Grupa PGE zamówiła w środę u konsorcjum Polimex Mostostal i Siemens Energy budowę szczytowych bloków w Rybniku i Gryfinie (Dolna Odra) o mocy ok. 600 MW każdy, w technologii turbin gazowych. Łączna wartość obu kontraktów, razem z serwisem, to ok. 6 mld zł.
Uczestniczący w uroczystości w Rybniku minister energii Miłosz Motyka ocenił, że środowa umowa ma wpływ na bezpieczeństwo energetyczne państwa; ma wpływ na to, jak będzie odporny i elastyczny polski system energetyczny. Stwierdził, że w tym zakresie realizowana jest strategia wieloletnia, zmierzająca do coraz większej elastyczności i dywersyfikacji systemu.
- Realizując transformację energetyczną od węgla do atomu i odnawialnych źródeł energii, co będzie nam gwarantowało stabilne dostawy energii, niskoemisyjne źródła, które będą przede wszystkim niezależne, poprzez paliwo przejściowe, jakim - to musi paść na Śląsku - będzie węgiel oraz gaz, jest ten portfel w pełni zdywersyfikowany, jeżeli chodzi o dostawy, źródła wytwórcze - wskazał.
Jego zdaniem dzisiaj Polska może być wzorem w zakresie przeprowadzania transformacji energetycznej. Wymieniając szereg inicjatyw dotyczących sektora Motyka zwrócił uwagę, że budowa miksu energetycznego opartego o dyspozycyjne moce konwencjonalne i odnawialne źródła energii jest gwarancją niezależności.
Dodał, że Polska zbudowała energetykę silną i odporną na geopolityczne wstrząsy. - Możemy powiedzieć, że Polska jest bezpieczna energetycznie dzięki temu, że potrafiliśmy współpracować ponad politycznymi podziałami i potrafiliśmy realizować strategię przyjętą na lata, nie wywracając jej do góry nogami po zmianie rządu. To odpowiedzialne decyzje, których może czasami nie doceniamy każdego dnia, ale doceniamy wtedy, gdy nadejdzie kryzys - podkreślił minister energii.
Prezes PGE Dariusz Lubera zaakcentował, że energetyka jest fundamentem polskiej gospodarki, który wymaga strategicznego, długofalowego działania i odważnych decyzji.
- Źródła wytwórcze, magazyny energii, sieci dystrybucyjne, sieci przesyłowe, każdy z tych elementów warunkuje pozostałe. Wiemy, że OZE to przyszłość, wiemy, że atom to przyszłość, ale gaz to most, którym musimy przejść między węglem, a energetyką zeroemisyjną. Ten most budujemy dzisiaj w Rybniku, w Gryfinie - wskazał Lubera.
Zwrócił uwagę na kluczowy komponent krajowy inwestycji. Przypomniał, że do 2035 r. - zgodnie ze strategią PGE - z budżetu inwestycyjnego koncernu do polskich wykonawców trafi 150 mld zł. Podkreślił, że wybór polskiego dostawcy to bezpieczeństwo w polskich domach, krótszy i bezpieczniejszy łańcuch dostaw, pracownicy zatrudnieni w Polsce oraz podatki, które tu będą płacone, ale przede wszystkim know-how, które zostanie na wiele lat.
Zamówione w środę bloki gazowe są kolejnymi wielkoskalowymi projektami opartymi o to paliwo w PGE. Powstaną w sąsiedztwie istniejącej elektrowni gazowo-parowej PGE Gryfino Dolna Odra w Nowym Czarnowie oraz budowanej elektrowni gazowo-parowej PGE Nowy Rybnik w Rybniku.
W grudniu 2025 r. oba zamawiane bloki uzyskały 15-letnie kontrakty w aukcji rynku mocy, kontraktując moc 1097,718 MW na 15 lat, na lata 2030-44.
Przetargi na realizację obu inwestycji ogłoszono w sierpniu 2025 r. W obu w grudniu 2025 r. wpłynęła jedna oferta. Zaoferowane i zaakceptowane następnie ceny brutto wynoszą dla Rybnika 1,46 mld zł i 480,7 mln euro, a dla Gryfina 1,48 mld zł oraz 469,1 mln euro. Łączna wartość umów - jak zaznaczył w środę Lubera - to ok. 6 mld zł.
Oba bloki szczytowe, określane potocznie jako peakery, powstaną w technologii otwartego cyklu spalania (OCGT). Zapewnia ona stosunkowo niskie nakłady inwestycyjne, krótki czas budowy i prostszą architekturę techniczną niż bardziej złożone rozwiązania. Przekłada się to na ograniczenie kosztów wejścia i redukcję kosztów utrzymania.
