czwartek, 18 stycznia 2018.
Strona główna > Świat > Poprzemysłowe dziedzictwo

Poprzemysłowe dziedzictwo

Poprzemysłowe dziedzictwo
Data publikacji: 2015-09-27 10:38
Ostatnia aktualizacja: 2017-05-24 08:36
Wywietleń: 925 23425

Norweski region Telemark ma powody do dumy. Na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO trafiły dwie miejscowości – Rjukan i Notodden, których historia ściśle wiąże się z przemysłem, a zwłaszcza ze znaną firmą Norsk Hydro.

Rjukan to dziś niewielkie miasto na zachód od Oslo. Ponad sto lat temu w otoczonej licznymi wodospadami dolinie Vestfjord - uważanej za najbardziej mroczną na świecie - człowiek o ogromnej pasji i wizji, Sam Eyde, zbudował m.in. elektrownię wodną.

Wciśnięte między dwa strome zbocza gór w okresie jesienno-zimowym Rjukan cierpiało na całkowity brak słońca. Powodowało to choroby i konflikty społeczne. Materialny i społeczny status mieszkańców odzwierciedlało położenie ich domów. Dyrektorzy i inżynierowie mieszkali najwyżej, pracownicy biurowi - niżej, a na samym dnie doliny robotnicy.

Pierwszy pomysł oświetlenia miasta umieszczonymi na górze Gaustatoppen luster został opisany w lokalnej prasie 31 października 1913 roku. Jego autorem był Sam Eyde. Przedsiębiorca zdając sobie jednak sprawę z tego, że technologia z początku XX w. nie pozwala na realizację takiego przedsięwzięcia, ostatecznie ufundował pierwszą w tej części Europy kolejkę linową - Krossobanen. Miała umożliwiać mieszkańcom podróż z doliny na wysokość 886 m, by mogli tam zażywać promieni słonecznych chociaż przez kilka godzin w weekendy. Otwarto ją w 1928 r. Sam Eyde, który w 1917 r. zrezygnował z kierowania Norsk Hydro, był wtedy ambasadorem Norwegii w Polsce i ponoć się przyjaźnił z marszałkiem Józefem Piłsudskim.

Futurystyczna idea nie została jednak zarzucona. Po stu latach stała się rzeczywistością. Dzięki przedsięwzięciu „Lustro słoneczne w Rjukan” na zboczu nad miastem zamontowano system heliostatów (ruchomych luster), które odbiją i kierują promienie wprost na główny jego plac. Został on włączony po raz pierwszy 31 października 2013 r.

Zdaniem UNESCO, zespół Rjukan-Notodden odzwierciedla charakter przemysłu z początku XX w. – przetrwało tu wiele obiektów, typowych dla ówczesnego okresu industrializacji. To także unikatowy przykład wkomponowania infrastruktury przemysłowej w krajobraz. Warto dodać, że przy jednej z elektrowni – Vemork – przed II wojną światową zbudowano zakład produkujący tzw. ciężką wodę, którą Niemcy, po zajęciu Norwegii, zamierzali zastosować do budowy bomby atomowej. (mag)

 

Na zdjęciu: Pomnik - Sam Eyde, człowiek o ogromnej pasji i wizji 

Komentarze

Dodaj komentarz

Akceptuję regulamin. Link do regulaminu
Pogoda
0
na godz. 09:00
Zobacz prognozę na trzy dni

Przez granice

Dodatek specjalny do „Kuriera Szczecińskiego”
Przez granice
CZYTAJ WIĘCEJ

Über die Grenzen

Sonderbeilage der Zeitung „Kurier Szczeciński”
Uber die grenzen
LESEN SIE MEHR

Filmy

Bicie rekordu w spinningu rowerowym
Światełko do nieba 2018
Wielkie granie na Łasztowni
Poprzedni Następny
W Kurierze Szczecińskim
Kup najnowsze lub archiwalne wydanie Kuriera Szczecińskiego w wersji elektronicznej.
Przejdź do sklepu
Zamieść ogłoszenie w Kurierze Szczecińskim oraz w wersji elektronicznej.
Daj Ogłoszenie
Cyfrowy