niedziela, 18 lutego 2018.
Strona główna > Kraj > „Zo” - jedyna kobieta wśród Cichociemnych

„Zo” - jedyna kobieta wśród Cichociemnych [FILM]

„Zo” - jedyna kobieta wśród Cichociemnych
Data publikacji: 2016-10-19 08:13
Ostatnia aktualizacja: 2016-10-20 19:54
Wywietleń: 1764 162507

Gen. Elżbieta Zawacka "Zo", jedyna kobieta wśród Cichociemnych, równie zaciekle, co o niepodległość, walczyła o prawa żołnierek, a w czasach PRL-u o pamięć o żołnierzach AK. "Robiła to wtedy, gdy nikt jeszcze o tym nie myślał" – mówi Dorota Zawacka-Wakarecy, prezes Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej.

– Patriotyzm wyniosła z domu, ze szkoły i z organizacji przysposobienia obronnego kobiet, bo to była organizacja, do której przystąpiła jeszcze w czasie swoich studiów w Poznaniu. Była nią zafascynowana, doszła do stopnia instruktora, pełniła ważne funkcje i szkoliła inne młode dziewczyny, przygotowując je do wojny – mówi Zawacka-Wakarecy.

Do stolicy Wielkiej Brytanii trafiła jako emisariusz. "Zo" miała dwie rzeczy do załatwienia: usprawnienie komunikacji pomiędzy Warszawą a Londynem i upomnienie się o prawa wojskowe dla kobiet.

– To było bardzo ważne, kobiety walczyły o niepodległość w czasie II wojny światowej dokładnie tak samo jak mężczyźni, a nie miały takich samych praw, ani takich samych możliwości uzyskania awansu (..) i to wszystko Elżbieta Zawacka załatwiała w Londynie – podkreśla.

Znana w konspiracji pod pseudonimem "Zo" wielokrotnie nielegalnie przekraczała granice przenosząc wiadomości i meldunki. Szkoliła też innych kurierów. Pełniła funkcję zastępcy szefa "Zagrody" - Działu Łączności zagranicznej Oddziału V Sztabu Komendy Głównej AK. Jej najsłynniejszy rajd wiódł poprzez Niemcy, Austrię, Francję i Hiszpanię do Anglii. Na własną prośbę powróciła do okupowanego kraju, skacząc ze spadochronem 10 września 1943 r. Pracowała w szefostwie Wojskowej Służby Kobiet KG AK. Na pytanie, jak "Zo" trafiła do Cichociemnych, Zawacka-Wakarecy odpowiada: "Nie chcę powiedzieć, że przypadkiem, ale dla niej to był najszybszy sposób powrotu do kraju".

W kraju "Zo" wróciła do swojej pracy. Brała udział w Powstaniu Warszawskim, a po jego klęsce organizowała podróż Jana Nowaka-Jeziorańskiego, legendarnego "kuriera z Warszawy", do Londynu. Po zakończeniu wojny włączyła się w struktury konspiracji antykomunistycznej w ramach organizacji Wolność i Niezawisłość. Powróciła także do pracy pedagogicznej - ukończyła studium pedagogiki społecznej i rozpoczęła pracę doktorską. Aresztowana przez UB w 1951 roku, wyszła z więzienia w 1955 r. Powróciła do pracy naukowej i pedagogicznej. W 1965 r. uzyskała doktorat, a w 1972 r. habilitację i wróciła do rodzinnego Torunia, gdzie podjęła pracę na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Instytucie Pedagogiki i Psychologii. Elżbieta Zawacka już wówczas gromadziła materiały do dziejów Armii Krajowej, działała w środowisku kombatantów AK. Była inicjatorką powstania Fundacji Archiwum Pomorskie AK.

– Dbała o pamięć o żołnierzach Armii Krajowej, o kobietach walczących o niepodległość i to wszystko robiła jeszcze w latach 60-tych, kiedy właściwie nikt o tym nie myślał. Już wtedy wiedziała, że to jest ogromnie ważne (...). Zawsze powtarzała, że kobiety to połowa narodu, walcząca o niepodległość tak samo, jak mężczyźni – zaznaczyła Zawacka-Wakarecy.

Elżbieta Zawacka urodziła się 19 marca 1909 r.; zmarła 10 stycznia 2009 r. w Toruniu. Została pochowana w tym mieście na cmentarzu św. Jerzego. Fundacja, którą założyła, przyjęła nazwę: Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej.

(pap)

Film: PAP

Komentarze

Świnoujścianka
Chwała Bohaterom !!!
2016-10-20 19:49:09

Dodaj komentarz

Akceptuję regulamin. Link do regulaminu
Pogoda
3
na godz. 12:00
Zobacz prognozę na trzy dni

Przez granice

Dodatek specjalny do „Kuriera Szczecińskiego”
Przez granice
CZYTAJ WIĘCEJ

Über die Grenzen

Sonderbeilage der Zeitung „Kurier Szczeciński”
Uber die grenzen
LESEN SIE MEHR

Filmy

Jak żyło się w powojennym Szczecinie
Morsy na kąpielisku Głębokie
Dawny Szczecin
Poprzedni Następny

Nekrologi

W Kurierze Szczecińskim
Kup najnowsze lub archiwalne wydanie Kuriera Szczecińskiego w wersji elektronicznej.
Przejdź do sklepu
Zamieść ogłoszenie w Kurierze Szczecińskim oraz w wersji elektronicznej.
Daj Ogłoszenie
Cyfrowy