odwiedzają Groby Pańskie. We wschodniej tradycji Grób Pański symbolizuje płaszczanica (lub w innej pisowni: płaszczenica), czyli wynoszony w Wielki Piątek na środek świątyni całun z ikoną Chrystusa w grobie. Prawosławną tradycją Wielkiej Soboty jest również odwiedzanie cmentarzy.

Święcenie pokarmów i odwiedzanie Grobu Pańskiego to także główne wydarzenia Wielkiej Soboty w greckokatolickich parafiach na Podkarpaciu, m.in. w Bieszczadach i Beskidzie Niskim. Zgodnie z tradycją, podobnie jak w Kościele zachodnim, wierni przynoszą do święcenia m.in. jajka, sól, wędliny i chrzan.Niektórzy duchowni odwiedzają tego dnia wiele miejscowości, by poświęcić tam pokarmy. 

- Mam do pokonania samochodem prawie 200 kilometrów, aby poświęcić pokarmy wiernych m.in. w Smolniku, Radoszycach, Rzepedzi, Kulasznem, Komańczy, Zyndranowej, Olchowcu, Polanach i Grabiu. Do niektórych miejscowości dotrę już późnym popołudniem - powiedział dziekan sanocki i proboszcz parafii greckokatolickiej w Komańczy w Bieszczadach ks. Andrzej Żuraw.

W Wielką Sobotę wiernych wciąż obowiązuje ścisły post. Pierwszym posiłkiem bez postu będzie wielkanocne śniadanie. W niektórych rodzinach spożywane bywa wcześnie rano, po powrocie z nocnych uroczystości paschalnych.

* * *

Nie ma dokładnych danych o liczbie prawosławnych w naszym kraju. Przedstawiciele polskiej Cerkwi szacują, że wiernych jest ok. 450-500 tys. Przyjmuje się, że połowa z nich mieszka w północno-wschodniej Polsce. Według danych GUS, w ostatnim spisie powszechnym przynależność do Kościoła prawosławnego w Polsce zadeklarowało 156 tys. osób. Hierarchowie uznają te dane jednak za niemiarodajne.

Liczba grekokatolików w Polsce szacowana jest na ok. 50 tys. Mieszkają oni m.in. w województwach: podkarpackim, małopolskim, warmińsko-mazurskim, zachodniopomorskim, lubuskim i dolnośląskim.

(pap)

Fot. PAP/Darek Delmanowicz

REKLAMA
REKLAMA

Dodaj komentarz

HEJT STOP
0 / 500


REKLAMA
REKLAMA
REKLAMA