piątek, 20 października 2017.
Strona główna > Blogi > Ewa Kołodziejek > Dedykowany… papier toaletowy

Dedykowany… papier toaletowy

Wywietleń: 376

O nowym znaczeniu słowa dedykowany wypowiadało się krytycznie wielu językoznawców. Ja także poświęciłam felieton kuriozalnej „kostce brukowej dedykowanej do (czegoś tam)”. Wszystko na próżno! Uwielbienie dla „dedykowania” jest coraz większe, a wielbiącym nie przeszkadza nonsensowność tworzonych przez nich tekstów.

Nie chodzi mi, rzecz jasna, o dedykowanie książki rodzicom czy dedykowanie piosenki państwu młodym. Chodzi o stosowanie słowa dedykowany w miejscach, w których trafniejsze są inne wyrazy. Gdybym jednak miała powiedzieć, o jakie wyrazy chodzi, to miałabym pewien kłopot. Bo choć zwykle radzi się zastąpić przymiotnik dedykowany słowem przeznaczony, to nie zawsze sytuacja jest tak prosta. Czasem lepiej pominąć językowego natręta, choćby w takim zdaniu: „Z punktu widzenia bezpieczeństwa lepiej, aby wygasił papierosa w dedykowanej popielniczce niż wrzucił niedopałek wprost do kosza”. A zdanie „Uniwersalna popielniczka samochodowa dedykowana w miejsce kubka”, sensowniej brzmiałoby, gdyby napisać: wbudowana, wmontowana, umieszczona  w miejscu kubka.

Słowo dedykować, czyli ‘ofiarować, ofiarowywać, poświęcić, poświęcać komuś coś’ zawiera w sobie element emocji, uczucia skierowanego do odbiorcy dedykacji. Z tego powodu każdy, kto ma w głowie to tradycyjne znaczenie, przeżyje wstrząs, gdy ujrzy opis produktu raczej przyziemnego: „Wysokowydajny papier toaletowymultiROLLdedykowany do podajników Xibu Touch”, „Papier toaletowy dedykowany do intensywnie używanych toalet”. Trudno sobie wyobrazić, by papier toaletowy był komuś ofiarowywany bądź poświęcany, a jeszcze trudniej, by był poświęcany podajnikowi! Odbiorcą dedykacji może być tylko osoba, a nie przedmiot.

Całe zamieszanie wynika z uległości wobec angielskiego dedicated ‘specjalnego użytku, specjalnego przeznaczenia’. Terminy informatyczne: dedicated computer, dedicated server przetłumaczono na język polski jako dedykowany komputer, dedykowany serwer, a specjaliści od języka informatycznego nie uznają tego za błąd. „Jeśli dedicated jest użyte przymiotnikowo (dedicated computer), to nie znam lepszego odpowiednika polskiego” – pisze w poradni językowej PWN prof. Janusz Bień. „Jeśli natomiast – pisze dalej - jest to niewątpliwy imiesłów (computer dedicated to audio recording), to przynajmniej w niektórych kontekstach zręczniejsze i bardziej precyzyjne może być tłumaczenie przez przeznaczony, zarezerwowany itp.”. Takie wyjaśnienie zakłada, że wszyscy doskonale radzą sobie z odróżnianiem przymiotników od imiesłowów przymiotnikowych, co nie jest prawdą. Świadczą o tym chociażby cytowane powyżej teksty reklamowe, w których bez większego wahania wymienia się „nudne” słowo przeznaczony na atrakcyjne – dedykowany, słusznie zakładając, że odbiorca woli, gdy mu się coś dedykuje niż przeznacza

I tak się właśnie upowszechnia kolejny słownikowy błąd, choć w polszczyźnie mamy wiele możliwości, by zgrabnie, poprawnie i pięknie wyrazić każdą treść.

Ewa Kołodziejek

Komentarze

Jarun
Oglądałem TV i komentator powiedział cyt: "zaparkował w wolnej przestrzeni postojowej" - tak głupek nazwał parking. Naprawdę ! Ręce opadają (na kolana) jak słyszę tych nowomodnych cymbałów.
2017-03-28 10:26:30
Jarun
Ubóstwo językowe wynika z lenistwa myślowego i nieuctwa (nieoczytania). Przychodzi moda na pewne wyrazy czy zwroty i kawiarniana inteligencja będzie szpanować. Można użyć zamiast dedykować: ofiarować, obdarzyć, przeznaczyć dać, podarować, wręczyć itp. Proszę też zauważyć, że prawie każdy nieuk używa zwrotu: "mam wiedzę" np. mam wiedzę gdzie jest wychodek. I drugi zwrot popularny zwłaszcza wśród ćwierćinteligentów to: "w przestrzeni" w wszystko u nich jest w przestrzeni: publicznej, medialnej, sportowej...itd. Nie znają pojęcia sfery, dziedziny, środowiska. Trzeba "przeżyć" to matołectwo i tyle.
2017-03-27 20:32:46
Przecinek
Wszystkim tym nieporadnym językowo należy dedykować słownik poprawnej polszczyzny.
2017-03-25 21:36:16

Dodaj komentarz

Akceptuję regulamin. Link do regulaminu