sobota, 21 października 2017.
Strona główna > Blogi > Ewa Kołodziejek > Dołuje

Dołuje

Wywietleń: 299

Do poradni językowej przyszedł e-mail o takiej treści: „Niedługo zostanę mieszkańcem miejscowości Dołuje, położonej w gminie Dobra. Od dłuższego czasu nie daje mi spokoju kwestia poprawnej odmiany tej nazwy, a dokładniej forma dopełniacza. Odrzuciłem jako niepoprawną wersję Dołuji i pozostały mi trzy możliwości: Dołuj – najpopularniejsza w Internecie, w prasie, biurach nieruchomości, na portalu Wikipedia, Dołujów – używana znacznie rzadziej i Dołuja – najrzadsza, jednak wskazana (błędnie?) jako poprawna w „Wykazie urzędowych nazw miejscowości i ich części”, opublikowanym w Dzienniku Ustaw 4 sierpnia 2015 r. Bardzo proszę o pomoc i wskazanie, dokąd właściwie będę się przeprowadzał” – prosi pan Łukasz

O nazwach miejscowych mających formę liczby mnogiej pisałam wielokrotnie, lecz wciąż nachodzą nas – tak jak naszego korespondenta – różne wątpliwości. Kłopot sprawiają nam szczególne formy gramatyczne tych nazw, których nie umieszczono w słownikach. A jeśli nawet w którymś słowniku podano odmianę „naszej” nazwy, to nie zawsze się na nią zgadzamy, tak jak Łukasz, który pisze: „Dopełniacz Dołuja wydaje się nie mieć żadnego sensownego uzasadnienia. Miałby sens chyba tylko wtedy, gdyby w mianowniku nazwa brzmiała Dołuj”. 

Otóż nie zawsze porównywanie zasad odmiany nazw miejscowych z zasadami gramatyki wyrazów pospolitych przynosi zadowalające skutki. Tatry i Sudety – choć identycznie zbudowane – przybierają różne formy dopełniacza: Tatr i Sudetów. Takie nazwy jak Dołuje, Kije, Międzyzdroje, Osie, Banie, Rataje, Trawniki, Laski i inne mogą mieć różną odmianę, a w związku z tym różne formy dopełniacza. W jednych będzie się kończył na –ów: Kijów, Międzyzdrojów, w innych będzie zakończony bezkońcówkowo: Bań, Rataj, Trawnik, Lasek. Jedne będą się odmieniały jak rzeczowniki nijakie, np. (to) Osie, (tego) Osia, a jeszcze inne można odmieniać – jak mawia profesor Miodek – i tak, i tak, na przykład Tychy: Tych i Tychów. Nasze Banie też mają (a może Banie ma?) chwiejną odmianę, bo choć większość mówi: jadę do Bań, mieszkam w Baniach, to są tacy, co mieszkają w Bani, a niektóre słowniki przypisują tej nazwie rodzaj nijaki: (to) Banie, (tego) Bania.  

Z podanych różnych możliwości odmiany nazw miejscowych zakończonych na –e wynika, że znaleziona przez pana Łukasza w dzienniku urzędowym forma dopełniacza: Dołuja nie jest ani niepoprawna, ani niemożliwa, choć prawdopodobnie nie jest używana. Na szczęście hasło Dołuje znalazło się w PWN-owskim „Słowniku nazw miejscowości i mieszkańców” z dopełniaczem Dołuj, czyli w formie najpopularniejszej i chyba zgodnej z oczekiwaniami pana Łukasza.

Ewa Kołodziejek 

Komentarze

Przecinek
Podobne problemy są z miejscowością Kikorze. Zgodnie ze zwyczajem mówi się, że jedzie się do Kikorzy, że było się w Kikorzach, chociaż zdarzają się osoby, które jadą do Kikorza lub były w Kikorzu. Powszechnie mówi się o miejscowości Kliniska w liczbie mnogiej, ale spotkałem osoby twierdzące, że były w Klinisce, przejeżdżały przez Kliniskę. Niektórzy wybierają się do Płotów, inni do Płot. Jedni jadą do Kołobrzegu, inni do Tarnobrzega. Mieszkaniec wschodniej Wielkopolski nie pojedzie do Turka, tylko do Turku.
2017-06-05 00:17:14
majig
Niektórzy nadal są w kropce, bo nie wiedzą czy jadą do Chociwela, czy do Chociwla, do Łobeza, czy do Łobza?
2017-06-02 16:19:50

Dodaj komentarz

Akceptuję regulamin. Link do regulaminu