wtorek, 17 października 2017.
Strona główna > Blogi > Ewa Kołodziejek > Kłopoty z PGNiG

Kłopoty z PGNiG

Wywietleń: 2066

Rzecz jasna, chodzi o kłopoty z wymową skrótowca PGNiG, utworzonego od nazwy Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo. W języku mówionym można usłyszeć różne warianty: pe-gie-ni-gie, pe-gie-ni-ge, pe-ge-ni-ge, pe-ge-nig, pe-gie-nig, pe-gie-en-i-gie. Która z nich jest poprawna?

Zanim wybierzemy właściwą, przypomnijmy istotę skrótowców. Otóż są to rzeczowniki powstałe od kilkuwyrazowych nazw różnych instytucji przez połączenie pierwszych liter, głosek lub sylab poszczególnych elementów, np. MEN – Ministerstwo Edukacji Narodowej, POLFA – Polska Farmacja, CEPELiA – Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego. Różnice w budowie skrótowców mają wpływ na ich wymowę. Jeśli skrótowiec zaczyna się od samogłoski, kończy się na samogłoskę bądź składa się z samych spółgłosek, każdą z nich wymawiamy tak jak litery w alfabecie: PKS [pe-ka-es], PKO [pe-ka-o], ONZ [o-en-zet]. Taki typ skrótowca to literowiec. Skrótowce głoskowe wymawiane są jako zespoły głosek, gdy jeden z elementów nazwy zaczyna się od samogłoski: NIK – Najwyższa Izba Kontroli, PESEL – Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności. Są też sylabowce (grupowce) zawierające pierwsze sylaby bądź grupy głosek wyrazów składowych: Pafawag – Państwowa Fabryka Wagonów, Zamech – Zakłady Mechaniczne.

Najbardziej skomplikowane są skrótowce mieszane, reprezentujące różne typy: CEPELiA [ce-pe-lia], w której wymawiamy i litery, i głoski, PZKol [pe-zet-kol] - Polski Związek Kolarski (wymawiamy i litery, i sylabę), POLMOS [pol-mos] – Polski Monopol Spirytusowy (głoski i sylaba). W skrótowcu ARGED [arged] – Artykuły Gospodarstwa Domowego każdy element wymawiamy inaczej: [ar] – grupa głosek, [ge] - litera, [d] – głoska.

Jak widać, nie ma jednej reguły odczytywania skrótowca. Może więc wszystkie przytoczone na wstępie sposoby wymowy nazwy PGNiG są poprawne? Raczej nie, gdyż w trzech wariantach: pe-gie-ni-ge, pe-ge-ni-ge, pe-ge-nig niewłaściwie wymawiana jest litera [g], która alfabecie ma postać [gie], a nie [ge]. Tak też jest wymawiana w innych skrótowcach: EWG [e-wu-gie], PGR [pe-gie-er], GS [gie-es] czy EKG [e-ka-gie]. Co prawda bywają skrótowce, w których wymawiamy ją jak [ge], np. wspomniany wyżej ARGED, są to jednak sytuacje wyjątkowe.

W moim odczuciu najbardziej naturalną wymową nazwy PGNiG jest [pe-gie-nig], choć nie wszyscy językoznawcy podzielają tę opinię. Niektóre poradnie językowe zalecają odczytywanie literowe: [pe-gie-en-i-gie]. Nie podają jednak przekonujących argumentów, więc nie wiem, dlaczego mielibyśmy wymawiać połączenie NiG jako [en-i-gie], skoro układa się ono w sylabę? Podobnie przecież odczytujemy takie nazwy, jak SGPiS [es-gie-pis] czy UOKiK [u-o-kik]. Wymowę [pe-gie-nig] potwierdza „Wielki słownik ortograficzny” PWN, który notuje formy dopełniacza PGNiG-u [pe-gie-nig-u] i narzędnika PGNiG-iem [pe-gie-nig-iem].

Ewa Kołodziejek

Komentarze

Honorat
Na palcach jednej ręki można by policzyć osoby w tej części Polski, które mówią: pegieer, giees, giekaes. Jeżeli już, to są osoby bardzo starszego pokolenia lub pochodzące ze wschodnich części Polski.
2016-01-15 21:45:21

Dodaj komentarz

Akceptuję regulamin. Link do regulaminu