Technologię OCGT przy budowie peakerów uzasadnia jej elastyczność, przy rosnącym udziale w miksie niesterowalnych odnawialnych źródeł energii. Wyższe jednostkowe koszty generacji niż w bardziej zaawansowanych rozwiązaniach kompensują bowiem szybki rozruch, wysoka dyspozycyjność i zdolność do pracy interwencyjnej w okresach niskiej generacji z OZE lub nagłych zmian zapotrzebowania. OCGT to stosunkowo prosty układ otwarty turbiny gazowej, zapewniający niższe koszty w wykorzystaniu szczytowym (przy niskiej liczbie godzin pracy w ciągu roku). Bardziej złożona, a przez to droższa technologia CCGT łączy działanie turbiny gazowej i parowej, zapewniając wyższą efektywność energetyczną i redukcję emisji zanieczyszczeń, co przekłada się na niższe koszty przy pracy w podstawie.
W Nowym Czarnowie pod Gryfinem działa największa elektrownia systemowa w północno-zachodniej Polsce, pod nazwą Dolna Odra. Poszczególne jej bloki węglowe klasy 200 MW były uruchamiane w latach 1974-77. Dwa z nich zostały wygaszone z końcem 2025 r.; dwa kolejne mają zakończyć pracę z końcem sierpnia br.
Od października 2024 r. w Dolnej Odrze działają dwa bloki gazowo-parowe o łącznej mocy 1366 MW, przez co dotąd jest to największa elektrownia gazowa w kraju. Oprócz bloku szczytowego OCGT PGE planuje zbudować tam bateryjny magazyn energii o mocy do 400 MW i pojemności 800 MWh.
W związku z wygaszeniem bloków węglowych w Dolnej Odrze PGE w październiku ub. roku podała, że do tamtejszych pracowników trafi pakiet osłonowy o szacowanej wartości ok. 250 mln zł. Pracownicy mają otrzymywać odprawy sięgające do 30-krotności średniego miesięcznego wynagrodzenia, czyli do 400 tys. zł brutto na osobę.
W Elektrowni Rybnik nadal pracują bloki węglowe nr 5-8, oddane do użytku w 1978 r., o łącznej mocy ok. 900 MW. W grudniu 2024 r. PGE i Polskie Sieci Elektroenergetyczne uzgodniły, że dwa z tych bloków będą pracowały do połowy 2026 r., a kolejne dwa - do 2027 r.
W 2023 r. PGE zamówiła budowę w Rybniku nowego bloku gazowo-parowego o mocy 882 MW za ok. 4 mld zł netto. Blok ten, który ma być gotowy w końcu 2026 r., zastąpi bloki węglowe nr 1-4, oddane do użytku w latach 1973-1974 i wyłączone w latach 2021 i 2024.
W grudniu 2022 r. powstający blok gazowo-parowy w Rybniku uzyskał 17-letni kontrakt w aukcji głównej rynku mocy, który zacznie obowiązywać od 2027 r.
Pierwotnie termin wyłączenia węglowych bloków Elektrowni Rybnik wyznaczono na koniec 2023 r., o czym zdecydował poprzedni zarząd spółki PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna pod koniec 2020 r. Potem ten termin przedłużono do końca 2025 r. Obecna perspektywa to 2027 r.
PGE Polska Grupa Energetyczna jest spółką akcyjną notowaną na GPW, największym przedsiębiorstwem elektroenergetycznym i dostawcą energii elektrycznej oraz ciepła w Polsce. Skarb Państwa ma w PGE niecałe 61 proc. akcji. Około godz. 14.40 kurs akcji PGE na warszawskiej giełdzie rósł o ok. 2,1 proc. i wynosił 10,70 zł, a Polimexu o 4,6 proc. do 8,70 zł.
Jak informuje na swojej stronie Polimex Mostostal, spółka jest jedną z największych polskich firm inżynieryjno-budowlanych, generalnym wykonawcą w zakresie budownictwa przemysłowego. Przedsiębiorstwo realizuje specjalistyczne inwestycje w Polsce i za granicą dla branży energetycznej, petrochemicznej, gazowej oraz ochrony środowiska. Jest producentem i eksporterem konstrukcji stalowych, krat pomostowych oraz zajmuje się cynkowaniem i malowaniem konstrukcji stalowych. Działa na rynku od 1945 r., a od 1997 r. jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. 64,09 proc. akcji spółki należy do działających łącznie i w porozumieniu Enei, PGE, Orlenu Technologii i Energi.
