poniedziałek, 25 stycznia 2021r.
  • Państwa-miasta

    Napisała do mnie pani Magda, redagująca książki dla dzieci: „Mam pytanie dotyczące zapisu nazwy popularnej gry dla dzieci: państwa miasta. Jak ją zapisywać w zdaniu: Dzieci grają w państwa miasta? Dzieci grają w państwa-miasta? Dzieci grają w „Państwa-miasta”...
  • Kłopotów bez liku!

    Niedawno w radiu usłyszałam taki oto słowny żart: „Kłopotów mamy bez liku, aż strach pomyśleć, ile mielibyśmy ich z likiem”. Od razu odpowiem: z likiem mielibyśmy ich tyle samo. Lik to słowo, które współcześnie pojawia się jedynie w wyrażeniu...
  • Słowotwórcze niuanse

    Szybko zmieniająca się rzeczywistość uaktywnia słowa rzadko używane, czasem nawet nienotowane w słownikach. Udowodnił to plebiscyt „Słowo roku”, w którym zwycięzcą został koronawirus, rok temu zupełnie nieobecny w polszczyźnie ogólnej. Trzecie miejsce...
  • Słowo na koniec roku

    Z końcem każdego roku Uniwersytet Warszawski ogłasza plebiscyt na Słowo Roku. Uczestnicy wybierają słowo, które według nich wiąże się z wydarzeniami ostatnich dwunastu miesięcy. Kandydata można zgłaszać samodzielnie, można też wybrać jedną z propozycji...
  • Narodowy czy społeczny?

    -  Wszystko jest teraz narodowe, wartość tego słowa spada – stwierdził ostatnio mój znajomy. I miał rację! Jeśli zbyt często używa się jakiegoś słowa, to traci ono na wartości, jego moc słabnie, sens się rozmywa, a jeśli pojawia się w zbyt wielu kontekstach...
  • Słonina, ptaszyna, doktorzyna

    Dociekliwy student zadał mi pytanie, czy można mięso słonia nazwać słoniną, tak jak mięso wieprza nazywamy wieprzowiną, a mięso wołu – wołowiną. Wszak słonina – dowodził – to ‘tłuszcz pod skórą świń używany jako produkt spożywczy’. To, że jakaś forma...
  • Posiadać

    Ze skruchą przyznaję, że nie lubię tytułowego czasownika posiadać i gdzie tylko mogę, to zamieniam go na neutralne słowo mieć. Bo mieć jest stosowne we wszystkich kontekstach, a posiadać tylko w niektórych. Mieć w swoim podstawowym znaczeniu...
  • Parcie, śpiewanie, nucenie

    „Mam problem z czasownikiem zasiąść – pisze korespondentka uniwersyteckiej poradni językowej. – Jaką formę przyjmie w zdaniu: Królowa od chwili zasiądnięcia? zasiąścia? na tronie miała wiele zadań. Czy w ogóle istnieje taka forma tego czasownika? Może...
  • „A” czy „ale”?

    Czytelnik moich felietonów, pan Wojciech, zwrócił uwagę na problem składniowy, o którym i ja od pewnego czasu myślę: „Czy zauważyła Pani, że już dawno temu rozpanoszył się spójnik „a”, występujący tam, gdzie powinno być ale, lecz, tylko? Bez przerwy napotykam...
  • Dodatkowo, tym bardziej, co więcej

    Choć świat wokół nas wrze, to przecinki w każdym zdaniu muszą stać we właściwym miejscu. Upomina się o nie mój dawny student, teraz prawnik. W komentarzu pod kurierowym felietonem pisze tak: „Do puryzmu językowego bardzo mi daleko, ale czy mogłaby Pani...
Tylko teraz -50% na prenumertę eKuriera. KUP TERAZ